Kielce: wolontariusze niezbędni do sprawnej organizacji kwesty na najstarszych kieleckich nekropoliach

Bardzo potrzebne są osoby do kwesty na najstarszych kieleckich nekropoliach, która odbędzie się 31 października oraz 1 i 2 listopada – w tym roku zbiorka będzie przeznaczona głównie na konserwację okazałego grobowca zasłużonej dla miasta rodziny Stumpfów. Ich nazwisko rozsławił browar oraz teatr, który nazywany był teatrem Ludwika na cześć inwestora.

Grobowiec znajduje się w ewangelickiej części Cmentarza Starego w Kielcach. Był zbudowany około 1880 r.

– Obawiam się, że jedna kwesta nie pokryje kosztów renowacji, przedsięwzięcie jest bardzo duże – mówi KAI Krzysztof Myśliński wojewódzki konserwator zabytków. Jest już program konserwatorskich działań, ale wojewódzki konserwator jeszcze nie wskazuje ostatecznej kwoty.

Organizatorem kwesty jest Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego.  W 2025 r. wolontariusze zebrali około 64 tys. zł. Wyremontowano za nie pięć nagrobków, głównie uszkodzonych przez zawalone drzewo oraz pomnik prezydenta Kielc w latach 1934–1939, Stefana Artwińskiego.

Organizatorzy kwesty zauważają niedobór wolontariuszy, co wynika być może z weekendowej lokalizacji świat w najbliższych tygodniu. Gorąco zachęcają do włączenia się w akcję. – Naszą kwestę od lat opieramy głównie na młodzieży – zauważa Krzysztof Myśliński.

Specyfiką kieleckich nekropolii jest nagromadzenie oryginalnych elementów żeliwnych, z racji działalności dużych hut w Białogonie i Skarżysku-Kamiennej.

W Kielcach, głównie w obrębie cmentarza Starego (z 1804 r.) zachowało się blisko tysiąc nagrobków sprzed 1939 r., wiele z nich nie posiada prawnych właścicieli – wydarzenia historyczne, głównie wojny i migracje ludności spowodowały odpływ lub wymarcie wielu rodzin kielczan.

Cmentarz Stary jest najstarszą istniejącą nekropolią na terenie miasta. Prawdopodobnie powstał w okresie między 1801 a 1805 r. Na terenie cmentarza spoczywają znane i zasłużone dla regionu osoby. Pochowani są tu uczestnicy walk zbrojnych, np. żołnierze napoleońscy, uczestnicy spisku ks. Piotra Ściegiennego, powstańcy listopadowi i styczniowi oraz żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego. Jest też wiele grobów ludzi kultury, nauki oraz zasłużonych dla całego regionu świętokrzyskiego. Swoje miejsca pochówku mają tutaj m.in.: Franciszek Ksawery Kowalski – kielecki architekt, którego ciało zostało złożone w żeliwnym, neogotyckim nagrobku, Bronisław Saski – działacz Towarzystwa Dobroczynności, właściciel apteki i kamienicy przy rynku, czy Zbigniew Kruszelnicki – porucznik Armii Krajowej (pseud. „Wilk”), poległy w Miedzianej Górze w walce z Niemcami, a także  Jerzy Pilch – polski pisarz, publicysta i scenarzysta filmowy.