Kard. Parolin: Papież w Hiszpanii pragnie odnowić ducha jedności i wspólnoty

Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej przedstawił mediom watykańskim znaczenie czwartej podróży apostolskiej Leona XIV: jako Pasterz Kościoła katolickiego pragnie spotkać zarówno swoich wiernych, jak i wszystkich ludzi dobrej woli, zapraszając ich do wspólnego kroczenia ku jednemu, wspólnemu celowi.

Papież Leon XIV przybył do Hiszpanii w ramach swojej czwartej podróży zagranicznej. Madryt, Barcelona, Montserrat oraz Wyspy Kanaryjskie stanowią kolejne etapy nowej misji apostolskiej. Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin wyjaśnia mediom watykańskim znaczenie tego wydarzenia.

Eminencjo, jakie jest główne przesłanie, które Ojciec Święty pragnie przekazać Hiszpanii podczas swojej czwartej zagranicznej podróży apostolskiej?

Logo podróży apostolskiej do Hiszpanii — otwarty krąg w ruchu, złożony z połączonych postaci ludzkich, skierowanych ku górze — samo w sobie wyraża intencję Ojca Świętego. Jako Pasterz Kościoła katolickiego pragnie On spotkać zarówno swoich wiernych, jak i wszystkich ludzi dobrej woli. Wspólnie z nimi chce umacniać, promować i coraz pełniej budować komunię i wzajemne spotkanie.

Wszystko to dokonuje się w podwójnym dynamizmie — zarówno wewnątrz Kościoła, jak i w przestrzeni społecznej. Nie chodzi jedynie o bycie razem, lecz o wspólne kroczenie ku jednemu, wspólnemu celowi. Należy również podkreślić „plus”, który Kościół pragnie ofiarować całej ludzkości, czyli zaproszenie do przyjęcia odpowiedzi, jakie Jezus Chrystus daje na najgłębsze pytania człowieka dotyczące sensu życia, śmierci i cierpienia. Chrystus ofiaruje nam dojście do tej pełni człowieczeństwa, którą my, chrześcijanie, nazywamy życiem wiecznym. Staje się to również źródłem nadziei i radości, z którymi Ojciec Święty pragnie służyć ludzkości i umacniać chrześcijan.

Leon XIV spotka się z hiszpańskim parlamentem: jakie są dziś priorytety dyplomatyczne Stolicy Apostolskiej w dialogu z Europą śródziemnomorską?

Ustawodawcy powinni zawsze mieć za podstawowy punkt odniesienia godność osoby ludzkiej oraz dobro wspólne, zarówno przy stanowieniu prawa, jak i przy określaniu kształtu społeczeństwa, które się pragnie budować. Obszar Morza Śródziemnego, ze swoją wielowiekową tradycją kultury, sztuki i wartości, stanowi również punkt odniesienia dla chrześcijaństwa.

W dialogu z Europą śródziemnomorską Stolica Apostolska opowiada się za podejściem do kryzysu migracyjnego, które łączy współczucie i skoordynowane działania, podkreślając nienaruszalną godność wszystkich migrantów. Jej stanowisko opiera się na czterech podstawowych zasadach: przyjmować, chronić, promować i integrować migrantów oraz uchodźców. Jeśli chodzi o demografię, północne wybrzeże Morza Śródziemnego, w przeciwieństwie do południowego, zmaga się z gwałtownym spadkiem dzietności. Aby stawić czoła temu kryzysowi, konieczne jest postawienie w centrum fundamentalnej godności każdej osoby oraz roli rodziny w społeczeństwie.

Kwestia niepodległościowa odcisnęła swoje piętno również na życiu lokalnych wspólnot kościelnych. W jaki sposób Kościół mógłby przyczynić się do przezwyciężenia podziałów i budowania jedności oraz jakie przesłanie mógłby przekazać Papież podczas wizyty w Hiszpanii?

