Leon XIV spotkał się z przedstawicielami francuskich władz i społeczeństwa obywatelskiego – opis

Na potrzebę ochrony godności człowieka w epoce szybkiego rozwoju technologii wskazał Leon XIV w Pałacu Elizejskim przemawiając do prezydenta Francji, przedstawicieli władz i korpusu dyplomatycznego w Paryżu. Papież podkreślił, że sztuczna inteligencja oraz nowe technologie muszą być podporządkowane dobru osoby ludzkiej. Z kolei prezydent Emmanuel Macron, witając papieża Leona XIV wskazał na pokój i obronę godności człowieka jako wspólne zadanie Francji i Kościoła.

„Pokój to więcej niż milczenie broni”

W przemówieniu Macron nawiązał do pokojowego przesłania pierwszych miesięcy pontyfikatu Leona XIV. Zaznaczył, że apel o pokój nabiera szczególnej mocy w czasie, gdy wojna ponownie niszczy Europę, a konflikty i napięcia na świecie się nasilają.

„Pokój to coś więcej niż milczenie broni” – powiedział prezydent. Jak podkreślił, wymaga on sprawiedliwości, bezpieczeństwa, poszanowania praw człowieka, suwerenności narodów i prawa ludów do samostanowienia. Francja – dodał – opowiada się za pokojem, wielostronnością i przestrzeganiem prawa międzynarodowego.

Macron połączył sprawę pokoju z obroną ludzkiej godności. Zwrócił uwagę, że to najsłabsi najczęściej ponoszą największe koszty wojen i kryzysów, zmuszających miliony ludzi do opuszczenia swoich krajów. Wyraził uznanie dla francuskich wolontariuszy i organizacji, w tym chrześcijańskich, pomagających uchodźcom i ubogim.

„Sztuczna inteligencja musi być sługą, a nie panem”

Drugim wielkim wyzwaniem, wskazanym przez Macrona, jest rozwój sztucznej inteligencji. Prezydent Francji ostrzegł, że rewolucja cyfrowa może doprowadzić do ograniczenia ludzkiej wolności, jeśli technologia zacznie zastępować ludzki osąd i świadomość.

Nawiązując do encykliki Leona XIV „Magnifica humanitas”, stwierdził jednoznacznie: „Sztuczna inteligencja musi być sługą, a nie panem”. Wezwał do stworzenia międzynarodowych mechanizmów, które pozwolą połączyć rozwój technologiczny ze sprawiedliwością i humanizmem. Szczególną ochroną – jego zdaniem – należy objąć dzieci i młodzież. Czytanie, nauka, sztuka, kultura, sport i relacje z innymi ludźmi powinny być chronione przed dominacją ekranów, algorytmów i cyfrowych narzędzi – stwierdził.

Francja: wolność sumienia i dialog

Macron podkreślił, że francuska laickość nie oznacza zaprzeczenia religii. Zaznaczył, że Republika gwarantuje każdemu prawo do wiary lub niewiary oraz swobodnego wyrażania przekonań, przy poszanowaniu prawa. Zapewnił również o zdecydowanej walce z aktami przemocy i dyskryminacji ze względu na wyznanie oraz o ochronie miejsc kultu i rozwijaniu dialogu międzyreligijnego.

Prezydent przypomniał o dwutysiącletniej obecności chrześcijaństwa we Francji, której symbolem pozostaje odbudowana po pożarze katedra Notre-Dame. Zaznaczył, że jej odbudowa była wyrazem nadziei i wspólnego wysiłku Francuzów.

Na zakończenie Macron podkreślił, że Francja oczekuje od wizyty papieża rozmowy o fundamentalnych pytaniach dotyczących dobra i zła, postępu technologicznego i godności człowieka. „Nie proszą o obietnicę łatwego świata, proszą o możliwość budowania lepszego świata” – powiedział o młodych Francuzach, którzy spotkają się z Leonem XIV na Stade de France.

„Ojcze Święty, pragnę, aby te kilka dni pozwoliły Tobie poznać Francję w całej jej prawdzie, jej strony mocne, różnorodność i toczące się debaty. Francję przepełnioną duchowością i nieustannie poszukującą tego, co uniwersalne. Francję wyemancypowaną, przywiązaną do swojej idei wolności, równości i braterstwa, różnorodną i zjednoczoną. Francję zaangażowaną, wrażliwa na Twoją obecność, której żarliwość z pewnością Wasza Świętobliwość odczuje. Ojcze Święty, to właśnie ta Francja wita Ciebie dzisiaj, z wielką pokorą, z wielkim zaszczytem i ogromną radością” – powiedział witając papieża Emmanuel Macron.

