Leon XIV: Kryzys demokracji zaczyna się od zapomnienia o Bogu

Współczesne kryzysy demokracji, osłabienie współpracy międzynarodowej i rosnące podziały społeczne mają swoje źródło w głębszym kryzysie antropologicznym – powiedział Leon XIV do członków Fundacji Centesimus Annus Pro Pontifice. Papież wskazał, że odpowiedzią na wyzwania współczesności jest odkrycie na nowo godności człowieka, dialogu i „cywilizacji miłości”.

Podzielony świat poszukuje sensu

Spotykając się z członkami Fundacji Centesimus Annus Pro Pontifice, Leon XIV podziękował za ich zaangażowanie w promowanie społecznej nauki Kościoła. Nawiązał również do swojej najnowszej encykliki Magnifica humanitas, podkreślając, że może ona stanowić ważny punkt odniesienia dla refleksji nad współczesnymi problemami społecznymi i politycznymi.

Papież zwrócił uwagę, że temat tegorocznej konferencji: „Podzielony świat w poszukiwaniu duchowości: wolność i pluralizm w społecznej nauce Kościoła”, trafnie opisuje obecną sytuację ludzkości. „Żyjemy w epoce naznaczonej wojnami, rosnącą polaryzacją oraz podziałami kulturowymi i społecznymi” – zauważył Ojciec Święty.

Wspólne człowieczeństwo źródłem nadziei

Mimo licznych napięć Papież wskazał na element, który nadal jednoczy ludzi ponad podziałami. „Choć podziały wydają się narastać, istnieje wspólny mianownik, który bez wątpienia nas wszystkich jednoczy: nasze wspólne człowieczeństwo” – podkreślił.

Leon XIV przypomniał, że trudne doświadczenia skłaniają człowieka do stawiania fundamentalnych pytań o sens życia, przyszłość i kierunek rozwoju społeczeństw. Jak zaznaczył, właśnie w tych pytaniach ujawnia się głębokie pragnienie prawdy, Boga i trwałego sensu istnienia.

Wolność nie jest samowolą

Znaczną część swojego wystąpienia Papież poświęcił refleksji nad wolnością. Zwrócił uwagę, że współczesna kultura często utożsamia ją z możliwością robienia wszystkiego, czego się chce. „Konieczne jest odzyskanie autentycznego znaczenia wolności, które pozwala odkryć jej wymiar relacyjny” – zaznaczył.

Przywołując nauczanie św. Jana Pawła II, Leon XIV przypomniał, że człowiek realizuje się poprzez „dar z siebie i przyjęcie drugiego”, a prawdziwa wolność znajduje swoje spełnienie w miłości.

Dwie wizje cywilizacji

Ojciec Święty odwołał się również do nauczania św. Augustyna o dwóch „miastach”. Pierwsze z nich, oparte na pysze i miłości własnej, prowadzi do egoistycznego indywidualizmu. Drugie, zbudowane na miłości Boga i bliźniego staje się fundamentem autentycznej cywilizacji miłości.

Zdaniem Papieża właśnie w świetle tej augustyńskiej wizji można zrozumieć źródła wielu współczesnych kryzysów. „Za kryzysem demokracji i osłabieniem multilateralizmu kryje się kryzys antropologiczny wynikający z faktu, że w dużej mierze zapomniano o Stwórcy” – powiedział Leon XIV.

Cywilizacja miłości rodzi się z codziennej wierności

Papież przestrzegł jednocześnie przed zniechęceniem i pesymizmem. Cytując encyklikę Magnifica humanitas, przypomniał, że odnowa społeczeństwa nie dokonuje się poprzez pojedyncze spektakularne działania. „Cywilizacja miłości nie rodzi się z jednego wielkiego gestu, lecz z sumy małych i wytrwałych aktów wierności, które przeciwstawiają się dehumanizacji” – podkreślił.

Czym jest Fundacja Centesimus Annus Pro Pontifice?

Fundacja Centesimus Annus Pro Pontifice została ustanowiona przez św. Jana Pawła II w 1993 roku, dwa lata po publikacji encykliki społecznej Centesimus Annus. Jej celem jest upowszechnianie społecznej nauki Kościoła oraz wspieranie refleksji nad jej zastosowaniem w życiu gospodarczym, społecznym i politycznym. Fundacja skupia przedsiębiorców, ekonomistów, naukowców i przedstawicieli różnych środowisk zawodowych z wielu krajów świata. Co roku organizuje międzynarodowe konferencje poświęcone najważniejszym wyzwaniom współczesności, takim jak rozwój gospodarczy, sprawiedliwość społeczna, etyka biznesu, ochrona środowiska czy pokój między narodami.