Kard. Fernández apeluje o intelektualną pokorę

Na początku posiedzenia plenarnego watykańskiej Dykasterii Nauki Wiary jej prefekt kardynał Victor Manuel Fernández, wygłosił stanowcze ostrzeżenie przed arogancją religijną i intelektualną. Ci, którzy zapominają o własnych ograniczeniach, narażają się na powtórzenie tych samych błędów, które w przeszłości doprowadziły do ekscesów inkwizycji lub okropności wojen światowych.

W wystąpieniu otwierającym we wtorek argentyński kardynał wezwał około 70 uczestników zgromadzonych w Watykanie do „zdrowego realizmu”. Ostro skrytykował współczesną kulturę internetową: na niezliczonych blogach ludzie, często bez przygotowania teologicznego, wyrażają opinie i wydają osądy, jakby przemawiali „ex cathedra” – czyli z roszczeniem do nieomylnej prawdy.

Niebezpieczeństwo rzekomej nieomylności

Kard. Fernández podkreślił, że świadomość własnej niedoskonałości i potrzeby Boga jest niezbędna, aby nie popaść w „straszny błąd”. Według kardynała błąd ten wielokrotnie prowadził w historii do katastrof. Wymienił: „ekscesy inkwizycji, wojny światowe, Shoah i masakry w Strefie Gazy”. Wszystkie te sytuacje były często usprawiedliwiane „zwodniczymi argumentami”, ponieważ ludzie byli zbyt pewni własnego punktu widzenia. „Problem polega na tym, że to samo może się zdarzyć w życiu każdego z nas” – ostrzegł kardynał. „Powtarzamy to oszustwo, gdy żyjemy zbyt pewni tego, co wydaje nam się, że wiemy”.

Wspólne poszukiwanie zamiast doktrynalnego zamknięcia

Prefekt Dykasterii Nauki Wiary przypomniał słowa papieża Leona XIV, zgodnie z którymi „nikt nie posiada całej prawdy”. Wszyscy są wezwani do pokornego i wspólnego jej poszukiwania. Kościół, który nie zamyka się w sobie, musi słuchać Boga, aby w ten sam sposób móc słuchać wszystkich ludzi. Dotyczy to zwłaszcza teologów, których wiedza jest dziś często ograniczona do poszczególnych dyscyplin, podczas gdy tajemnice wiary są ze sobą powiązane w „cenną hierarchię”.

Granice myślenia i rola technologii

Chociaż Bóg obdarzył człowieka zdolnością do myślenia uniwersalnego, nie oznacza to „zdolności do wyczerpującego lub całościowego postrzegania rzeczywistości”. Nawet przy pomocy „najpotężniejszych technologii” ludzki umysł nie jest w stanie ogarnąć rzeczywistości w jej całości.

Kard. Fernández zakończył swoje wystąpienie apelem o ciszę i modlitwę. Zacytował św. Bonawenturę, według którego „wewnętrzna cisza bardziej przyczynia się do doświadczenia Boga niż słowo”.

Sesja plenarna Dykasterii potrwa do czwartku i będzie poświęcona różnym aktualnym kwestiom teologicznym i dyscyplinarnym.