Kard. Grzegorz Ryś: Sobór zmienia historię, ale tylko wtedy, gdy znajdzie ludzi, którzy za nim staną

Na Kampusie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zainaugurowano pierwszą edycję Szkoły Soboru. Pierwsze spotkanie, zatytułowane „Sobór zmienia historię”, poświęcono roli soborów powszechnych w życiu Kościoła oraz znaczeniu Soboru Watykańskiego II. To wspólna inicjatywa archidiecezji krakowskiej i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Spotkanie rozpoczął rzecznik prasowy archidiecezji krakowskiej, ks. Piotr Studnicki, który powitał uczestników w imieniu kard. Grzegorza Rysia. Przypomniał, że Szkoła Soboru powstała z inicjatywy metropolity krakowskiego i jest przedsięwzięciem archidiecezji krakowskiej, realizowanym we współpracy z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Podziękował zgromadzonym za odpowiedź na zaproszenie i zainteresowanie inicjatywą.

Przedstawił także osoby odpowiedzialne za funkcjonowanie szkoły. Sekretariatem kieruje Krystyna Błażejczyk, natomiast za stronę merytoryczną odpowiadają dyrektorzy – profesorowie UPJPII: ks. dr. hab. Damian Wąsek i ks. dr hab. Marek Gilski. Tworzą oni Centrum Badań nad Soborem Watykańskim II Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie i prowadzą badania nad nauczaniem i przebiegiem Vaticanum II. Ks. Piotr Studnicki zauważył, że jest to jedno z nielicznych tego rodzaju centrów badawczych na świecie. Metropolita krakowski podziękował uczestnikom za obecność i zainteresowanie inicjatywą. Zauważył, że nawet najlepiej przygotowany projekt nie może się zrealizować bez ludzi, którzy zechcą się w niego zaangażować. – Sobór zmienia historię, to jest prawda, ale tylko wtedy, gdy znajdzie ludzi, którzy za nim staną. Tak jest od I Soboru w Jerozolimie – podkreślił.

Kardynał przywołał piętnasty rozdział Dziejów Apostolskich, opisujący Sobór Jerozolimski. Zwrócił uwagę, że apostołowie wraz z dekretem skierowanym do wspólnot wywodzących się z pogaństwa wysłali także swoich przedstawicieli, którzy mieli ustnie przekazać jego treść. – Najlepiej napisany tekst nie wystarczy, jeśli nie ma ludzi, którzy za nim staną i którzy położą życie – mówił.

W tym kontekście przypomniał IV Sobór Laterański i rolę św. Franciszka oraz św. Dominika w realizowaniu jego postanowień. – Nic by z tego nie było, gdyby w tamtym Kościele nie było Franciszka i Dominika, którzy te pomysły papieskie mogli wziąć na siebie i dzięki ludziom, których mieli przy sobie, je przeprowadzić – zauważył.

Odnosząc się do Soboru Watykańskiego II, kardynał przypomniał, że od jego zakończenia minęło 60 lat, a papież Leon XIV wzywa do wierności jego nauczaniu. Zauważył, że dla kolejnych pokoleń doświadczenie Soboru staje się coraz bardziej odległe.

Przywołał swoją rozmowę z o. Leonem Knabitem OSB, któremu opowiadał o swoim dorastaniu w Kościele posoborowym. Kard. Grzegorz Ryś wskazał, że dla o. Knabita Sobór oznaczał zasadniczą zmianę sposobu myślenia i nowy punkt odniesienia. Zauważył, że współcześni dwudziestolatkowie nie mają już osobistych doświadczeń związanych z tym wydarzeniem. – Po dwóch pokoleniach potrzeba jakiejś absolutnie pilnej lektury od nowa, takiej, która wciągnie, która zafascynuje i tak dalece, że nie będziecie mogli tego nie przekazywać dalej. I wtedy Sobór się wydarzy – podkreślił kardynał.

Metropolita krakowski podzielił się także doświadczeniem pracy w dwunastoosobowym zespole, który podczas wakacji zajmował się dla Ojca Świętego zagadnieniem reformy liturgicznej Soboru Watykańskiego II. Zaznaczył, że reforma ta nie została jeszcze w pełni zrealizowana. – To, że mamy język własny w liturgii i to, że ołtarz mamy twarzą do ludzi, to są tylko warunki brzegowe tego, żeby się dokonała reforma. Reforma się nie dokonała – stwierdził.

Wyjaśnił, że istotą soborowej reformy liturgii było aktywne uczestnictwo wszystkich wiernych. – Gdyby się dokonała reforma liturgii w duchu Soboru, to wszyscy uczestnicy liturgii byliby w niej aktywni, bo o to szło w reformie – żeby każdy uczestnik był aktywny i żeby czynił tylko to, ale też wszystko to, do czego jest upoważniony – zaznaczył.

– Dokąd nie znajdą się ludzie, którzy staną za Soborem, Sobór będzie zbiorem pięknych dokumentów, natomiast się nie wydarzy. Szkoła jest po to, żeby się Sobór wydarzył – podkreślił kard. Grzegorz Ryś, dziękując uczestnikom za obecność i wyrażając nadzieję, że poznawane przez nich nauczanie znajdzie swoje odzwierciedlenie w życiu Kościoła.

Pierwszemu spotkaniu Szkoły Soboru towarzyszył temat „Sobór zmienia historię”. Jego celem było wprowadzenie uczestników w historię i znaczenie soborów powszechnych w życiu Kościoła. Podjęto zagadnienia dotyczące roli soborów, przebiegu obrad i sposobów podejmowania decyzji, a także znaczenia Soboru Watykańskiego II dla Kościoła. W debacie uczestniczyli o. dr hab. Marek Blaza SJ, profesor Akademii Katolickiej w Warszawie, ks. dr hab. Marek Gilski, profesor UPJPII, ks. dr hab. Damian Wąsek, prof. UPJPII oraz s. dr Tereza Huspeková CHR.

Inaugurację rozpoczęto wspólną modlitwą do Ducha Świętego, inspirowaną modlitwą św. Jana XXIII w intencji Soboru Watykańskiego II. Poprowadził ją ks. dr hab. Marek Gilski, profesor UPJPII.

Wprowadzając w temat pierwszego wykładu, ks. dr hab. Damian Wąsek, profesor UPJPII zaznaczył, że jego celem jest ukazanie, dlaczego Sobór Watykański II był możliwy, dlaczego był ważny i po co Kościołowi był potrzebny. Punktem wyjścia uczynił pytanie o sposoby rozeznawania woli Bożej.

Szkoła Soboru to cykl debat i spotkań poświęconych dziedzictwu Soboru Watykańskiego II oraz jego znaczeniu dla współczesnego Kościoła i społeczeństwa. Ma uczyć korzystania z dziedzictwa Soboru jako narzędzia rozumienia współczesnego Kościoła i świata. Ważnym celem projektu jest tworzenie przestrzeni rzeczywistej rozmowy – między teologią a praktyką duszpasterską, ekspertami a uczestnikami, różnymi pokoleniami oraz odmiennymi doświadczeniami życia Kościoła. Stąd poza panelami eksperckimi podczas każdego ze spotkań zaplanowano dyskusję. Szkoła Soboru czerpie z wiedzy i doświadczenia Centrum Badań nad Soborem Watykańskim II Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Szczegółowe informacje oraz lista prelegentów dostępne są na stronie internetowej projektu: www.szkolasoboru.diecezja.pl.