Leon XIV apeluje o gospodarkę służącą człowiekowi i ochronę godności pracowników

Do tworzenia gospodarki, w której człowiek znajduje się w centrum, a praca jest źródłem godności i służy dobru wspólnemu, wezwał Leon XIV podczas spotkania z przedstawicielami świata pracy w Argentynie. Odbyło się ono 9 listopada na Papieskim Katolickim Uniwersytecie Argentyny w Buenos Aires. Uczestniczyli w nim przedstawiciele pracowników i przedsiębiorców, związków zawodowych, ruchów ludowych oraz środowiska akademickiego. Papież przestrzegł przed wyzyskiem pracowników, podporządkowaniem gospodarki interesom nielicznych oraz zagrożeniami związanymi ze sztuczną inteligencją i niekontrolowaną automatyzacją.

Praca służy człowiekowi

Leon XIV przypomniał, że praca nie jest narzędziem konfliktu, lecz sposobem współuczestniczenia w dziele stworzenia i budowania społeczeństwa. Nawiązując do encykliki św. Jana Pawła II „Laborem exercens”, podkreślił, że człowiek przez swoją pracę uczestniczy w dziele Stwórcy.

Zaznaczył, że podstawową zasadą katolickiej nauki społecznej jest godność osoby ludzkiej. Człowiek powinien być twórcą, ośrodkiem i celem życia społeczno-gospodarczego, dlatego gospodarka ma służyć człowiekowi, a nie odwrotnie. Bezrobocie jest natomiast dramatem, który nie tylko pozbawia dochodów, ale także rani godność człowieka, odbiera mu możliwość wnoszenia wkładu w życie społeczeństwa i prowadzi do wykluczenia.

Ojciec Święty wskazał również na związek pracy z dobrem wspólnym, solidarnością i powszechnym przeznaczeniem dóbr. Przypomniał, że własność prywatna, choć uznawana i broniona przez Kościół, wiąże się z odpowiedzialnością społeczną. Ziemia i jej zasoby zostały bowiem dane całej ludzkości.

Odpowiedzialność przedsiębiorców i związków zawodowych

Mówiąc o roli różnych środowisk, papież podkreślił znaczenie zasady pomocniczości. Państwo i wielkie korporacje nie powinny zastępować inicjatyw lokalnych wspólnot, lecz je wspierać. Jako przykład przywołał ruchy ludowe, drobnych rolników, rzemieślników i pracowników sektora nieformalnego, którzy organizują się oddolnie, aby odpowiadać na potrzeby swoich społeczności.

Przedsiębiorców zachęcił do traktowania firm nie tylko jako narzędzi produkcji i pomnażania kapitału, lecz jako wspólnot osób. Przywołał w tym kontekście postać argentyńskiego przedsiębiorcy, czcigodnego sługi Bożego Enrique Shawa, którego proces beatyfikacyjny jest w toku. Ostrzegł zarazem przed chciwością i podporządkowaniem działalności gospodarczej wyłącznie zyskowi. Taka logika prowadzi bowiem do dehumanizacji przedsiębiorstw i wykluczenia.

Leon XIV wskazał, że związki zawodowe powinny z kolei być narzędziami solidarności i obrony osób, których głos nie jest słyszany. Zachęcił je do większego zaangażowania na rzecz pracowników zatrudnionych w niepewnych warunkach, w sektorze nieformalnym oraz wykluczonych z oficjalnego rynku pracy.

Sztuczna inteligencja nie może zastąpić człowieka

Ojciec Święty zwrócił uwagę na zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją i nieuregulowaną automatyzacją, które mogą prowadzić do likwidacji wielu miejsc pracy i utrudniać integralny rozwój człowieka. Podkreślił, że technika musi pozostawać podporządkowana etyce, a algorytm nie może zastąpić ludzkiego rozeznania ani wartości osobistej obecności i wysiłku pracownika.

Wezwał władze publiczne do prowadzenia stabilnej polityki sprzyjającej pełnemu zatrudnieniu i włączeniu społecznemu. Dostęp do pracy dla wszystkich powinien pozostać jednym z priorytetowych celów polityki publicznej i procesów gospodarczych – podkreślił papież.

Na zakończenie Leon XIV zachęcił Argentyńczyków do przezwyciężania podziałów i budowania przyjaźni społecznej opartej na sprawiedliwości i dialogu. Przypomniał, że żadna praca nie jest mało ważna w oczach Boga, a jej wielkość zależy nie tyle od osiągniętych rezultatów, ile od miłości wkładanej w codzienne obowiązki.

Całe wystąpienie TUTAJ