Leon XIV spotkał się z władzami Peru

„Polityka jest jedną z najcenniejszych form miłości, ponieważ służy dobru wspólnemu. Władze powinny przede wszystkim słuchać obywateli, troszczyć się o najuboższych i chronić godność każdego człowieka” – powiedział Leon XIV podczas spotkania z władzami Peru, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i korpusem dyplomatycznym. W przemówieniu wygłoszonym w Gran Teatro Nacional 11 listopada w Limie papież poruszył m.in. kwestie przemocy, nierówności społecznych, edukacji, ochrony środowiska, migracji i odpowiedzialnego rozwoju sztucznej inteligencji.

Na powitanie Ojca Świętego wykonano hymn ku czci Matki Bożej w języku keczua „Hanacpachap cussicuinin”.

Witaj w domu

Witając Leona prezydent Keiko Sofía Fujimori Higuchi powiedziała, że wizyta papieża Leona XIV w Peru jest przesłaniem nadziei i okazją do wezwania do narodowego pojednania.

Przypomniała związki papieża z Peru, gdzie jako augustianin i misjonarz przybył w 1985 r. do Chulucanas. Łącznie spędził w tym kraju około 20 lat. Mieszkańcy Chiclayo pamiętali go jako skromnego kapłana, który poruszał się pieszo, spotykał z ludźmi i błogosławił dzieci. W 2015 r. otrzymał peruwiański dowód tożsamości.

Fujimori podkreśliła, że jego powrót jako papieża jest dla Peruwiańczyków powodem do dumy i radości. Zwróciła uwagę na głębokie zakorzenienie katolicyzmu w kulturze kraju, widoczne m.in. w licznych sanktuariach, procesjach i świętach religijnych.

Mówiąc o sytuacji społecznej, wskazała na potrzebę przezwyciężenia wieloletnich konfliktów i braku zaufania. Podkreśliła, że różnice poglądów nie powinny czynić z Peruwiańczyków wrogów, a spory należy rozwiązywać poprzez debatę i instytucje demokratyczne.

Prezydent zaapelowała o wspólną walkę z ubóstwem, poprawę dostępu do edukacji oraz zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa i odpowiednich warunków rozwoju. „Ubóstwo panujące w Peru jest niemoralne” – przypomniała swoje słowa z 28 lipca.

Zaznaczyła, że pojednanie nie oznaczało rezygnacji z prawdy ani sprawiedliwości, lecz wymagało zrozumienia cierpienia i potrzeb drugiego człowieka. Wezwała również osoby zamożne do zaangażowania w budowanie dobrobytu dostępnego dla wszystkich mieszkańców kraju.

Na zakończenie poprosiła papieża o modlitwę za Peru i jego władze. Wyraziła nadzieję, że pojednanie stanie się najważniejszym owocem jego wizyty. „Witaj w swoim domu, Ojcze Święty” – powiedziała.

Powracam do mojej ojczyzny

W przemówieniu, co raz przerywanym brawami, Leon XIV podkreślił, że jego powrót do Peru ma szczególne znaczenie, ponieważ przez dziesięciolecia dzielił życie z mieszkańcami tego kraju, poznawał ich troski i uczył się od nich wiary. Przypomniał, że w 2015 r. otrzymał peruwiańskie obywatelstwo. „Powracam również do mojej ojczyzny” – powiedział, nawiązując do więzi, która łączy go z tym krajem.

Jedność w różnorodności

Ojciec Święty przypomniał tysiącletnią historię Peru, ukształtowaną przez różne ludy, języki i tradycje, w tym dziedzictwo rdzennych społeczności, kultur afroperuwiańskiej i azjatycko-peruwiańskiej. Zaznaczył, że chrześcijaństwo stało się ważnym elementem tożsamości kraju, a jego wiara znalazła wyraz w miejscowych tradycjach i dziełach miłosierdzia. Wspomniał św. Różę z Limy, pierwszą peruwiańską świętą.

