Kijów: zwierzchnik grekokatolików o wierze, która zwyciężyła rosyjskie prześladowania

„Nie da się nas zniszczyć, bo jesteśmy narodem, który wierzy w Zmartwychwstanie” – powiedział zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK), abp Światosław Szewczuk podczas otwarcia w Kijowie wystawy z okazji 80. rocznicy pseudsoboru lwowskiego – formalnej likwidacji przez władze sowieckie Kościoła greckokatolickiego.

6 marca na Placu Kontraktowym w Kijowie odbyło się uroczyste otwarcie ulicznej wystawy dokumentalnej „Imperium przeciwko Kościołowi. W rocznicę pseudosoboru lwowskiego z 1946 roku”. Ekspozycja przedstawia ponad 250 lat rosyjskich represji wobec Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego: od czasów Katarzyny II do współczesnych zbrodni Rosji na okupowanych terytoriach Ukrainy.

Wystawę przygotował Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UINP) we współpracy z Instytutem Historii Kościoła Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego (UKU) przy udziale Branżowego Archiwum Państwowego Służby Bezpieczeństwa Ukrainy.

Otwierając wystawę, arcybiskup większy kijowsko-halicki, Światosław Szewczuk przypomniał, że w tych dniach mija 80 lat od próby zlikwidowania Kościoła greckokatolickiego przez reżim stalinowski.

„Pomimo szczytu potęgi tej stalinowskiej machiny po II wojnie światowej, plan zlikwidowania naszego Kościoła nie powiódł się. Machina ta nie osiągnęła swojego celu, ponieważ jesteśmy tu dzisiaj obecni” – zauważył zwierzchnik UKGK. Podkreślił, że Kościół to nie tylko instytucja czy budynki, lecz przede wszystkim żywa więź człowieka z Bogiem. „Kiedy mówimy o Kościele, mamy na myśli relację każdego człowieka z wiecznością, osobistą relację z Bogiem. Nawet stalinowska machina represyjna nie była w stanie ingerować w tę relację, ponieważ nasz naród i nasz Kościół nosili wiarę w swoich sercach” – stwierdził. Hierarcha wspomniał również miliony ludzi – świeckich, mnichów, mniszki, księży i biskupów, którzy padli ofiarą represji. Wielu z nich zginęło na zesłaniu lub w drodze do miejsc deportacji, a ich groby są nieznane.

Abp Szewczuk podkreślił, że historia prześladowań grekokatolików ma bezpośredni związek z dzisiejszymi wydarzeniami. „Za każdym razem, gdy Ukraina pada ofiarą okupacji rosyjskiej, pierwszym celem kolonizatorów jest Ukraiński Kościół Greckokatolicki. Tak było 80 lat temu, tak dzieje się dzisiaj na terytoriach okupowanych”  – stwierdził. Zaznaczył, iż dla wiernych niepodległa Ukraina oznacza wolność – zarówno dla Kościoła, jak i dla narodu. „Razem walczymy i bronimy naszej godności i wolności. Jako naród wierzący w Zmartwychwstanie zdajemy sobie sprawę, że nie da się nas zniszczyć ani pokonać” – dodał.

W swoim przemówieniu przewodniczący Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Aleksander Alferow zauważył, że Rosja zawsze postrzegała religię jako narzędzie manipulacji, jednak UKGK okazał się „nieodłącznym elementem ciała narodu ukraińskiego”.

„Narzędziem Rosji jest zawsze zniszczenie. Nawet takie historie, jak pseudosobór, to zabawa w demokrację, podobna do dzisiejszych fałszywych referendów na okupowanych terytoriach. To hybrydowa okupacja i przymus” – stwierdził szef UINP.

Organizatorzy podkreślają, że wystawa pragnie ukazać nie tylko prześladowania, ale także ludzkie historie tych, którzy zachowali wiarę i tożsamość w czasach represji.

Wystawa na Placu Kontraktowym w Kijowie jest otwarta dla wszystkich chętnych. Każdy odwiedzający może zapoznać się z dokumentami, zdjęciami i materiałami historycznymi, które opowiadają o walce Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego o wolność i godność.