Leon XIV przewodniczył nieszporom w katedrze w Montevideo

Świadectwo miłości, wytrwałość w modlitwie i troska o powołania kapłańskie oraz zakonne były głównymi tematami homilii Leona XIV podczas nieszporów 6 listopada z udziałem duchowieństwa i osób konsekrowanych w katedrze Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz Świętych Filipa i Jakuba w Montevideo. Papież zachęcił biskupów na całym świecie do organizowania dni modlitwy i postu w intencji nowych powołań.

Z siedziby prezydenta Ojciec Święty przeszedł pieszo, a następnie pojechał wózkiem golfowym do katedry Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny oraz Świętych Filipa i Jakuba, przez Bramę Cytadeli i Muzeum Historyczne Cabildo w Montevideo. Przy katedrze burmistrz stolicy Urugwaju wręczył Leonowi XIV klucze do miasta. Papież wpisał się do księgi pamiątkowej.

U wejścia do świątyni powitali Ojca Świętego: arcybiskup Montevideo kard. Daniel Fernando Sturla Berhouet, przewodniczący Konferencji Episkopatu Urugwaju bp Milton Luis Tróccoli Cebedio oraz proboszcz katedry ks. Juan González. Proboszcz wręczył papieżowi krzyż i wodę święconą. Następnie Ojciec Święty udał się do kaplicy Najświętszego Sakramentu na chwilę modlitwy, po czym zatrzymał się przy grobie bł. Jacinta Very, pierwszego biskupa Urugwaju, beatyfikowanego przez papieża Franciszka 6 maja 2023 roku.

Powitanie

Leona XIV powitał przewodniczący Konferencji Episkopatu Urugwaju, bp Milton Luis Tróccoli Cebedio. Stwierdził, że Kościół w jego ojczyźnie chce być wspólnotą otwartą na potrzebujących, troszczącą się o najsłabszych i gotową prosić o przebaczenie, gdy nie sprosta wymaganiom Ewangelii.

Hierarcha zwrócił uwagę na problemy społeczne kraju: ubóstwo, uzależnienia, samotność osób starszych, trudności młodzieży w odnajdywaniu nadziei oraz sytuację migrantów. Podkreślił zarazem, że wielu mieszkańców każdego dnia bez rozgłosu pomaga innym, opiekuje się chorymi i wspiera potrzebujących.

Podziękował kapłanom, diakonom i osobom konsekrowanym za ich codzienną posługę, często pełnioną w trudnych warunkach i z dala od większych ośrodków. – Ich oddanie, często ukryte lub niezauważalne, jest cenne dla tego Kościoła – zaznaczył.

Bp Tróccoli nawiązał także do papieskiego apelu o ochronę godności człowieka w epoce sztucznej inteligencji. Podkreślił, że żadna maszyna nie zastąpi ludzkiego wymiaru życia i relacji. Jak zaznaczył, wizyta Leona XIV, której hasłem są słowa „Zwiastuję wam wielką radość”, powinna stać się okazją do odnowienia powołania i misji Kościoła. Jego zdaniem  ewangelizacja oznacza dziś świadectwo bliskości Boga poprzez słowa i czyny. Podkreślił również znaczenie współpracy świeckich, duchownych i osób konsekrowanych oraz dialogu z wyznawcami innych religii na rzecz dobra wspólnego.

W homilii, nawiązując do Psalmu 135, Ojciec Święty zwrócił uwagę, że człowiek stopniowo upodabnia się do tego, co kocha i w czym pokłada ufność. Dlatego – jak podkreślił – również osoby poświęcone służbie Bożej powinny nieustannie pytać o stan swojego serca i uważać, by nie przywiązywać się nadmiernie do własnych dzieł, uznania czy poczucia kontroli. „Wierność naszemu powołaniu wymaga, abyśmy nieustannie powracali do Jezusa Chrystusa i pozwalali, by to On był naszym skarbem” – powiedział.

Bóg, który widzi i słyszy

Papież przeciwstawił martwym bożkom Boga, który widzi cierpienie swojego ludu i słyszy jego wołanie. Przypomniał, że Boże współczucie objawiło się w sposób szczególny w Jezusie Chrystusie, który dostrzegał potrzebujących, wysłuchiwał uciszanych, dotykał chorych i błogosławił dzieci.

Leon XIV podkreślił, że podobną postawę powinni przyjmować kapłani i osoby konsekrowane. Ich oczy, uszy i ręce mają być narzędziami miłości Chrystusa: dostrzegać cierpienie, wysłuchiwać ludzkich problemów, udzielać przebaczenia i pomagać potrzebującym. „Jakże piękne są ręce, które zestarzały się, czyniąc dobro!” – zaznaczył.

Przypomniał również, że podobieństwo do Chrystusa dojrzewa w trudnościach, gdy praca wydaje się bezowocna, słabną siły i trzeba zaczynać od nowa. Nawiązując do Listu św. Jakuba, wskazał, że próba wiary rodzi wytrwałość, a lata wiernej służby mogą uczynić spojrzenie bardziej miłosiernym, ręce gotowymi do pomocy, a słowa zdolnymi do niesienia pociechy.

Przykład bł. Jacinta Very

W homilii Leon XIV przywołał postać bł. Jacinta Very, którego doczesne szczątki spoczywają w katedrze w Montevideo. Ten urugwajski biskup przemierzał kraj, głosząc Ewangelię, udzielając sakramentów i pomagając ubogim. Papież zacytował świadectwo zakonnicy, która znała go przez wiele lat: „Wystarczyło na niego spojrzeć, aby odnieść wrażenie, że nieustannie trwa na modlitwie”.

