Musica Sacra: chór z Wilna zaśpiewał w Bazylice Świętego Krzyża w Warszawie

Koncert muzyki chóralnej w wykonaniu Chóru Męskiego „Ąžuolų klubas” z Wilna odbył się w Bazylice Świętego Krzyża w Warszawie. Wydarzenie zorganizowano w ramach cyklu „Musica Sacra w stulecie organów firmy Cacilia”, podkreślającego znaczenie muzyki sakralnej oraz tradycji organowej.

Był to już drugi występ wileńskiego zespołu w murach warszawskiej bazyliki. Chór gościł tu przed rokiem, podczas obchodów 150. rocznicy urodzin wybitnego litewskiego kompozytora i malarza Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, zorganizowanych przez Litewski Instytut Kultury. Powrót zespołu do tej wyjątkowej przestrzeni sakralnej ponownie połączył muzyczne dziedzictwo Litwy z bogatą tradycją europejskiej muzyki religijnej.

Koncert poprzedziła Msza św. sprawowana za Fryderyka Chopina, w związku ze 177. rocznicą śmierci kompozytora, z prośbą o łaskę nieba dla jego duszy. Wybór miejsca nadawał spotkaniu szczególny wymiar. W jednym z filarów bazyliki, od 1880 roku, spoczywa serce Chopina – symboliczny znak więzi kompozytora z ojczyzną. Na tablicy upamiętniającej to miejsce widnieje napis „Fryderykowi Chopinowi – rodacy” oraz słowa z Ewangelii św. Mateusza: „Gdzie skarb Twój, tam serce Twoje”. W tej przestrzeni modlitwa i muzyka stworzyły atmosferę skupienia, sprzyjającą refleksji nad duchowym wymiarem sztuki.

Program niedzielnego koncertu obejmował utwory kompozytorów litewskich, włoskich, skandynawskich i brytyjskich. Zabrzmiały kompozycje Giovanniego Pierluigiego da Palestriny, Orlanda di Lassa i Antonia Vivaldiego, a także dzieła Johna Ruttera, Knuta Nystedta oraz litewskich twórców – Juozasa Naujalisa i Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa. W repertuarze znalazły się m.in. „Adoramus” Lassa, „Domine Fili Unigenite” Palestriny, „The Lord Bless You and Keep You” Ruttera, „I Will Praise the Lord” Nystedta oraz „Sanctus” Čiurlionisa w opracowaniu organowym. Szczególne miejsce zajęło „Gloria” Vivaldiego, wykonane z udziałem chóru, solistek i organów.

Wystąpiły solistki Monika Siaurusaitytė (sopran) i Dovilė Pavilionytė (mezzosopran), którym przy organach towarzyszył Michał Dąbrowski. Zespół poprowadził dyrektor artystyczny i dyrygent Laurynas Vakaris Lopas.

Różnorodność programu ukazała bogactwo muzyki sakralnej – od skupionej, wielogłosowej modlitwy po dzieła pełne blasku i ekspresji. Partie solowe sopranu i mezzosopranu, współbrzmienie męskich głosów oraz akompaniament organów tworzyły muzyczną opowieść, której dopełnieniem była przestrzeń bazyliki. Zestawienie kompozycji dawnych mistrzów z utworami późniejszych epok podkreślało ponadczasowy charakter muzyki, przekraczającej granice narodowych tradycji.

Chór Męski „Ąžuolų klubas” powstał w 2016 roku, jednak jego członków łączy znacznie dłuższa historia wspólnego muzykowania. Wszyscy śpiewali w dzieciństwie w słynnym litewskim chórze chłopięcym „Ąžuoliukas”, a wyniesiona z tamtych lat miłość do muzyki pozostała z nimi również w dorosłym życiu. Dziś w zespole śpiewa około trzydziestu mężczyzn reprezentujących różne zawody – wśród nich są inżynierowie, prawnicy, nauczyciele, lekarze, architekci i ekonomiści.

Zespół koncertuje na Litwie oraz za granicą, m.in. w Niemczech i we Włoszech, a także aktywnie uczestniczy w festiwalach i konkursach chóralnych. Jest laureatem międzynarodowych konkursów na Litwie, w Polsce i na Białorusi. W 2017 roku zdobył pierwsze miejsce w konkursie chórów dorosłych na Litwie oraz tytuł najlepszego chóru męskiego w kraju.

Październikowy koncert w Bazylice Świętego Krzyża był nie tylko spotkaniem z kunsztem wokalnym wileńskich artystów, lecz także przypomnieniem, jak silnie muzyka łączy europejskie kultury i pokolenia. Powrót „Ąžuolų klubas” do Warszawy stanowił kolejny rozdział muzycznego dialogu między Polską a Litwą, prowadzonego językiem, który nie potrzebuje tłumaczenia – językiem harmonii, emocji i wspólnego przeżywania piękna.