Muzea diecezjalne i świątynie na Noc Muzeów 2026

Muzea diecezjalne, kościoły i katedry oraz inne placówki kulturalne związane z Kościołem lub jego postaciami zapraszają w swoje progi w ramach tegorocznej Nocy Muzeów, która odbędzie się w całym kraju 16 maja. W wielu tych miejscach można obejrzeć unikatowe dzieła sztuki sakralnej oraz wziąć udział w oprowadzaniu po rzadko udostępnianych wnętrzach.

Warszawa

Muzeum Archidiecezji Warszawskiej zaprasza na wieczorne zwiedzanie wystaw w godz. 19.30 – 23.30. Wspólnie z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie kościelna placówka zaprezentuje kopii tkanin wykonanych w ramach zajęć z historycznych technik hafciarskich przez studentki Katedry Konserwacji i Restauracji Tkanin Zabytkowych.

Prace powstały w ramach zajęć z historycznych technik hafciarskich prowadzonych obecnie przez dr Agnieszkę Krzemińską-Maciejko oraz Dominikę Rosę. Na wystawie pokazany zostanie wybór kopii haftów średniowiecznych i nowożytnych, wykonanych w różnorodnych technikach i przy użyciu tradycyjnych materiałów: jedwabiu, lnu oraz nici z oplotem metalowym. Większość kopii powstała na podstawie haftów zdobiących paramenty liturgiczne. Wśród kopiowanych obiektów będzie jeden z paramentów ze zbiorów Muzeum Archidiecezji Warszawskiej – XVIII-wieczna palka z przedstawieniem pelikana.

O godz. 20.30 zaplanowano wykład specjalny prof. ASP dr hab. Moniki Stachurskiej  o historycznych technikach hafciarskich w paramentach liturgicznych.

Ponadto Muzeum zaprasza do zwiedzania wystawy stałej (bez ekspozycji prac Zdzisława Beksińskiego) oraz wystawy czasowej “Art deco i sacrum. Sztuka zdobnicza dwudziestolecie międzywojennego”.

Noc Muzeów w Centrum Myśli Jana Pawła II przebiegnie pod znakiem uczestnictwa w projekcie „Sensorium. W stronę zmysłowej uważności”. W mieście pełnym hałasu i nadmiaru bodźców warszawska instytucja kultury zaprasza do doświadczenia pięciu ścieżek uważności. Odwiedzający Centrum zostaną zaproszeni do angażujących stref: zapachu, dźwięku, smaku, wzroku i dotyku. To będzie opowieść o tym, jak ważne jest odczuwanie. Start w sobotę 16 maja o godz. 17.00, zakończenie ok. godz. 23.00.

Na uczestników, którzy 16 maja wybiorą adres Centrum na Foksal 11 czeka kilkanaście atrakcji, w tym zagadkowa Wieża Zmysłów, spacery śladami ciszy i natury Warszawy, filozoficzne warsztaty o tym, że zmysły mogą nas czasem mylić. Na koniec dnia uczta dla melomanów – koncert Chóru Centrum Myśli Jana Pawła II z muzyką z różnych stron świata: nową i tradycyjną, znaną i zaskakującą.

Pelplin

Wielkie atrakcje wiążą się z uczestnictwem w Nocy Muzeów w Pelplinie. W tym roku wydarzenie odbędzie się w sobotę 9 maja. Od godz. 18.00 do późnych godzin wieczornych dla zwiedzających otwarte będą: Muzeum Biblii Gutenberga i Sztuki Sakralnej w Pelplinie, Katedra Pelplin oraz Dom Bramny.

Tegoroczna edycja ma wyjątkowy, jubileuszowy charakter i odbywa się pod hasłem „Monstra te esse matrem”. W programie m.in. koncert chóralny Zespołu Męskiego Gregorianum, oprowadzanie kuratorskie po wystawie czasowe oraz warsztaty drukarskie i lekcja historii z Johannesem Gutenbergiem – to w Muzeum w Pelplinie. Zaś katedra pelplińska zaprasza w godz. 19.00-22.00 zajęcia kaligraficzne w pelplińskim skryptorium oraz lekcję historii z Opatem Wernerem a do godz. 20.00 do 21.30 co 45 minut na zwiedzanie świątyni. Z kolei Dom Bramny zaprasza (18.00-22.00) na degustację kuchni cysterskiej.

Najcenniejszym zabytkiem Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie jest jedyny w Polsce egzemplarz Biblii Gutenberga. Na świecie jest tylko 47 egzemplarzy tego wydrukowanego w Moguncji w latach 1453-1455 Pisma Świętego (było ich 180). Egzemplarz pelpliński jest dobrze zachowany, oprawiony w XV w. przez słynnego introligatora z Lubeki Henryka Costera.