Podkreślił, że jedność narodu umacnia się wtedy, gdy różnice znajdują należne im miejsce, a każdy może wnieść wkład w życie wspólnoty. Przykładem takiej postawy są codzienne gesty solidarności, wzajemna pomoc rodzin i wspólna praca na rzecz dobra wszystkich.

Zwracając się do przedstawicieli władz, papież przypomniał słowa Franciszka, który określił politykę jako „bardzo wzniosłe powołanie” i jedną z najcenniejszych form miłości, ponieważ poszukuje dobra wspólnego. Zaznaczył, że demokratyczne instytucje powinny umożliwiać wyrażanie różnic i poszukiwanie porozumienia, a decyzje publiczne muszą uwzględniać także ludzi mieszkających z dala od ośrodków władzy.

Słuchać obywateli i chronić najsłabszych

Leon XIV podkreślił, że poznanie potrzeb obywateli wymaga przede wszystkim umiejętności słuchania. W kraju wielojęzycznym oznacza to także troskę o to, by każdy mógł zostać zrozumiany i uzyskać odpowiedź na swoje potrzeby. Za urzędowymi dokumentami i statystykami kryją się bowiem konkretne ludzkie historie i oczekiwania.

Ojciec Święty nawiązał również do trudnych doświadczeń z przeszłości Peru, które wystawiały na próbę pokojowe współżycie społeczeństwa. Wezwał do podejmowania ich z poszanowaniem sprawiedliwości i wrażliwości, tak aby możliwe było budowanie zgody i rozwiązywanie sporów w duchu wzajemnego szacunku. Zachęcił do pielęgnowania uczciwości, prawości i gotowości do spotkania, które budują zaufanie społeczne.

Mówiąc o bezpieczeństwie, zaznaczył, że pokój oznacza dla rodzin możliwość spokojnego wychodzenia do pracy, troski o dzieci i powrotu do domu bez lęku. Kościół, znający cierpienie spowodowane przemocą, pragnie towarzyszyć jej ofiarom i wspierać działania na rzecz ochrony życia, godności i praw człowieka – stwierdził Leon XIV.

Zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia godnych warunków utrzymania rodzinom, doceniając pracę rolników, rybaków, drobnych kupców i innych osób budujących gospodarkę kraju. Przypomniał nauczanie Pawła VI, zgodnie z którym autentyczny rozwój powinien obejmować „każdego człowieka i całego człowieka”. Nie może ograniczać się do dobrobytu materialnego, lecz powinien uwzględniać także potrzeby kulturalne, moralne i duchowe.

Edukacja, zdrowie i godność kobiet

Papież podkreślił znaczenie edukacji, która pomaga dzieciom odkrywać własne zdolności, poznawać dziedzictwo ojczystej ziemi i kształtować odpowiedzialność za wspólnotę. Zaapelował, by młodzi ludzie mieli realne możliwości rozwijania talentów, zwłaszcza poprzez dostęp do pierwszej pracy.

Zwrócił także uwagę na osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, samotne oraz zmagające się z problemami zdrowia psychicznego. Podkreślił, że rodziny opiekujące się bliskimi często podejmują ten trud w milczeniu i potrzebują wsparcia. Wezwał władze do zapewnienia dostępnej opieki zdrowotnej i rozwijania profilaktyki.

Leon XIV wyraził uznanie dla Peruwianek prowadzących jadłodajnie społeczne i kuchnie dla ubogich, a także kobiet angażujących się zawodowo i publicznie w życie kraju. Życzył im możliwości pełnego uczestnictwa w życiu wspólnot oraz życia wolnego od przemocy i wyzysku.

