Kard. Pizzaballa: bez uwzględnienia religii żadne porozumienie pokojowe w Ziemi Świętej nie będzie funkcjonować

Poprzednie inicjatywy pokojowe w Ziemi Świętej nie przyniosły trwałych rezultatów, ponieważ pomijały wymiar religijny i tożsamościowy konfliktu – ocenił łaciński patriarcha Jerozolimy kard. Pierbattista Pizzaballa OFM. Podkreślił, że bez zaangażowania przywódców religijnych i dialogu międzywyznaniowego nie będzie możliwe wdrożenie żadnego porozumienia.

W wywiadzie dla hiszpańskiego tygodnika „Alfa y Omega” kard. Pizzaballa przypomniał, że wcześniejsze porozumienia miały przede wszystkim charakter polityczny.

„Politycy – Rabin, Arafat i inni – podpisali porozumienia, ale w synagogach, meczetach i kościołach mówiono innym językiem” – powiedział. Zabrakło również działań kulturowych, religijnych i narodowych, które pozwoliłyby przełożyć uzgodnienia polityczne na życie społeczności lokalnych.

Religia jako element tożsamości

Patriarcha zwrócił uwagę, że na Bliskim Wschodzie religia nie oznacza jedynie przynależności wyznaniowej, lecz jest istotnym elementem tożsamości narodowej. Wskazał, że Izrael określa się jako państwo żydowskie i demokratyczne, natomiast państwa arabskie podkreślają swoją arabską tożsamość, a islam ma w nich status religii państwowej.

Szczególnie wyraźnie widać to w Jerozolimie, gdzie życie religijne koncentruje się wokół miejsc świętych: Bazyliki Grobu Pańskiego dla chrześcijan, meczetów dla muzułmanów i Ściany Płaczu dla Żydów. „Bez uwzględnienia tych wrażliwości religijnych porozumienia nie posuwają się naprzód i nie ożywają” – powiedział kardynał.

Jego zdaniem błędem było przekonanie, że włączenie religii do procesu pokojowego utrudni osiągnięcie porozumienia. „Jest dokładnie odwrotnie: to właśnie religie sprawią, że każde porozumienie będzie prawdziwe, autentyczne i możliwe do wdrożenia. Trzeba umieć je włączyć” – zaznaczył.

Potrzebny dialog międzyreligijny

Kard. Pizzaballa wskazał na potrzebę zaangażowania przywódców religijnych i prowadzenia dialogu międzyreligijnego zakorzenionego w życiu lokalnych społeczności, a nie ograniczonego do wymiany akademickiej. W przypadku judaizmu i islamu ważne jest również istnienie autorytetów religijnych, które byłyby w mniejszym stopniu powiązane z polityką i interesami narodowymi.

Patriarcha ocenił zarazem, że obecnie nie ma warunków do szybkiego zakończenia konfliktu. „W sferze politycznej, społecznej i niestety również religijnej nie ma warunków, by konflikt wkrótce się zakończył. Będzie trwał jeszcze długo, przez kilka pokoleń” – powiedział. Dodał, że społeczeństwa izraelskie i palestyńskie nie są obecnie gotowe na dialog, dyskusję ani na debatę.

Chrześcijanie nie mogą ulegać nienawiści

Odnosząc się do roli chrześcijan w Ziemi Świętej, kardynał przyznał, że nie są oni w stanie rozwiązać konfliktu, mogą jednak dawać świadectwo innego sposobu odnoszenia się do drugiego człowieka. Zachęcił, by nie pozwalali, żeby nienawiść kształtowała wzajemne relacje, nie pielęgnowali pragnienia zemsty i zachowali pokój wobec wszystkich.

„To, co mamy, ma imię: Jezus Chrystus i to nam wystarcza” – powiedział łaciński patriarcha Jerozolimy.