„Katownia Podhala” własnością Muzeum Tatrzańskiego

Willa Palace, zwana „Katownią Podhala”, to miejsce niezwykle ważne dla historii Zakopanego- w czasach okupacji hitlerowskiej mieściła się tam siedziba gestapo oraz więzienie. Powstanie w niej muzeum walki i męczeństwa, które upamiętniać będzie ofiary nazistowskiego terroru. 13 grudnia w w Zakopanem budynek dawnego więzienia przekazano na własność Muzeum Tatrzańskiemu.

Przeniesienie własności oraz dokonanie darowizny części nieruchomości odbyło się na podstawie Uchwały Rady Miasta Zakopane, która 30 czerwca 2021 r. przychyliła się do wniosku o przekazanie budynku Muzeum Tatrzańskiemu. Dzięki tej decyzji Muzeum stało się jedynym dysponentem nieruchomości, w której utworzone zostanie muzeum męczeństwa oraz muzeum gór i wybitnych ludzi z nimi związanych. Obecnie trwają prace przygotowawcze przed rozpoczęciem generalnego remontu oraz przygotowaniem ekspozycji.

– Budynek Palace został przekazany w dobre ręce Muzeum Tatrzańskiego. Jesteśmy pewni, że znajdzie się tam muzeum, o który marzyliśmy. Cieszę się, że udało się przekonać właściciela do sprzedaży, że wsparła nas w tym Rada Miasta. Cieszę się, że możemy współpracować z Muzeum Tatrzańskim i jestem przekonany, że ta współpraca przyniesie jeszcze dużo owoców dla Zakopanego – mówi Leszek Dorula, Burmistrz Miasta Zakopane.

W spotkaniu w zakopiańskim Urzędzie Miasta, w czasie którego podpisano akt notarialny między władzami miasta a władzami Muzeum Tatrzańskiego wzięli udział burmistrz Leszek Dorula wraz z zastępcami: Agnieszką Nowak-Gąsienicą oraz Tomaszem Filarem, członek zarządu Województwa Małopolskiego Iwona Gibas. dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWM Monika Gubała, przewodniczący Rady Miasta Zakopane Jan Gluc, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego Anna Wende Surmiak wraz z zastępcami: Michałem Murzynem oraz Katarzyną Parą oraz prezes Stowarzyszenia Muzeum Walki i Męczeństwa „Palace” – Katownia Podhala Lucyna Galica-Jurecka.

– To szczególna i jakże ważna data w historii naszego kraju, bo świętujemy 40 lat od wprowadzenia Stanu Wojennego. Jednocześnie przywracamy godność innego symbolicznego miejsca dla naszej historii, którym niewątpliwie jest „Palace” – mówi KAI dr Lucyna Galica-Jurecka.

W czasie okupacji od listopada 1939 r. w „Palace” przy ul. Chałubińskiego 7 niedaleko dworca PKP znajdowała się siedziba Gestapo, a piwnice zostały zaadoptowane na cele więzienne. Przez „Palace” zwane „Katownią Podhala” przeszło kilka tysięcy Polaków. Większość męczono, ok. 250 osób zabito na miejscu, wielu kierowano do innych więzień i obozów koncentracyjnych.Wśród więźniów „Palace” byli m.in. bł. ks. Piotr Dańkowski, Franciszek Gajowniczek, Kurierzy Tatrzańscy – Stanisław Marusarz, Helena Marusarzówna, Bronisław Czech, a także dr Wincenty Galica, Marian Polaczyk i Władysław Szepelak, z których inicjatywy w 1994 r. w podziemiach powstało niewielkie muzeum prowadzone przez Stowarzyszenie Muzeum Walki i Męczeństwa „Palace”.

Kilka godzin w „Palace” spędził też na przesłuchaniach młody duchowny ks. Stefan Wyszyński, późniejszy Prymas Polski.

Budynek w 2017 r. został zakupiony przez miasto. Był tam pensjonat. 9 mln zł na zakup budynku przeznaczyła ówczesna premier Beata Szydło, a całkowita cena zakupu wyniosła 11,5 mln zł.