Chlubą zbiorów pelplińskich jest też wspaniała kolekcja rzeźby gotyckiej, m.in. takie arcydzieła jak Madonna z Kurkocina, Pieta z Niedźwiedzia, Krucyfiks Starogardzki, obrazy pasyjne z toruńskiego kościoła św. Jana, płótna Hermana Hanha, a także cenne eksponaty sztuki złotniczej oraz tkaniny wykonane na Pomorzu na przełomie gotyku i renesansu.

Wrocław

Stolica Dolnego Śląska zachęca z kolei do odwiedzin jednego z najstarszych miejsc w mieście – wnętrz kościoła św. Wojciecha i Starego Refektarza Klasztoru oo. Dominikanów.

„W Kościele św. Wojciecha wejdź do barokowej kaplicy bł. Czesława – patrona miasta, podziwiaj średniowieczne freski i zajrzyj do zakrystii, gdzie specjalnie na Was, w czasie Nocy Muzeów, będzie czekać wystawa „Klasztorna Zakrystia”. Zwiedź Stary Refektarz, dawną przestrzeń spotkań zakonników, a także zejdź do podziemnych krypt, w których historia ożywa w tajemniczej atmosferze” – zapraszają organizatorzy.

Tego wieczoru Kościół św. Wojciecha zamieni się w żywą mapę czasu, prowadzącą przez osiem wieków fascynującej historii, a w podziemiach zobaczyć będzie można XVIII-wieczne sarkofagi i epitafia oraz ekspozycję złotnictwa z klasztornej zakrystii. Krypty dostępne będą do zwiedzania po zebraniu się grupy 15 osób lub co 30 minut od godz. 20.00.

Z kolei Dom Edyty Stein zaprasza wszystkich chcących odwiedzić miejsce, gdzie żyła dzisiejsza patronka Europy i poznać jej burzliwą drogę do odkrycia sensu i celu życia. Filozofka, karmelitanka, święta Kościoła katolickiego i współpatronka Europy mieszkała tam w latach 1910–1933, a dziś przestrzeń ta pełni funkcję siedziby Towarzystwa im. Edyty Stein oraz centrum badań poświęconych jej myśli i duchowemu dziedzictwu. Podczas wydarzenia dom będzie otwarty dla zwiedzających, którzy będą mogli wejść w atmosferę rodzinnego życia Steinów i poznać historię tego wyjątkowego miejsca

Kraków

Do odwiedzenia wybranych przestrzeni i ekspozycji specjalnie udostępnionych dla zwiedzających w Noc Muzeów zaprasza przede wszystkim Zamek Królewski na Wawelu – ta noc to okazja, aby zobaczyć Zamek z zupełnie innej perspektywy. W półmroku komnat i spokojniejszej, wieczornej atmosferze znane przestrzenie odsłaniają mniej oczywiste znaczenia.

Wejście będzie dostępne Bramą Austriacką. Zwiedzanie obejmie: Ogrody Królewskie, wystawa czasowa Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich. Odsłona trzecia. Opowieść o antyku, Prywatne Apartamenty Królewskie, wystawa czasowa Przepraszam za bałagan. Michalina Bigaj, Zbrojownia, Podziemia Zamku. Lapidarium. Wyjście: Sień studzienna (Lapidarium) – przez Ogrody Królewskie, do Bramy Austriackiej.

Muzeum Archidiecezjalne Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie będzie otwarte w Noc Muzeów w godz. 19.00–24.00. Wstęp 5 zł. Oferuje kilka wystaw jednocześnie, m.in. sztukę sakralną od średniowiecza po XX w. („Echo Boskiego Logosu”), ekspozycję o posłudze Karola Wojtyły jako biskupa w Krakowie oraz wejście do galerii obrazów Fryderyka Pautscha. Dostępna też będzie wystawa obrazów prof. Stanisława Baja pt. „Przemija bowiem postać tego świata”.

Pałac Biskupa Erazma Ciołka zaprasza w Noc Muzeów na zwiedzanie wystaw stałych. Ekspozycja przedstawia dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej, pochodzące ze zbioru gromadzonego od XIX wieku, które prezentowane są w zabytkowych wnętrzach Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. To m.in. Galeria „Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej” i Galeria „Sztuka Dawnej Polski. XII–XVIII wiek”.

Z kolei w godz. 20.00, 21.00 i 22.00 odbywać się będzie „Transgresje czasu. Muzea łączą” – interdyscyplinarny koncert site-specific w przestrzeni Galerii, sytuujący się na styku historii sztuki, muzyki współczesnej oraz performansu dźwiękowego. Projekt zakłada twórcze sprzężenie przestrzeni galerii sztuki dawnej z żywą praktyką muzyczną i performatywną, w której medium dźwięku stanie się narzędziem reinterpretacji oraz współczesnego odczytania zgromadzonych w muzeum dzieł.

Poznań

Poznańscy franciszkanie zapraszają w trakcie Nocy Muzeów zapraszają 16 maja o godz. 19.15 na koncert, który odbędzie się w niezwykłej przestrzeni barokowych wnętrz klasztoru – miejsca słynącego z wyjątkowej akustyki.

