Leon XIV we Francji. Papieska wizyta między dziedzictwem wiary a sekularyzacją

Francja z radością oczekuje na Leona XIV, który odwiedzi ten kraj w dniach 25–28 września. Będzie to pierwsza od niemal 20 lat oficjalna wizyta papieża we Francji. Podróż stanie się nie tylko okazją do spotkań i modlitwy, lecz także do spojrzenia na kondycję katolicyzmu w kraju o głęboko chrześcijańskich korzeniach, a zarazem jednym z najbardziej zsekularyzowanych społeczeństw Europy – stwierdza na łamach National Catholic Register biskup Naterre, Matthieu Rougé.

Pierwsza oficjalna wizyta od 2008 roku

Hierarcha przypomina, że wizyty papieskie we Francji mają długą tradycję. Św. Jan Paweł II odwiedził ten kraj aż osiem razy w latach 1980–2005. Benedykt XVI był tam w 2008 roku i od tego czasu żaden papież nie odbył oficjalnej wizyty państwowej.

Papież Franciszek odwiedził Francję trzykrotnie – w Strasburgu, Marsylii i Ajaccio. Każda z tych podróży koncentrowała się jednak przede wszystkim na szerszych zagadnieniach: jedności Europy, współpracy państw regionu Morza Śródziemnego czy religijności ludowej. Wpisywało się to w jego podejście do papieskich podróży, w którym szczególne miejsce zajmowały peryferie.

Wizyta Leona XIV będzie więc okazją do bezpośredniego spotkania z dzisiejszą Francją i jej Kościołem.

Kraj o chrześcijańskich korzeniach i silnej sekularyzacji

Bp Rougé zwraca uwagę, iż Francja pozostaje krajem głęboko naznaczonym chrześcijaństwem, ale jednocześnie należy do najbardziej zsekularyzowanych państw Europy. Szczególnym wyrazem tej rzeczywistości jest francuski model laickości, który wyraźnie oddziela sferę religijną od państwowej.

Papieska wizyta odbywa się w czasie ważnych debat dotyczących miejsca chrześcijaństwa w życiu społecznym. W centrum dyskusji znajdują się m.in. kwestie dotyczące początku i końca życia, wolności edukacyjnej oraz relacji między Kościołem a państwem.

Jednocześnie współpraca władz publicznych z Kościołem przy organizacji wizyty przebiega sprawnie. Prezydent Emmanuel Macron podkreśla znaczenie przyjęcia papieża, choć jego wizja człowieka i społeczeństwa w wielu kwestiach różni się od stanowiska Kościoła.

Wizyta będzie zatem okazją do przypomnienia znaczenia Ewangelii dla współczesnej Francji, przy jednoczesnym zachowaniu jej religijnego i społecznego charakteru oraz unikaniu instrumentalizacji wiary w kontekście zbliżających się wyborów prezydenckich – stwierdza biskup podparyskiej diecezji Naterre.

Papież w Paryżu: UNESCO i Notre-Dame

Hierarcha zaznacza, że po oficjalnym powitaniu w Paryżu Leon XIV odwiedzi siedzibę UNESCO. To miejsce szczególne w historii papieskich wizyt we Francji – w 1980 roku przemawiał tam św. Jan Paweł II, podejmując temat znaczenia kultury i jej związku z człowiekiem.

Leon XIV spotka się z dyplomatami oraz przedstawicielami francuskich środowisk edukacyjnych i kulturalnych. Można oczekiwać, że nawiąże do kwestii poruszanych w encyklice Magnifica Humanitas, dotyczących współczesnych wyzwań stojących przed edukacją i ochroną godności osoby ludzkiej.

Następnie papież odwiedzi katedrę Notre-Dame de Paris. W odbudowanej po pożarze świątyni spotka się z kapłanami, diakonami, seminarzystami i osobami konsekrowanymi. Podobne spotkania odbyli tutaj Jan Paweł II w 1980 roku i Benedykt XVI w 2008 roku.

Młodzi na Stade de France

Pierwszy dzień wizyty zakończy spotkanie z młodzieżą na Stade de France. Wszystkie 80 tys. miejsc zostało zarezerwowanych w ciągu kilku minut od rozpoczęcia zapisów pod koniec sierpnia – podkreśla hierarcha.

Frekwencja pokazuje, że mimo postępującej sekularyzacji we Francji istnieje grupa młodych katolików silnie związanych z Kościołem i gotowych uczestniczyć w wydarzeniach religijnych.

Stadion znajduje się w Saint-Denis – mieście szczególnie mocno naznaczonym współczesną różnorodnością kulturową i religijną. Jego nazwa przypomina o św. Dionizym, męczenniku z III wieku, wokół którego grobu rozwinęło się miasto. Dziś Saint-Denis zamieszkuje liczna społeczność pochodzenia imigranckiego, m.in. z Afryki Północnej i innych krajów o większości muzułmańskiej.

To właśnie tutaj papież przemówi do młodego pokolenia Francuzów, wśród których spotykają się różne tradycje kulturowe i religijne – zaznacza francisuki biskup.

Uchodźcy, uniwersytet i nowi katechumeni

Drugi dzień wizyty Leon XIV rozpocznie od spotkania z uchodźcami w Maison Sainte-Josephine Bakhita w diecezji paryskiej. Następnie Ojciec Święty odwiedzi Paryski Instytut Katolicki.

Uczelnia mieści się w dawnym klasztorze karmelitów związanym z bratem Wawrzyńcem od Zmartwychwstania (1614–1691), którego papież wskazywał jako jednego ze swoich duchowych mentorów. Szczególnie bliskie są mu jego nauki o „praktyce obecności Boga”.

Leon XIV spotka się tam z wykładowcami i studentami, a także z przedstawicielami Kościoła paryskiego, który rozpoczyna inicjatywę inspirowaną synodalnością. Jej celem jest lepsze przyjmowanie, towarzyszenie i integrowanie katechumenów oraz osób, które niedawno przyjęły chrzest.

Rosnąca liczba dorosłych katechumenów

Biskup Rougé zwraca uwagę, iż jednym z najbardziej znaczących zjawisk francuskiego katolicyzmu jest w ostatnich latach wzrost liczby dorosłych przygotowujących się do chrztu. Towarzyszy mu obniżanie się średniego wieku katechumenów.

Dla Kościoła jest to ważny znak żywotności wiary, ale jednocześnie poważne wyzwanie duszpasterskie. Parafie i diecezje muszą znaleźć sposób, by nie ograniczać się do przygotowania kandydatów do chrztu, lecz rzeczywiście włączyć ich w życie wspólnot chrześcijańskich.

Wizyta Leona XIV będzie więc nie tylko wydarzeniem o znaczeniu państwowym czy medialnym. Może stać się także okazją do pokazania, że w zsekularyzowanej Francji obok kryzysu tradycyjnych form religijności pojawiają się nowe pytania o wiarę, wspólnotę i sens życia – pisze na łamach National Catholic Register francuski hierarcha.