łtarze św. Anny i św. Józefa wróciły do sanktuarium Matki Bożej Kazimierzowskiej w Rajczy

Po niemal pół wieku do kościoła pw. św. Wawrzyńca Diakona i Męczennika i św. Kazimierza Królewicza w Rajczy na Żywiecczyźnie powróciły zabytkowe ołtarze boczne św. Anny i św. Józefa. O zakończeniu prac konserwatorskich i rekonstrukcyjnych poinformował Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach.

Oba ołtarze powstały w latach 1889–1890. Ich autorem był rzeźbiarz pochodzący z Mistka na Morawach. Stanowiły ważny element historycznego wystroju świątyni oraz przykład XIX-wiecznej sztuki sakralnej.

Ołtarze zostały rozebrane w 1976 r. w związku ze zmianami wystroju wnętrza kościoła po Soborze Watykańskim II. Zachowały się jednak m.in. figury św. Anny z Maryją i św. Józefa z Dzieciątkiem, cztery boczne części nastaw, elementy mens oraz detale snycerskie. Przez lata przechowywano je w różnych miejscach na terenie parafii.

Dzięki zachowanym fragmentom oraz archiwalnym fotografiom możliwe było odtworzenie pierwotnej kompozycji ołtarzy. Prace objęły konserwację oryginalnych elementów, naprawy stolarskie i snycerskie oraz rekonstrukcję brakujących części. Zachowano także autentyczne złocenia i polichromie, a ubytki uzupełniono w sposób pozwalający zachować historyczny charakter zabytków.

Pracami konserwatorskimi kierował konserwator dzieł sztuki Tadeusz Kalfas. Wykonano również nowe konstrukcje nośne, zapewniające stabilność i bezpieczeństwo odtworzonych nastaw.

Ołtarz św. Józefa umieszczono w lewej nawie, a ołtarz św. Anny w prawej. Ich powrót oznacza nie tylko odzyskanie cennych zabytków, ale także przywrócenie ważnej części historycznego wystroju Sanktuarium Matki Bożej Kazimierzowskiej w Rajczy.

Galeria zdjęć (4 zdjęć)

Elementy obu ołtarzy, w tym rzeźby św. Anny i św. Józefa oraz cztery inne elementy wyposażenia świątyni, zostały wpisane do rejestru zabytków ruchomych pod pozycją B/494/2023.

Sanktuarium Matki Bożej Kazimierzowskiej w Rajczy ma swoje korzenie w XVII wieku i jest związane z postacią króla Jana II Kazimierza oraz tradycją religijną Żywiecczyzny. W 1669 r., po abdykacji z tronu Rzeczypospolitej, Jan Kazimierz zatrzymał się w Żywcu. Był to jego kolejny pobyt w tych stronach – wcześniej, podczas potopu szwedzkiego, znalazł tu schronienie i wsparcie miejscowych górali.

Podczas tego pobytu mieszkańcy Rajczy, pragnąc mieć własny kościół, zwrócili się z prośbą do króla. Dotychczas należeli do parafii w Milówce, jednak jej rozległość i trudny dostęp do świątyni skłaniały ich do starań o własne miejsce kultu. Król nie tylko wyraził zgodę, ale także ofiarował im swoją osobistą kopię obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, która towarzyszyła mu podczas wojennych wypraw i miała dla niego szczególną wartość duchową.

Dar ten stał się sercem nowo budowanego kościoła, a Matka Boża, czczona w wizerunku podarowanym przez króla, została nazwana Kazimierzowską. Obraz umieszczono początkowo w drewnianym kościele, a później w nowej, murowanej świątyni, która pod koniec XIX wieku stała się miejscem modlitwy dla ponad dziesięciu tysięcy wiernych. Z biegiem lat Rajcza wyodrębniła się jako samodzielna parafia, a kościół stał się ważnym centrum życia religijnego regionu.

W 1997 r. bp Tadeusz Rakoczy ogłosił świątynię lokalnym sanktuarium diecezjalnym. Uroczystym ukoronowaniem kultu było nałożenie koron biskupich na obraz Matki Bożej Kazimierzowskiej 1 lipca 2017 r. Aktu tego dokonał bp Roman Pindel.