Podczas koncertu zabrzmią utwory najwybitniejszych kompozytorów muzyki klasycznej – m.in. Fryderyka Chopina, Franza Schuberta, Ferenca Liszta, Ludwiga van Beethovena oraz Karola Szymanowskiego. Ich muzyka – pełna emocji, kontrastów i subtelnych niuansów – zabrzmi w kameralnym półmroku, przy starannie przygotowanej iluminacji świetlnej, która wydobędzie charakter przestrzeni i spotęguje wrażenia sonorystyczne.

Wystąpią szczególnie utalentowani studenci Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu oraz uczniowie Poznańskiej Szkoły Talentów – Zespołu Szkół Muzycznych w Poznaniu. Wstęp bezpłatny. Organizatorzy sugerują wcześniejszy kontakt w celu dostosowania warunków udziału w wydarzeniu.

Katowice

Muzeum Historii Katowic zaprasza w Noc Muzeów na oprowadzanie po Kościele pw. św. Michała Archanioła.

Drewniany zespół kościoła pw. św. Michała Archanioła z Syryni, stojący w parku im. Tadeusza Kościuszki, obejmuje jednonawową świątynię z wyodrębnionym prezbiterium, wolno stojącą dzwonnicę oraz ogrodzenie. Kościół powstał prawdopodobnie około 1510 roku, choć wzmianki o wcześniejszej świątyni w Syryni pochodzą już z 1306 r. Najstarszą część stanowią prezbiterium i nawa wzniesione w konstrukcji zrębowej z sosnowych bali, bez użycia gwoździ.

We wnętrzu zachowały się fragmenty polichromii, gotycka kropielnica, XVI-wieczna rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz barokowa ambona. Od 1997 roku obiekt pełni funkcję punktu muzealnego jako filia Muzeum Historii Katowic.

Płock

Płocka Noc Muzeów oferuje dostęp do wielu ciekawych miejsc, tak placówek diecezjalnych, jak i m.in. świątyń różnych wyznań.

W Płocku można poznać dzieje i zabytki tamtejszej katedry podczas spacerów z wyjątkowym przewodnikiem. Dwudziestominutowe oprowadzanie po katedrze poprowadzi dla Was ks. Stefan Cegłowski – proboszcz parafii. Godziny zwiedzania: 19.00 – 22.30 (oprowadzanie o pełnych godzinach).

Muzeum Diecezjalne zaprasza natomiast do Opactwa Pobenedyktyńskiego. To doskonała okazja do poznania historii i architektury tego niezwykłego miejsca. W barokowej sali znajdującej się w opactwie odbędzie się niezwykły spektakl pt. „O złym królu Adolfo”, przygotowany przez uczniów LO im. Wł. Jagiełły w Płocku. Spektakl zostanie zaprezentowany w dwóch odsłonach, w godz. 18.00 i 19.00. Godziny zwiedzania: 18.00-23.00.

Parafia Prawosławna, ul. Kościuszki 18 – zwiedzanie cerkwi oraz prelekcje na temat historii prawosławia w Płocku i w Polsce. Godziny zwiedzania: 19.00 – 23.00.

Kościół Chrystusowy – Centrum N9, ul. Nowowiejskiego 9 – podczas tegorocznej Nocy Muzeów odwiedzający będą mogli posłuchać muzyki na żywo, zwiedzić budynek Kościoła („Centrum N9”) w towarzystwie przewodników i posłuchać o naszych kościelnych inicjatywach i projektach oraz skorzystać z kawiarenki „FileoCafe”.
Godziny zwiedzania: 18.00 – 22.00

Parafia Ewangelicko-Augsburska, ul. Kazimierza Wielkiego 39 – możliwość zwiedzenia kościoła oraz zabytkowego cmentarza ewangelickiego.
Godziny zwiedzania: 16.00 – 19.00.

Kościół Starokatolicki Mariawitów, ul. Kazimierza Wielkiego 27 – zwiedzanie katedry i klasztoru, wystawa o dziejach mariawityzmu oraz możliwość zakupu tradycyjnego mariawickiego pieczywa. Godziny zwiedzania: 17.00 – 21.30.

Noc Muzeów to ogólnoeuropejska inicjatywa kulturalna, podczas której muzea, galerie, instytucje kulturalne i zabytkowe budynki otwierają swoje drzwi po godzinach pracy — od wczesnego wieczora do późnej nocy. Wstęp jest darmowy lub w cenie symbolicznej. To jeden z najpopularniejszych eventów kulturalnych w Polsce.

Pierwsza Noc Muzeów (Lange Nacht der Museen) miała miejsce w Berlinie w 1997 r. Z powodu jej dużego powodzenia zaczęły powstawać podobne imprezy w innych miastach europejskich. Obecnie organizuje je ponad 140 miast Europy.