Kraków: prof. Irena Lipowicz i prof. Mirosław Marynowicz laureatami Nagrody im. Bp. Tadeusza Pieronka „In Veritate”

Prof. Irena Lipowicz, b. Rzecznik Praw Obywatelskich, oraz prof. Mirosław Marynowicz, ukraiński dysydent i działacz praw człowieka, zostali laureatami tegorocznej Nagrody im. Bp. Tadeusza Pieronka „In Veritate”. Uroczysta gala odbyła się 25 września w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w krakowskich Sukiennicach, w ramach XXVI Międzynarodowej Konferencji z cyklu „Rola chrześcijan w procesie integracji europejskiej”.

Nagroda „In Veritate” przyznawana jest od 2019 r. przez Fundację im. bp. Tadeusza Pieronka za wybitną postawę i osiągnięcia w łączeniu wartości chrześcijańskich z europejskimi. Nazwa wyróżnienia nawiązuje bezpośrednio do zawołania biskupiego patrona fundacji.

Uroczystość, którą poprowadził ks. Kazimierz Sowa, zgromadziła przedstawicieli świata nauki, polityki, dyplomacji i Kościołów. Wyboru laureatów dokonała kapituła nagrody pod przewodnictwem dr. Jana Olbrychta.

Mowę laudacyjną na cześć prof. Ireny Lipowicz wygłosiła była premier Hanna Suchocka. Przypomniała bogaty życiorys naukowej i publiczny laureatki – od zaangażowania w „Solidarność” i Ośrodek Prac Ustawodawczych, przez działalność parlamentarną, dyplomatyczną (m.in. na rzecz relacji polsko-niemieckich), po służbę na stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich.

Premier Suchocka zwróciła uwagę na cztery główne obszary aktywności prof. Lipowicz: zaangażowanie w integrację europejską jako wspólnotę wartości, budowanie demokratycznego państwa prawnego, rozwój samorządu terytorialnego oraz tworzenie dojrzałych relacji polsko-niemieckich. Podkreśliła przy tym, że wybitna prawniczka w swoich działaniach konsekwentnie przypominała o zasadzie dobra wspólnego i godności człowieka osadzonej w nauce chrześcijańskiej.

Odbierając statuetkę, prof. Irena Lipowicz wspominała postacie biskupów i polityków, którzy byli dla niej wzorem odpowiedzialności za dobro wspólne – m.in. abp. Bednorza, abp. Zimonia, Tadeusza Mazowieckiego czy prof. Waleriana Pańkę. Przestrzegła również przed współczesnymi zagrożeniami ideologicznymi dla europejskiej cywilizacji i godności człowieka, wzywając do aktywnego chronienia praworządności oraz kultury prawnej.

Drugim laureatem tegorocznej edycji nagrody został prof. Myrosław Marynowycz – ukraiński działacz społeczny, współzałożyciel Ukraińskiej Grupy Helsińskiej, więzień sowieckich łagrów i zesłaniec, były prorektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie. Laudację na jego cześć wygłosił Basil Kerski, prezydent Domu Historii Nadrenii Północnej-Westfalii w Düsseldorfie.

Kerski opisał laureata jako autorytet moralny i orędownika pojednania polsko-ukraińskiego oraz dialogu ekumenicznego. Zauważył, że postawę Marynowicza i bp. Pieronka łączyła bezkompromisowość w poszukiwaniu prawdy, odrzucenie politycznego czy kościelnego lukru oraz odwaga mówienia rzeczy niewygodnych w imię wolności i chrześcijańskiego humanizmu.

Prof. Mirosław Marynowicz w swoim wystąpieniu podziękował kapitule za wyraz szacunku dla walczącej Ukrainy. Podkreślił, że przyjął nagrodę z nadzieją na powstrzymanie nieprzyjaznych gestów w relacjach polsko-ukraińskich i odnowienie duchowego dziedzictwa dialogu, budowanego m.in. przez św. Jana Pawła II, kard. Lubomyra Huzara, kard. Mariana Jaworskiego czy Jacka Kuronia. Apelował, by relacji między oboma narodami nie opierać na pielęgnowaniu dawnych urazów, lecz na chrześcijańskiej zasadzie wzajemnego przebaczenia, prawdy i miłości.

Statuetkę wykonał profesor krakowskiej ASP, rzeźbiarz Jan Tutaj. Znajduje się na niej wyobrażenie katedry wawelskiej, które podkreślać ma przywiązanie do katolickich wartości i przypomina o miejscu, gdzie bp Pieronek codziennie odprawiał Mszę św. Artysta umieścił także gwiazdy europejskie, które symbolizują tożsamość europejską.

Podczas gali wiceprzewodniczący Grupy EPL w Parlamencie Europejskim Andrzej Halicki zaprezentował symboliczną grafikę autorstwa Jerzego Janiszewskiego, przedstawiającą znak „Solidarności” na tle flagi europejskiej, zapowiadając jej przekazanie węgierskiemu politykowi Zoltanowi Tarowi.

W poprzednich latach laureatami Nagrody im. Bp. Tadeusza Pieronka byli m.in. Hanna Suchocka, prof. Rocco Buttiglione, ks. prof. Tomáš Halík, dr Hanna Machińska, abp Epifaniusz, Roberta Metsola, ks. Adam Boniecki, prof. Jerzy Buzek, Herman Van Rompuy, prof. Hans-Gert Pöttering oraz Ján Figeľ.

Galę poprzedziła Msza święta w kościele św. Piotra i Pawła, gdzie pochowany został bp Tadeusz Pieronek. Kard. Grzegorz Ryś w homilii podkreślił, że jako chrześcijanie nie mamy nic innego do zaoferowania Europie i światu, niż spotkanie z Panem. „W ewangelicznym pytaniu Jezusa: „Za kogo Mnie uważacie?” ukryta jest odpowiedź na to, czego świat dzisiaj najbardziej potrzebuje – jednego słowa: zbawienia” – mówił.

Komentując ewangeliczny nakaz milczenia, jaki Jezus skierował do uczniów po wyznaniu Piotra, hierarcha wyjaśnił, że uczniowie nie byli jeszcze wówczas świadkami Paschy. – Jeśli nie znasz Boga, który jest gotów cierpieć dla człowieka aż do śmierci, nie mów nic o zbawieniu – przestrzegał kaznodzieja, przywołując słowa kard. Waltera Kaspera o tym, że głoszenie Boga, który nie cierpi, jest z definicji porażką duszpasterską. – Jeśli chcemy głosić zbawienie, musimy pytać, ile nas to kosztuje. Dopóki nie wejdziemy w dyscyplinę paschalną, nie jesteśmy gotowi, by nieść światu zbawienie – powiedział metropolita krakowski.