Jako katolicy wierzymy, że „Kościół jest w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narzędziem wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem oraz jedności całego rodzaju ludzkiego” (LG 1), a także że Papież „jako następca Piotra jest trwałą i widzialną zasadą oraz fundamentem jedności zarówno biskupów, jak i całej wspólnoty wiernych” (LG 23), dlatego z samej swojej natury jest on powołany do promowania jedności Kościoła oraz w Kościele. Jako Ojciec i Pasterz troszczy się o jedność swoich dzieci i swoich owiec, a zarazem wspiera misję powierzoną całemu Kościołowi, który jest Mistycznym Ciałem Chrystusa, polegającą także na budowaniu komunii oraz jedności w różnorodności między narodami świata. Przesłanie Ojca Świętego, z jednej strony nie może zdradzić swojej misji budowania jedności, a więc i pokoju, z drugiej zaś nie zamierza zastępować odpowiedzialności, jaka należy do państw w zakresie rządzenia własnymi obywatelami. Z tej zasady wynika, że choć przesłanie Papieża może mieć pewne implikacje polityczne, ponieważ Kościół katolicki tworzą sami obywatele narodów, Następca Piotra głosi Ewangelię i pragnie nią oświecać wszystkie wymiary życia ludzkiego, nie ingerując jednak w wewnętrzne sprawy polityczne poszczególnych państw.

Czuwanie z młodzieżą w Madrycie jest jednym z centralnych wydarzeń. W kraju doświadczającym postępującej sekularyzacji, jaką zmianę mogą wnieść młode pokolenia i w jaki sposób?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, chciałbym nawiązać do tego, co Ojciec Święty powiedział do licznie zgromadzonych młodych podczas czuwania jubileuszowego na Tor Vergata 2 sierpnia ubiegłego roku. Zachęcał ich, aby z pasją poszukiwali prawdy, odważnie dawali się spotkać Chrystusowi oraz z hojnością i konsekwencją wcielali Ewangelię w życie. Świat, w którym żyjemy, skłania ich do podejmowania wielu działań, niekiedy w sposób nadmiernie intensywny i rozproszony, jednocześnie kusząc, by coraz częściej powierzali myślenie, ocenianie i podejmowanie decyzji — według już dziś przezwyciężonego stereotypu scjentystycznego — narzędziom sztucznym, które niekiedy okazują się łatwo podatne na manipulację. Młodzi mogą odpowiedzieć, wybierając i szerząc odmienny, bardziej wolny sposób postępowania. Ustępując miejsca ciszy, refleksji, medytacji i modlitwie, mogą z entuzjazmem, roztropnością i uporządkowaną miłością owocnie wykorzystywać liczne narzędzia, którymi dysponują i których użycia dobrze się nauczyli, dla dobra każdej osoby i całego człowieka. Młodzi są do tych rzeczy zdolni, a wręcz w szczególny sposób do nich predysponowani. Istotne jest, aby pomagać im w wierze pogłębiać te postawy i wprowadzać je w życie, tak aby stawali się pełnymi entuzjazmu prorokami pokoju, sprawiedliwości oraz autentycznej miłości — dla ich i naszej przyszłości.

W Barcelonie Msza Święta w Sagrada Família, połączona z inauguracją wieży Jezusa Chrystusa, będzie jednym z najbardziej symbolicznie wymownych momentów. Czy można odczytywać to wydarzenie jako impuls do ukazywania piękna Ewangelii całej Hiszpanii i poza jej granicami?

