Kard. Parolin w ONZ: nie odkładać pokoju na później

Przemawiając do Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin wezwał do zakończenia wojen, poszanowania prawa międzynarodowego, odpowiedzialnego wykorzystywania sztucznej inteligencji oraz odnowienia multilateralizmu.

Przemawiając w sobotę w Nowym Jorku podczas debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej przekazał pozdrowienia papieża Leona XIV i powiedział, że tegoroczne hasło: „Odbudowa zaufania, zarządzanie przemianami: Organizacja Narodów Zjednoczonych, która działa na rzecz wszystkich” stanowi „pilny imperatyw moralny i polityczny”.

„Każda instytucja międzynarodowa, niezależnie od swoich ram prawnych, aby skutecznie działać, potrzebuje wzajemnego zaufania między swoimi członkami” – powiedział.

Dyplomacja dialogu

Kardynał zwrócił uwagę na podkreślane przez Leona XIV znaczenie pokoju, sprawiedliwości i prawdy jako podstawowych zasad dyplomacji. Przypomniał apel Papieża o przejście od „kultury siły” do „prawdziwej «kultury negocjacji»”, w której dialog i dyplomacja stają się zwyczajnymi środkami rozwiązywania konfliktów.

„Pokój nie jest słowem «negatywnym»” – powiedział kardynał Parolin, przypominając, że pokój wymaga prawdy i sprawiedliwości oraz musi być budowany poprzez cierpliwe wysiłki zmierzające do ustanowienia sprawiedliwych relacji wewnątrz państw i między nimi.

„Pokój jest owocem sprawiedliwości” – dodał, wskazując na nierówności, wykluczenie, naruszanie podstawowych praw oraz niezdolność do uznania innych za braci i siostry jako czynniki przyczyniające się do konfliktów.

Kardynał wezwał również do wznowienia wysiłków na rzecz rozbrojenia, ostrzegając, że uzasadnione troski o obronę narodową nie powinny prowadzić do wyścigu w kierunku masowego zbrojenia.

Godność człowieka i sztuczna inteligencja

Znaczną część wystąpienia poświęcono przemianom technologicznym, a w szczególności sztucznej inteligencji.

„W epoce, która niesie ze sobą ryzyko sprowadzenia człowieka do roli konsumenta, danych lub narzędzia” – powiedział kardynał Parolin – „Papież Leon XIV podkreśla, że osoba ludzka pozostaje miarą wszelkiego postępu”.

Zwrócił uwagę na kwestie moralne związane z autonomicznymi systemami uzbrojenia zdolnymi do zadawania śmierci i podkreślił, że odpowiedzialności za użycie śmiercionośnej siły nie można przekazać maszynom.

„Decyzja o użyciu śmiercionośnej siły nie może być delegowana na nieprzejrzyste lub zautomatyzowane procesy, lecz musi pozostawać pod skuteczną, świadomą i odpowiedzialną kontrolą człowieka” – powiedział.

Dodał, że Stolica Apostolska popiera stworzenie międzynarodowych ram, które byłyby w stanie ograniczyć wyścig zbrojeń technologicznych, a jednocześnie zapewnić rozliczalność i ochronę ludności cywilnej. Technologia musi respektować „prymat osoby ludzkiej”, pozwalając, by ludzkie sumienie i wolność wyznaczały kierunek rozwoju technologicznego oraz określały jego granice.

Apele o pokój na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie

Sekretarz stanu mówiąc o Ukrainie, stwierdził, że nie można odkładać pokoju na później; broń musi zamilknąć, a bombardowania muszą się zakończyć. Wezwał do poparcia dla „natychmiastowego, całkowitego i skutecznego zawieszenia broni”.

Zaapelował o położenie kresu przemocy wobec palestyńskiej ludności cywilnej na Zachodnim Brzegu. Kardynał Parolin wyraził również zaniepokojenie kryzysem humanitarnym w Strefie Gazy, wskazując na rozległe zniszczenia, masowe przesiedlenia oraz poważne braki podstawowych środków do życia. Wezwał wspólnotę międzynarodową do działań na rzecz rozwiązania dwupaństwowego „z myślą o zaprowadzeniu sprawiedliwego i trwałego pokoju”.

Watykański sekretarz stanu odniósł się także do konfliktów i kryzysów humanitarnych w regionie Zatoki Perskiej, Mjanmie, Sudanie, Sudanie Południowym, Somalii, Demokratycznej Republice Konga, Mozambiku, Wenezueli, Haiti i innych miejscach, wielokrotnie wzywając do dialogu, udzielania pomocy humanitarnej, pojednania i poszanowania ludzkiej godności.

Ochrona ludzkiej godności

Kard. Parolin zwrócił uwagę na powszechność praw człowieka oraz potrzebę ochrony osób najbardziej bezbronnych, w tym migrantów i uchodźców.

„Godność nie zależy od położenia geograficznego ani statusu społeczno-ekonomicznego” – powiedział kardynał Parolin. „Ci, którzy przemieszczają się lub są zmuszeni do opuszczenia swoich miejsc zamieszkania, zawsze zachowują swoją godność”.

Podkreślił potrzebę poszanowania wolności religijnej oraz potępił dyskryminację, przemoc i prześladowania chrześcijan oraz innych wspólnot religijnych.

Odnowienie multilateralizmu

Nawiązując ponownie do tematu Zgromadzenia Ogólnego, kardynał Parolin przyznał, że „multilateralizm przeżywa kryzys”, podkreślając jednocześnie, że tym bardziej potrzebna jest odnowiona współpraca międzynarodowa.

„Kryzys multilateralizmu nie umniejsza jego znaczenia” – powiedział. Jak zaznaczył, potrzebna jest „wola, by stać na straży sprawiedliwości, zamiast uciekać się do przemocy; wola, by przestrzegać rządów prawa, zamiast poddawać się dominacji; wola, by wybrać pokój zamiast zniszczenia”.