Modlitwa na Woli za ofiary cywilne Powstania Warszawskiego

Przy kurhanie, w którym spoczywają prochy ponad 50 tys. ofiar cywilnych i Powstańców Warszawskich, odbył się apel pamięci i modlitwa międzyreligijna. W uroczystości przy pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy uczestniczyli Powstańcy Warszawscy, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, duchowni, żołnierze, harcerze oraz mieszkańcy stolicy.

Uroczystości na Cmentarzu Powstańców Warszawy rozpoczęły się o godz. 18.30. Wzięli w nich udział m.in. Powstańcy Warszawscy i ich rodziny, Marek Dudziński, doradca prezydenta RP, wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, przedstawiciele rządu i parlamentu, prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, żołnierze i dowódcy na czele z gen. bryg. Damianem Matysiakiem, zastępcą dowódcy Garnizonu Warszawa, przedstawiciele wojsk sojuszniczych, funkcjonariusze Straży Miejskiej m.st. Warszawy, Służby Celno-Skarbowej, harcerze oraz mieszkańcy Warszawy.

Na początku uroczystości wprowadzono kompanię reprezentacyjną z Chorągwią Wojska Polskiego. Odśpiewano hymn narodowy i odegrano Hejnał Warszawski. Przy pomniku Polegli Niepokonani wartę honorową zaciągnęli żołnierze, funkcjonariusze oraz harcerze. Obecne były także poczty sztandarowe, w tym poczet sztandarowy m.st. Warszawy oraz poczty harcerskie.

Do uczestników obchodów zwróciła się Wanda Traczyk-Stawska, uczestniczka Powstania Warszawskiego, Honorowa Obywatelka m.st. Warszawy i przewodnicząca Społecznego Komitetu ds. Cmentarza Powstańców Warszawy. Ze względu na stan zdrowia nie mogła uczestniczyć w uroczystości osobiście, dlatego odtworzono nagrane wcześniej przesłanie.

– Chcę prosić wszystkich warszawiaków, którzy teraz w tym mieście mieszkają: nie zapominajcie o nas. Nie zapominajcie o tym, żeśmy kochali to miasto tak, jak chcielibyśmy, żebyście wy kochali – mówiła Wanda Traczyk-Stawska. Apelowała także o pamięć o ofiarach cywilnych Powstania oraz o szacunek wobec ludzi starszych, szczególnie tych, którzy przeżyli dramat wojny.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski przypomniał, że Cmentarz Powstańców Warszawy jest przede wszystkim miejscem pamięci o cywilnych ofiarach powstania. – Trudniej mówić o tych bohaterach Powstania Warszawskiego, o których mówimy dużo rzadziej, czyli właśnie o ludności cywilnej. Wielkie słowa też do nich pasują, ale tak naprawdę zastanawiamy się, co czuli później, czyli po Powstaniu Warszawskim. Ta cena zapłacona przez ludność cywilną była przeogromna – powiedział.

Modlitwie międzyreligijnej przewodniczył bp Wiesław Lechowicz, biskup polowy Wojska Polskiego. – Wszechmogący i miłosierny Boże, Ty jesteś Stwórcą wszystkiego, co istnieje. Tobie w 82. rocznicę Powstania Warszawskiego zawierzamy naszą Ojczyznę i Powstańców Warszawskich. Zmarłym okaż łaskę zbawienia – wiecznego przebywania w Twojej obecności – modlił się.

Biskup polowy modlił się także za żyjących uczestników powstania. Prosił, aby Bóg błogosławił im zdrowiem, siłami, satysfakcją z dobrego życia oraz „zasłużonym szacunkiem i wdzięcznością ludzką”. – Niech ich bohaterski przykład poświęcenia dla wolności Ojczyzny i obrony godności człowieka ożywia we wszystkich Polakach gotowość służenia Ojczyźnie i stania na straży jej bezpieczeństwa i pokoju – mówił bp Lechowicz.

W imieniu naczelnego rabina Polski Michaela Schudricha biskup polowy odmówił także Psalm 23. Modlili się również: przedstawiciel Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego ks. ppłk Tomasz Paszko, przedstawiciel Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego ks. ppłk Tomasz Wola oraz dyrektor Ośrodka Kultury Muzułmańskiej Paweł Dudek.

Po modlitwie międzyreligijnej odczytano „Modlitwę Szarych Szeregów” Jana Romockiego. Następnie odbył się apel pamięci i oddano salwę honorową. Pod pomnikiem Polegli Niepokonani delegacje złożyły wieńce i wiązanki kwiatów.

Po zakończeniu uroczystości na terenie Cmentarza Powstańców Warszawy sprawowana była Msza św. w intencji ofiar cywilnych i poległych Powstańców. Eucharystii przewodniczył metropolita warszawski abp Adrian Galbas. Koncelebrowali bp Wiesław Lechowicz oraz ks. mjr Marcin Naglik, sekretarz biskupa polowego.

W homilii abp Galbas mówił o odwadze, odwołując się do postaci proroka Jeremiasza i św. Jana Chrzciciela. Jak podkreślił, obaj byli świadkami męstwa zakorzenionego w zaufaniu Bogu. Przywołał także łacińską maksymę: „Omnes murmurant, nemo clamat” – „wszyscy szemrzą, nikt nie woła”, wskazując, że taka postawa niszczy relacje w rodzinie, społeczeństwie, Kościele i każdej wspólnocie.

Mówiąc o Powstaniu Warszawskim, metropolita warszawski zaznaczył, że jego uczestnicy nie kierowali się chłodną kalkulacją. – Powstańcy zamiast pytać: czy warto walczyć, pytali: czy można nie walczyć? Ich odwaga nie była chłodną kalkulacją, ale gorącym porywem serca, wypływem czystej miłości do Ojczyzny; szalonej, naiwnej, ale szczerej i pięknej – powiedział.

Abp Galbas podkreślił, że współczesne męstwo nie polega na powtarzaniu losu Powstańców, ale na dorównaniu ich charakterowi. Jak mówił, w czasie pokoju wyraża się ono w wierności zasadom, uczciwym życiu, rzetelnej pracy, trosce o dobro wspólne, szacunku dla prawa oraz odpowiedzialności za kulturę i historię.

Na zakończenie metropolita warszawski przywołał słowa św. Jana Pawła II z Westerplatte o zadaniach, których nie można porzucić, i powinnościach, od których nie wolno zdezerterować. – Każdy z nas znajduje w sobie jakieś Westerplatte i jakąś Warszawę ’44. Nie zdezerterujmy! – zaapelował.

Modlitwa pod pomnikiem jest stałym punktem obchodów rocznicowych w stolicy. Na Cmentarzu Powstańców Warszawy znajduje się niewiele pojedynczych grobów. Ludzkie szczątki pogrzebano w 177 zbiorowych mogiłach oraz w kurhanie, nad którym wzniesiony został pomnik „Polegli Niepokonani” autorstwa Gustawa Zemły. Oblicza się, że na cmentarzu zgromadzonych jest ok. 12 ton prochów i na tej podstawie szacuje się, że spoczywa tu nawet 100 tys. osób.