Jak zaznaczył, obcowanie z Bogiem ukształtowało oblicze, gesty i sposób bycia hierarchy. Ludzie dostrzegali w nim dobroć Chrystusa, zanim jeszcze usłyszeli jego słowa. „Oto jedna z tajemnic ewangelizacji: upodabniać się do Tego, którego głosimy” – powiedział Ojciec Święty.

Zwrócił uwagę, że świadectwo życia ma szczególne znaczenie w Urugwaju, gdzie wielu ludzi, zwłaszcza młodych, dorasta z dala od Kościoła i niemal nie zna Jezusa. Sposób patrzenia na innych, słuchania ich i zbliżania się do cierpiących powinien skłaniać do pytania o źródło takiej miłości.

Apel o modlitwę i post w intencji powołań

Szczególne miejsce w homilii zajęła sprawa powołań. Papież przypomniał, że w 2024 r. do międzydiecezjalnego seminarium w Urugwaju nie zgłosił się żaden nowy kandydat. W odpowiedzi wierni podjęli dni modlitwy i postu, prosząc Boga o nowych robotników na Jego żniwo. Wytrwała modlitwa przyniosła owoce: kilku młodych ludzi rozpoczęło formację seminaryjną i drogę życia konsekrowanego.

Leon XIV podziękował wszystkim, którzy włączyli się w tę inicjatywę i zachęcił ich do kontynuowania modlitwy. Podkreślił, że doświadczenie Urugwaju powinno stać się inspiracją dla całego Kościoła.

„Z tej Katedry w Montevideo zachęcam moich braci biskupów na całym świecie, aby organizowali w swoich diecezjach dni modlitwy i postu w intencji wzrostu liczby powołań do kapłaństwa i życia konsekrowanego” – zaapelował. Wezwał parafie, rodziny i wspólnoty zakonne do jednoczenia się w tej intencji.

Powrót do źródeł powołania

Zwracając się do seminarzystów oraz nowicjuszy i nowicjuszek, papież zachęcił ich, by uczyli się od poprzednich pokoleń ofiarnej służby, wytrwałej miłości i zażyłości z Jezusem. Osoby od wielu lat posługujące w kapłaństwie lub życiu konsekrowanym wezwał do nieustannego powracania do tego, co najważniejsze: modlitwy, słuchania Słowa Bożego i spotkania z Chrystusem w Eucharystii.

Podkreślił również znaczenie jedności i wzajemnego wsparcia, zwłaszcza w obliczu różnorodnych doświadczeń. Zachęcił duchownych i osoby konsekrowane do poddania się działaniu Ducha Świętego oraz trwania w komunii z Następcą św. Piotra.

Homilię zakończył nawiązaniem do Maryi i modlitwy Magnificat. Przywołał tytuł Matki Bożej Trzydziestu Trzech, patronki Urugwaju, prosząc Ją o pomoc w trwaniu blisko Chrystusa i wierności powołaniu aż do końca życia.

Leon XIV przekazał dar dla konferencji episkopatu – płytkę z medalem pamiątkowym obecnej podróży apostolskiej do Urugwaju, Argentyny i Peru.

Z katedry Leon XIV pojechał na nocleg do nuncjatury apostolskiej.

Jutro przed południem papież odprawi Mszę św. w  Parque París Londres w Paysandú, a po południu w Montevideo spotka się ze środowiskiem społecznym Casavalle w parafii Matki Bożej z Guadalupe, z przedstawicielami świata nauki i oświaty na Katolickim Uniwersytecie Urugwaju oraz będzie przewodniczył czuwaniu modlitewnemu na Stadionie Stulecia.

Pierwszy, ceglany kościół wzniesiono w miejscu dzisiejszej Katedry Niepokalanego Poczęcia oraz świętych Filipa i Jakuba w 1740 roku. Pięćdziesiąt lat później położono kamień węgielny pod budowę nowej świątyni zaprojektowanej początkowo przez portugalskiego architekta José Custodia de Sáa y Faríę, a ukończonego później przez Tomása Toribia w stylu neoklasycystycznym z wpływami hiszpańskimi. W 1804 roku nowy kościół został oficjalnie konsekrowany przez biskupa Buenos Aires, José Benita de Lué y Riegę. W 1975 r. katedrę uznano za narodowy zabytek historyczny.

Znajdują się w niej grobowce wybitnych postaci z historii politycznej, wojskowej i religijnej Urugwaju, m.in. kardynała Antonia Maríi Barbieriego, Venancia Floresa, Juana Antonia Lavalleji, Fructuosa Rivery oraz Joaquína Suáreza.

Spoczywa tu również bł. Jacinto Vera, pierwszy biskup Urugwaju, beatyfikowany przez papieża Franciszka 6 maja 2023 roku. Urodzony 3 lipca 1813 roku na środku Oceanu Atlantyckiego, na pokładzie statku, którym jego rodzina płynęła z Wysp Kanaryjskich do Urugwaju, wypełniał swoją misję z gorliwością duszpasterską w trudnym okresie uzyskiwania niepodległości przez narody Ameryki Południowej. W złożonym klimacie społeczno-politycznym, broniąc wolności religijnej oraz praw Kościoła i ubogich, został wygnany z kraju.

W latach 1862–1863 przebywał w Buenos Aires. Jako misjonarz i duszpasterz, działający zarówno w miastach, jak i na terenach wiejskich, trzykrotnie przemierzył cały kraj. Niósł pomoc rannym podczas wojen domowych i prowadził misje pokojowe. Będąc ojcem ubogich i przyjacielem kapłanów, zachęcał również świeckich chrześcijan do aktywnego udziału w życiu społecznym.