Z pewnością tak: błogosławiąc wieżę Jezusa Chrystusa, Ojciec Święty wyznaczy ważny etap w budowie Bazyliki Sagrada Família. Ten element architektoniczny ukazuje bowiem, że Kościół jest żywą budowlą złożoną z żywych kamieni, nieustannie rozwijającą się w historii. Wysokość wieży zachęca wszystkich do wzniesienia oczu ku Bogu, który w znaku krzyża objawia swoją miłość do ludzkości. Jako latarnia odkupienia i nadziei, ta budowla jest zatem dziełem ewangelizacji: jej piękno odzwierciedla centralne miejsce Chrystusa w życiu Kościoła. Nowa wieża realizuje projekt Gaudíego, architekta, który był głęboko inspirowany wiarą. On jako pierwszy rozumiał sztukę jako formę głoszenia Ewangelii oraz uprzywilejowany język misji chrześcijańskiej. Hiszpania odnajduje w tym dziele nie tylko wspaniały monument, który wzbogaca jej dziedzictwo kulturowe, lecz także świadectwo wiary, która przez wieki jednoczyła ten Naród.

Wizyta na Wyspach Kanaryjskich w szczególności odnosi się do rzeczywistości migracji i integracji. Czy, zdaniem Eminencji, świat zmierza w kierunku większej otwartości i gościnności, czy też coraz częściej „odwraca wzrok”?

Zdecydowana większość osób nie migruje poza granice swojego kraju; znacznie większa liczba przemieszcza się wewnątrz własnych państw. Ponadto migracja międzynarodowa nie jest zjawiskiem jednolitym na całym świecie, lecz pozostaje pod wpływem czynników ekonomicznych, geograficznych i demograficznych. Migracja wspiera rynki pracy i przyczynia się do uzupełniania niedoborów kompetencyjnych, a także, poprzez przekazy pieniężne, migranci pozostają istotnym źródłem wsparcia dla swoich krajów pochodzenia. W odniesieniu do przyjmowania migrantów wskazuje się na ogólną tendencję do koncentrowania się wyłącznie na doraźnych interesach wąsko rozumianych wspólnot, co, jak zaznaczył Papież Leon XIV, stanowi poważne zagrożenie dla współdzielenia odpowiedzialności, współpracy wielostronnej, urzeczywistniania dobra wspólnego oraz globalnej solidarności na rzecz całej rodziny ludzkiej. W tym kontekście Stolica Apostolska niezmiennie zajmuje stanowisko w obronie nienaruszalnej godności każdej osoby. Ważne jest, aby pamiętać, że każdy migrant jest osobą ludzką i tym samym posiada niezbywalne prawa, które należy respektować w każdym kontekście — zarówno w kraju pochodzenia, jak i tam, gdzie się przemieszcza. Należałoby podejść do tak złożonego zjawiska z wolą polityczną, otwartością oraz duchem solidarności. Nadzieją jest, aby nastąpił zdecydowany powrót do wartości braterstwa, opartego na empatii i współpracy, które sprzyja drodze spotkania oraz wzajemnego ubogacenia.

Jakie oblicze ma dziś, zdaniem Eminencji, Hiszpania i jaką rolę mogłaby odgrywać w Europie?

Dzisiejsza Hiszpania ma oblicze narodu, który wciąż zachowuje głębokie chrześcijańskie korzenie, okazując żywą więź i szczery szacunek wobec Następcy Piotra. Mimo wyzwań współczesnego społeczeństwa jest ona domem dla żywego i dynamicznego Kościoła, zdolnego do dawania świadectwa Ewangelii oraz wnoszenia istotnego wkładu w życie duchowe i społeczne kraju. Społeczeństwo hiszpańskie doświadcza napięć i głębokich przemian, ale jednocześnie poszukuje dróg spotkania, pojednania oraz dobra wspólnego. Potrzebuje ona na nowo odnaleźć centralne miejsce osoby ludzkiej, dialog społeczny oraz pojednanie jako fundamenty współżycia demokratycznego. Jeśli chodzi o wkład, jaki może ona wnieść w Europę i świat, mówiłbym o wspieraniu multilateralizmu oraz promowaniu praw człowieka, pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. Może ona również sprzyjać dialogowi z krajami Ameryki Łacińskiej oraz Afryki Północnej.