Kard. Kasper: bez teologii społeczeństwu czegoś by brakowało

Kard. Walter Kasper zaapelował o silny wydział teologii na uniwersytetach państwowych i o silny głos teologiczny w społeczeństwie. „Jeśli teologia nie jest już przyjmowana, społeczeństwu czegoś brakuje” – stwierdził były przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan podczas spotkania na Uniwersytecie Wiedeńskim. Kardynał w rozmowie z wiedeńskim teologiem Janem-Heinerem Tückiem podkreślił, że obecność teologii na uniwersytetach państwowych jest ważna dla zachowania zdolności do dialogu, a teologowie mają również obowiązek angażowania się w dyskurs społeczny.

To, że teologia znajduje się obecnie w defensywie, zarówno społecznie, jak i akademicko, jest po części jej własną winą, a po części wynika z jej wysokiego stopnia specjalizacji. „Dobrze jest pracować nad konkretnym problemem teologicznym, ale muszę też umieć wyjaśnić, czym jest wiara chrześcijańska i co jest jej istotą. Teologia to nie tylko rozmowa o Bogu, ale także życie z rozmowy z Bogiem i do Boga. Poza tym ważny jest dialog z innymi dyscyplinami  – podkreślił niemiecki purpurat.

Kard. Kasper przebywał w tych dniach w Wiedniu na zaproszenie profesora dogmatyki Jana-Heinera Tücka. Tam odbył dwie publiczne dyskusje, jedną wspólnie z prof. Tückiem z okazji wydania ich wspólnej książki „Śladami Jezusa Chrystusa”, a drugą na Uniwersytecie Wiedeńskim zatytułowaną „Odnowa od źródła: wyzwania teologii posoborowej”.

Pamięć o Bogu jest niezbędna

Jednocześnie kard. Kasper przestrzegał przed nadmiernym pesymizmem w odniesieniu do Kościoła i wiary. Podkreślił, że podczas Roku Świętego 2025 w Rzymie spotkał bardzo dynamiczne młode pokolenie, które szczerze interesowało się Bogiem i religią. „Zobaczyłem wtedy, że Kościół i wiara nie są tak łatwo skazane na porażkę” – stwierdził. Zauważył jednocześnie, że coraz więcej ludzi zdaje sobie sprawę, iż czysto „funkcjonalne podejście” do świata jest niewystarczające, ostatecznie świat wydaje się „pusty” i pozbawiony sensu. Argumentował, że teologia nadal ma za zadanie udzielać odpowiedzi na fundamentalne pytania ludzkiej egzystencji: „Wielu ludzi porusza tęsknota za innym, bardziej sprawiedliwym światem. A wraz z tym pojawia się pytanie o Boga. Pojęcie Boga jest zatem niezbędne nawet dzisiaj”.

Na zakończenie kard. Kasper przyznał, że pokłada ufność w postęp „procesu synodalnego” zainicjowanego przez papieża Franciszka. Proces ten, jak wyjaśnił, opiera się na godności wiary każdego chrześcijanina, zasadzie podkreślonej już przez Sobór Watykański II (1962-1965), a zatem jest głęboko zakorzeniony w Kościele. 

Zdaniem kard. Kaspera, praktykowana na poprzednich zgromadzeniach synodalnych technika „dialogu w duchu”, jest rzeczywiście realną i przyszłościową formą komunikacji i podejmowania decyzji. Należy ją cenić i dalej rozwijać.

Jednocześnie zwrócił uwagę, że „Kościół nie jest parlamentem”, gdzie po prostu się głosuje. Liczący około 1,4 miliarda wiernych, bardziej przypomina „wielki transatlantyk”, a tym nie da się nim łatwo i szybko manewrować. “Potrzeba czasu i wytrwałości, aby sprawy posuwały się naprzód, a papież Leon XIV jest wciąż młody i ma czas, aby to rozwinąć” – powiedział kard. Kasper.