Odpowiedzialność za środowisko i sztuczną inteligencję

Odnosząc się do bogactwa przyrodniczego Peru, obejmującego Amazonię, Andy i wybrzeże Pacyfiku, Ojciec Święty wezwał do odpowiedzialnego korzystania z zasobów naturalnych. Podkreślił, że rolnictwo, rybołówstwo i górnictwo muszą uwzględniać ochronę środowiska oraz prawa społeczności zależnych od przyrody. Zaznaczył również, że instytucje powinny skuteczniej przewidywać zagrożenia naturalne i reagować na sytuacje kryzysowe.

Zwrócił uwagę na możliwości, jakie nauka i technologia stwarzają w dziedzinie ochrony zdrowia, edukacji i przewidywania zagrożeń. Szczególnie wspomniał o sztucznej inteligencji, która zmienia sposób pracy i nawiązywania relacji międzyludzkich. Nawiązując do encykliki „Magnifica humanitas”, podkreślił potrzebę odpowiedzialnego ukierunkowania jej rozwoju na dobro wspólne. Korzyści z nowych technologii powinny być dostępne dla wszystkich, a odpowiednie gwarancje prawne muszą chronić ludzi przed nadużyciami – wskazał papież.

Apel o dialog i współpracę międzynarodową

Leon XIV zwrócił uwagę, że ochrona środowiska, odpowiedzialne wykorzystanie technologii i kwestie migracyjne wymagają współpracy między państwami. Wspomniał o Peruwiańczykach mieszkających za granicą, którzy zachowują więzi z rodzinami i ojczyzną, a także o osobach przybywających do Peru, których historie i nadzieje zasługują na życzliwe przyjęcie.

Odnosząc się do wojen i napięć na świecie, wezwał do cierpliwej dyplomacji, poszanowania prawa międzynarodowego i poszukiwania porozumień chroniących życie oraz godność człowieka. Podkreślił, że żaden naród nie może uznawać losu innych za sprawę, która go nie dotyczy. Zachęcił Peru do dalszego zaangażowania w regionalną i międzynarodową współpracę oraz do wspierania wysiłków na rzecz pokoju.

Ojciec Święty odniósł się również do relacji między Peru a Stolicą Apostolską. Przypomniał, że peruwiańska konstytucja uznaje znaczenie Kościoła katolickiego w historycznym, kulturowym i moralnym kształtowaniu narodu oraz przewiduje współpracę państwa i Kościoła przy zachowaniu ich wzajemnej niezależności i autonomii. Zapewnił, że Kościół pragnie nadal służyć społeczeństwu przez głoszenie Ewangelii, pomoc cierpiącym i troskę o godność każdego człowieka.

Na zakończenie Leon XIV podziękował Peruwiańczykom za życzliwość, której doświadczał przez lata, i zapewnił o swojej modlitwie oraz bliskości. Powierzył kraj wstawiennictwu Matki Bożej, św. Róży z Limy i wszystkich świętych Peru, prosząc, aby miłość Chrystusa pomagała mieszkańcom dostrzegać brata i siostrę w każdym Peruwiańczyku.

Spotkanie zakończył występ z tradycyjnym tańcem peruwiańskim – marinera, do którego wykonano utwór „Que viva Chiclayo”.

Po spotkaniu papież odjechał do nuncjatury apostolskiej.

Jutro przed południem Leon XIV spotka się z biskupami Peru w kaplicy Pałacu Arcybiskupiego w Limie. Potem w Bazylice Katedralnej Świętego Jana Apostoła i Ewangelisty będzie się modlił z biskupami, kapłanami, osobami konsekrowanymi, seminarzystami, zespołami synodalnymi i radami duszpasterskimi. Po nim na Plaza de Armas (Plaza Mayor) przed katedrą odbędzie się spotkanie poświęcone wyzwaniom i nadziejom dotyczącym przyszłości narodu peruwiańskiego.

Po obiedzie w nuncjaturze apostolskiej papież spotka się prywatnie z członkami zakonu augustianów. Po południu papież uda się na Stadion Narodowy, gdzie odbędzie się czuwanie modlitewne z młodzieżą i studentami.