Jubileusz 75-lecia urodzin o. Adama Żaka SJ – pioniera odpowiedzi Kościoła w Polsce na dramat wykorzystania

„Troska i odpowiedzialność” – tak zatytułowana jest księga jubileuszowa dedykowana o. Adamowi Żakowi SJ z okazji 75-lecia urodzin. Uroczystość jej wręczenia zaplanowana jest na najbliższy piątek, 17 kwietnia w Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie, przy którym działa Centrum Ochrony Dziecka.

Jezuita, filozof i duszpasterz. Pionier działań na rzecz osób skrzywdzonych i budowania systemu prewencji w polskim Kościele –  tak w skrócie można opisać o. Adama Żaka SJ. „Jako założyciel i wieloletni dyrektor Centrum Ochrony Dziecka przy Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie, Ojciec Żak odegrał pionierską rolę w kształtowaniu standardów edukacji, formacji i odpowiedzialności w tej dziedzinie. Jego praca łączy wymiar naukowy i moralny – refleksję nad mechanizmami krzywdy z konkretnym działaniem na rzecz tych, którzy najbardziej potrzebują ochrony i wsparcia” – zgodnie podkreślają o. Krzysztof Biel SJ, o. Jacek Poznański SJ i Anna Seredyńska, redaktorzy księgi jubileuszowej dedykowanej o. Adamowi Żakowi SJ z okazji jego 75 urodzin.

Uroczystość jej wręczenia odbędzie się w piątek 17 kwietnia 2026 r. w Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie. Wydarzenie rozpocznie Msza św. o godz. 11.00 w Bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa pod przewodnictwem abp. Wojciecha Polaka, Prymasa Polski i Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży. Później uroczystości przeniosą się do Auli Wielkiej im. G. Piramowicza SJ w gmachu UIK, gdzie głos zabiorą przedstawiciele Uczelni oraz zaproszeni goście. Laudację na cześć Jubilata wygłosi o. dr hab. Józef Augustyn SJ.

Pierwsza część księgi jubileuszowej, zatytułowana „Kapłan, filozof, człowiek Ewangelii”, przybliża sylwetkę o. Adama Żaka SJ oraz jego dorobek. Jej elementem jest również rozmowa Małgorzaty Terlikowskiej z Jubilatem, a także przygotowana przez Annę Seredyńską analiza jego wypowiedzi dotyczących troski o słabszych, pokrzywdzonych i bezradnych. Ta część zawiera również jak dotychczas najpełniejsze zestawienie publikacji i wywiadów Jubilata. W części drugiej zebrano 18 artykułów dedykowanych o. Adamowi Żakowi SJ, których autorzy – współpracownicy, uczniowie i przyjaciele – podejmują tematy bliskie jego refleksji: analizują przyczyny kryzysu wykorzystywania małoletnich w Kościele, zastanawiają się nad odpowiedzią instytucjonalną poprzez edukację i budowanie struktur oraz zarządzanie ryzykiem w systemie ochrony, opisują doświadczenie osób skrzywdzonych, a także podnoszą szereg zagadnień prawnych i kanonicznych. „Zebrane w niniejszym tomie teksty stanowią zatem nie tylko hołd dla osoby Jubilata, ale także naukowe i duchowe świadectwo jego myślenia. (…) W tym sensie niniejsza księga jest nie tylko pamiątką jubileuszu, lecz także zaproszeniem do dalszej refleksji nad przesłaniem, które Ojciec Żak swoim życiem i działalnością wciąż przekazuje: że wierność prawdzie domaga się odwagi działania, a troska o drugiego człowieka jest najgłębszym wymiarem miłości Boga” – podkreślają redaktorzy księgi jubileuszowej. Autorami artykułów są: Bogdan de Barbaro, Peter Beer i Hans Zollner SJ, Sławomir Nowotny, Krzysztof Biel SJ, Wojciech Bojanowski SJ, Józef Bremer SJ, Aleksandra Brzemia-Bonarek, ks. Jan Dohnalik, Annemarie Franke, Robert Grzywacz SJ, Michał Królikowski, Ewa Kusz, ks. Piotr Majer, Jacek Prusak SJ, ks. Piotr Studnicki, Hanna Suchocka, Błażej Kmieciak oraz Paweł Wiliński. Publikacja powstała z inicjatywy Instytutu Filozofii, Instytutu Nauk o Wychowaniu oraz Centrum Ochrony Dziecka Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.

Ojciec Adam Żak urodził się 18 listopada 1950 r. w Bielsku-Białej. Do Towarzystwa Jezusowego (jezuitów) wstąpił w 1966 r. w Starej Wsi k. Brzozowa, święcenia kapłańskie przyjął 15 czerwca 1976 r. w Neapolu z rąk kard. Corrado Ursi. Studiował filozofię w Krakowie (1970-73), Monachium (Hochschule für Philosophie, 1977-79) i w Rzymie (1980-86); teologię w Neapolu (1973-77). W 1986 r. uzyskał doktorat z filozofii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie (jego promotorem był prof. Carlo Huber SJ), a następnie przez 10 lat wykładał filozofię w Krakowie. W latach 1996–2002 pełnił urząd prowincjała Prowincji Polski Południowej Towarzystwa Jezusowego, a w latach 2003–2012 pracował w kurii rzymskiej Towarzystwa Jezusowego jako asystent generała najpierw na kraje Europy Wschodniej, a od 2008 także Europy Środkowej. W 2013 r. Konferencja Episkopatu Polski mianowała go Koordynatorem KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, od 2014 r. jest dyrektorem Centrum Ochrony Dziecka w Krakowie.