Przestroga przed „rajem maszyn”

Nawiązując do swojej pierwszej encykliki „Magnifica humanitas”, Leon XIV przestrzegł przed „rajem maszyn”, który coraz silniej wpływa na codzienne życie. Jak wskazał, konieczne jest kształtowanie zdolności do rozeznania etycznego, aby postęp technologiczny nie prowadził do ograniczenia ludzkiej wolności i godności.

„Wolność, równość i braterstwo”

Ojciec Święty przypomniał chrześcijańskie korzenie Francji oraz jej wkład w rozwój kultury, nauki i idei praw człowieka. Wskazał szczególnie na Powszechną Deklarację Praw Człowieka, ogłoszoną w Paryżu w 1948 roku, podkreślając, że jej fundamentem jest niezbywalna godność osoby.

Odwołując się do francuskiej dewizy „Wolność, równość, braterstwo”, zaznaczył, że wartości te nie powinny być jedynie hasłami, lecz uniwersalnymi wymogami etycznymi. Podkreślił także znaczenie wolności religijnej oraz poszanowania różnorodności sumień.

Kościół, państwo i właściwie rozumiana laickość

Papież zwrócił uwagę, że laickość nie powinna oznaczać wykluczania religii z przestrzeni publicznej. Przeciwnie – jego zdaniem państwo i instytucje religijne mogą prowadzić dialog i współpracować w służbie dobra wspólnego. Podkreślił w tym kontekście znaczenie katolickiej działalności edukacyjnej i charytatywnej we Francji. Wskazał również jako przykład współpracy na Forum Dialogu między Stolicą Apostolską, Kościołem katolickim we Francji i rządem francuskim.

Trzeba chronić ludzkie życie na każdym etapie rozwoju

Leon XIV przestrzegł również przed podporządkowaniem nauki i technologii wyłącznie logice zysku. Wymienił w tym kontekście manipulacje genetyczne, macierzyństwo zastępcze, handel organami oraz „oferowanie zaplanowanej śmierci”.

„Wzajemny szacunek i ochrona życia każdego człowieka są odpowiedzialnością każdego z nas” – powiedział Ojciec Święty. Podkreślił, że obrona osób najbardziej bezbronnych wymaga bezwarunkowego przyjmowania życia, troski o ludzką kruchość i towarzyszenia człowiekowi na każdym etapie jego życia.

Apel o pokój i rozbrojenie

Znaczną część przemówienia papież poświęcił wojnom i sytuacji na Bliskim Wschodzie. Wezwał do większego zaangażowania na rzecz pokoju, dialogu i dyplomacji oraz przestrzegł przed przekonaniem, że broń jądrowa może stanowić gwarancję bezpieczeństwa.

„Pokój nie jest równowagą sił, a buduje się go każdego dnia poprzez dialog i sprawiedliwość” – powiedział Leon XIV. Zaapelował, aby nie uznawać wojny za nieuniknioną i zachęcił Francję do dalszego zaangażowania na rzecz pokoju i multilateralizmu w Europie.

Francja jako „budowniczy pokoju”

Ojciec Święty wyraził uznanie dla francuskiego zaangażowania na rzecz chrześcijan Bliskiego Wschodu, zwłaszcza w dziedzinie edukacji, pomocy humanitarnej i działalności kulturalnej. Wspomniał m.in. o wsparciu ponad 260 placówek edukacyjnych na Bliskim Wschodzie, w tym siedmiu uniwersytetów w Libanie i Uniwersytetu Betlejemskiego.

Na zakończenie Leon XIV wezwał Francję, by pozostała „niestrudzonym budowniczym pokoju”. Życzył jej, aby wolność, równość i braterstwo służyły dobru wspólnemu, oraz zawierzył kraj opiece Matki Bożej, głównej Patronki Francji.

Papieskie przemówienie zgromadzeni przyjęli na stojąco gromkimi brawami.

Sala Bankietowa Pałacu Elizejskiego była wypełniona po brzegi. W wydarzeniu uczestniczyło około 500 osób: ministrowie, parlamentarzyści, wysocy rangą urzędnicy, ambasadorzy, biskupi, kardynałowie, przedstawiciele stowarzyszeń, osobistości świata kultury i inni.

Z Pałacu Elizejskiego papież pojechał do nuncjatury apostolskiej na obiad. Po nim Leon XIV złoży wizytę w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Edukacji, Nauki i Kultury (UNESCO).