Leon XIV spotka się w Lourdes z ofiarami wykorzystywania

Papież Leon XIV spotka się prywatnie z ofiarami wykorzystywania seksualnego podczas wizyty w Lourdes 26 i 27 września. W spotkaniu nie będą jednak uczestniczyć stowarzyszenia ani grupy reprezentujące poszkodowanych. Biskup Tarbes i Lourdes Jean-Marc Micas wyjaśnił, że ze względu na dużą liczbę zgłoszeń zdecydowano się zaprosić wybrane osoby indywidualnie.

„Żadna grupa, ani z Bétharram, ani z żadnego innego miejsca” nie zostanie zaproszona jako organizacja – powiedział bp Micas w piątek podczas konferencji prasowej poświęconej przygotowaniom do wizyty papieskiej. Miejsce i godzina spotkania, a także ostateczna lista uczestników pozostaną poufne, aby chronić prywatność ofiar.

Konferencja Biskupów Francji (CEF) informowała, że Papież przyjmie siedem osób. Biskup Micas zaznaczył jednak, że liczba ta nie została jeszcze ostatecznie ustalona. Wśród uczestników mogą znaleźć się osoby pokrzywdzone w związku z nadużyciami zgłaszanymi w dawnej katolickiej szkole Notre-Dame de Bétharram, położonej około 15 kilometrów od Lourdes.

Protest ofiar z Bétharram

Decyzja o niezapraszaniu przedstawicieli organizacji spotkała się z protestem grupy ofiar z Bétharram. Jej rzecznik Alain Esquerre mówił o „instytucjonalnej pogardzie”.

Grupa zwróciła się o możliwość udziału w spotkaniu jako organizacja, aby przedstawić Papieżowi zarówno świadectwa ofiar, jak i konkretne propozycje działań. Jej przedstawiciele nie wiedzą, czy wśród osób zaproszonych indywidualnie znajdą się byli uczniowie Bétharram, którzy nie należą do stowarzyszenia.

Biskup Micas przyznał, że jest to możliwe, ale odmówił ujawnienia szczegółów dotyczących uczestników. Podkreślił, że najważniejsza jest ochrona prywatności osób, które zdecydowały się spotkać z Leonem XIV.

Decyzja ta rzuca również światło na wcześniejsze informacje dotyczące przygotowań do spotkania. Gdy Watykan ogłosił je w sierpniu, dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej Matteo Bruni zapowiadał, że Papież spotka się prywatnie z „niektórymi osobami, które padły ofiarą nadużyć w Kościele”. Dodał wówczas, że ofiary będą uczestniczyć w przygotowaniu spotkania.

Nie oznaczało to jednak, że reprezentujące je stowarzyszenia zostaną zaproszone jako grupy.

Doświadczenia ze spotkania w Hiszpanii

Spotkanie w Lourdes odbędzie się ponad trzy miesiące po podobnym spotkaniu Leona XIV z ofiarami nadużyć podczas jego wizyty w Hiszpanii. W Madrycie Papież przyjął prywatnie sześć osób wybranych przez archidiecezję madrycką i Hiszpańską Konferencję Biskupów (CEE).

Sposób wyboru uczestników spotkał się z krytyką części stowarzyszeń i aktywistów, którzy również zabiegali o spotkanie z Papieżem. Wśród pominiętych byli Juan Cuatrecasas i Miguel Ángel Hurtado, którzy uczestniczyli w demonstracji przed Nuncjaturą Apostolską.

Według hiszpańskiego dziennika „elDiario.es”, powołującego się na źródła zbliżone do sprawy, w Rzymie pojawiło się niezadowolenie ze sposobu organizacji spotkania w Madrycie. Przygotowania do wizyty w Lourdes miałyby uwzględniać doświadczenia z Hiszpanii. Stolica Apostolska nie potwierdziła jednak oficjalnie, że obecna procedura jest korektą wcześniejszych rozwiązań.

Sprawa mozaik Rupnika

Wizyta Leona XIV w Lourdes odbędzie się również w kontekście decyzji dotyczących mozaik autorstwa byłego jezuity Marko Rupnika. Wobec słoweńskiego artysty wysunięto zarzuty dotyczące nadużyć seksualnych, duchowych i psychicznych wobec kobiet, w tym zakonnic.

Biskup Micas potwierdził, że mozaiki znajdujące się w Bazylice Matki Bożej Różańcowej zostaną „na stałe ukryte przed wzrokiem wszystkich”. Następnie ma zostać podjęta decyzja dotycząca przyszłości fasady bazyliki.

Proces ten rozpoczął się jeszcze przed przygotowaniami do wizyty papieskiej. Po wysłuchaniu osób pokrzywdzonych Micas uznał, że obecność mozaik stała się dla części z nich przeszkodą w pielgrzymowaniu do sanktuarium. W 2024 roku polecił zaprzestać ich oświetlania podczas nocnych procesji, a w marcu 2025 roku rozpoczęto zakrywanie części kompozycji.

Ostatecznie decyzję rozszerzono na wszystkie mozaiki. Po wizycie Papieża ma rozpocząć się kolejny etap prac, którego celem będzie znalezienie rozwiązania dotyczącego fasady bazyliki. W komisji mają uczestniczyć również artyści i teologowie.

Sprawa Rupnika pozostaje także przedmiotem postępowania kanonicznego w Rzymie. W 2023 roku został on wykluczony z Towarzystwa Jezusowego za nieprzestrzeganie ograniczeń nałożonych przez przełożonych.

Prywatne spotkanie poza oficjalnym programem

Leon XIV przybędzie do Lourdes w sobotę 26 września po południu, po zakończeniu pierwszej części wizyty w Paryżu. Następnego dnia spotka się z biskupami francuskimi, odprawi Mszę św. na terenie sanktuarium, odwiedzi chorych i wolontariuszy oraz spotka się z kontemplacyjnymi karmelitankami.

Spotkanie z ofiarami nie zostało szczegółowo ujęte w publicznym programie podróży. Stolica Apostolska potwierdziła jedynie, że będzie miało charakter prywatny i że ofiary będą uczestniczyć w jego przygotowaniu.

Biskup Micas potwierdził, że spotkanie rzeczywiście odbędzie się w Lourdes, ale jego miejsce, czas i skład pozostaną poufne. Ofiary mogą uczestniczyć w nim indywidualnie, jednak żadne stowarzyszenie nie wystąpi w charakterze zbiorowego przedstawiciela poszkodowanych.