Konsystorz – poufne dokumenty ze spotkania kardynałów w Watykanie

W mediach opublikowano ważne fragmenty tekstów z ostatnich obrad Kolegium Kardynałów z papieżem Leonem XIV. Jedną z pierwszych gazet, które szczegółowo poinformowały o projekcie debaty na temat liturgii, był dziennik „Il Giornale”. Później, we wtorek po południu, konserwatywny blog „Messa in latino” (Msza w języku łacińskim) opublikował trzy z czterech tekstów, które zostały przedstawione na początku spotkania w celu przegłosowania porządku obrad.

W szczególności chodzi o wykład wprowadzający prefekta prefekta Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, kard. Arthura Roche’a, na temat reformy liturgicznej oraz tekst prefekta Dykasterii Nauki Wiary, kard. Victora Fernándeza, dotyczący programowego dokumentu papieża Franciszka, adhortacji „Evangelii gaudium”. Ponadto wprowadzenie podsekretarza Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka kard. Fabio Baggio dotyczące nowej konstytucji Kurii Rzymskiej. Czwarty wykład, w którym kard. Mario Grech mówił na temat „Synodu i synodalności”, nie został dotychczas opublikowany. Jednak w innych mediach pojawiły się krytyczne wypowiedzi poszczególnych kardynałów na ten temat. W szczególności kardynał Joseph Zen z Hongkongu miał w swoim przemówieniu ubolewać, że stosowanie „synodalności” za pontyfikatu papieża Franciszka wymknęło się spod kontroli, nie wyznaczając jasnych granic kompetencji decyzyjnych biskupów i innych odpowiedzialnych osób.

Kard. Roche broni decyzji papieża Franciszka 

W dostępnym obecnie tekście wykładu na temat liturgii kard. Roche przypomniał, że liturgia Kościoła katolickiego była na przestrzeni wieków wielokrotnie reformowana. Bronił decyzji Soboru Watykańskiego II dotyczącej liturgii oraz reformy liturgicznej przeprowadzonej po soborze. Jednocześnie przyznał, że podczas jej wdrażania pojawiły się i nadal pojawiają się problemy, ale przypisał je wyłącznie „brakom w kształceniu księży”. Kard. Roche bronił również decyzji papieża Franciszka dotyczących ograniczenia stosowania „starej mszy” i powiedział: „Jedności Kościoła nie osiąga się poprzez zamrożenie podziałów”. Tolerancja papieży od czasów Jana Pawła II wobec stosowania starszych mszałów była jedynie ustępstwem wobec mniejszości i nie miała na celu propagowania rozprzestrzeniania się starych formularzy mszy.

Również tekst kardynała Fernándeza dotyczący „Evangelii gaudium” zawiera interesujące fragmenty. Bliski współpracownik papieża Franciszka wyjaśnia, że obecny papież „wskazuje nam, iż z pewnością mogą nastąpić zmiany w porównaniu z poprzednim pontyfikatem, ale wyzwanie postawione przez `Evangelii gaudium` nie może zostać pogrzebane”. W wykładzie kard. Fernández uznał za aktualne przede wszystkim dwie tezy zawarte w papieskim dokumencie programowym z 2013 roku: po pierwsze, że Kościół musi pozostać otwarty na reformę swoich „praktyk, stylów i organizacji”, aby również w przyszłości mógł wypełniać swoją misję głoszenia Ewangelii. Ściśle z tym wiąże się drugie żądanie, aby Kościół nieustannie weryfikował treść swoich kazań i oświadczeń pod kątem zgodności z istotą chrześcijańskiego przesłania.

Również dokument przedstawiony przez kard. Baggio, dotyczący współpracy między Kurią Rzymską a Kościołem powszechnym, zawiera interesujące punkty. Podkreśla on całkowitą zależność centralnej administracji Kościoła powszechnego od papieża, a jednocześnie jej cel istnienia, jakim jest służenie poszczególnym biskupom i kolegium biskupów jako całości. Ta „podwójna służba” jest wymagana przez nową konstytucję Kurii wprowadzoną przez Franciszka. Dokument tylko pośrednio wskazuje, że między tymi dwoma perspektywami służby czasami występują napięcia. Jednocześnie, powołując się na wcześniejsze cytaty Franciszka, opowiada się za jeszcze większą decentralizacją i pozostawieniem wielu decyzji lokalnym biskupom. A tam, gdzie centrala w Rzymie jest zaangażowana w procesy, powinny one przebiegać „synodalnie”, czyli nie na mocy rozkazów z góry, ale w ramach wspólnego procesu „słuchania i rozróżniania”.