Leon XIV: wiara powinna stawać się kulturą

Wiara chrześcijańska nie może być przeżywana w duchu wrogości wobec świata i kultury, lecz powinna przenikać je wartościami Ewangelii – powiedział Ojciec Święty podczas audiencji generalnej 28 października na Placu św. Piotra. Papież podkreślił znaczenie formacji intelektualnej wierzących, dialogu nauki z teologią oraz zapewnienia wszystkim dostępu do dóbr kultury.

Wiara i kultura wzajemnie się przenikają

W katechezie poświęconej relacji między wiarą a kulturą, na podstawie konstytucji duszpasterskiej Soboru Watykańskiego II „Gaudium et spes„, Leon XIV przypomniał, że Kościół od wieków wspiera rozwój edukacji i nauki, a średniowieczne uniwersytety, które powstały w jego łonie, wniosły istotny wkład w rozwój cywilizacji zachodniej.

Ojciec Święty zaznaczył, że rozwój kultury i wiedzy stawia przed wierzącymi nowe pytania, skłaniając ich do pogłębiania i uzasadniania wiary. Również sztuka, literatura i inne dziedziny kultury otwierają człowieka na pytania o sens świata i ludzkiego życia, przygotowując go do przyjęcia Ewangelii.

Papież wskazał, że podstawą relacji między wiarą a kulturą jest Wcielenie: skoro Słowo Boże stało się człowiekiem, wiara również wyraża się w konkretnych realiach życia, tradycjach, języku, sztuce i nauce. Leon XIV przypomniał słowa św. Jana Pawła II, że wiara, która nie staje się kulturą, nie jest w pełni przyjęta, przemyślana ani wiernie przeżywana.

Kościół otwarty na różne kultury

Ojciec Święty podkreślił, że chrześcijaństwo może zakorzeniać się w różnych kulturach, ponieważ nie utożsamia się z żadną z nich. Przenika je od wewnątrz, kształtując w duchu miłości, służby i uznania Boga za Ojca.

Kościół powinien dostrzegać w kulturach to, co dobre, piękne i prawdziwe, a następnie wykorzystywać te wartości do przekazywania Ewangelii. Cytując „Gaudium et spes„, przypomniał, że Kościół nie jest związany wyłącznie z żadnym narodem, rasą ani obyczajem. Jego powszechna misja pozwala mu wchodzić w relacje z różnymi kulturami, które dzięki temu mogą wzajemnie się wzbogacać.

Dostęp do edukacji i udział kobiet w kulturze

Leon XIV zwrócił uwagę na obowiązek wspierania rozwoju kultury, która służy człowiekowi i realizacji jego powołania. Przytoczył nauczanie Soboru Watykańskiego II, który apelował o zapewnienie wszystkim dostępu do podstawowych dóbr kultury, walkę z analfabetyzmem i umożliwienie studiów wyższych osobom mającym odpowiednie zdolności. Podkreślał również konieczność uznania i wspierania właściwego udziału kobiet w życiu kulturalnym.

Ojciec Święty wskazał także na potrzebę dążenia do jedności wiedzy. Chrześcijanie, mimo że w świetle Objawienia znajdują odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące ludzkiej egzystencji, nie są zwolnieni z obowiązku nieustannego kształcenia się i pogłębiania wiedzy humanistycznej oraz naukowej.

Papież przypomniał teologom, że powinni współpracować z przedstawicielami innych dyscyplin naukowych. Badania teologiczne mają pogłębiać poznanie prawdy objawionej, a zarazem pozostawać w kontakcie ze współczesnością, pomagając ludziom nauki pełniej rozumieć wiarę.

Świadectwo wiary w dialogu ze światem

Na zakończenie katechezy Leon XIV zachęcił wiernych, by nie traktowali świata i jego kultury jako przeciwnika. Odwołując się do „Gaudium et spes”, przypomniał, że chrześcijanie powinni żyć w bliskości z ludźmi swojej epoki oraz starać się rozumieć ich sposób myślenia i odczuwania.

Dojrzałe połączenie wiary i kultury jest – jak podkreślił Ojciec Święty – warunkiem wytrwania w chrześcijańskim powołaniu, a także wiarygodnego świadectwa i skutecznego przekazywania Ewangelii innym.

Cała katecheza TUTAJ