Nakło nad Notecią – „Od kołyski aż po grób” – życie mieszkańców Krajny od narodzin do śmierci

„Dawniej wszystko działo się w domu – narodziny, pożegnanie i śmierć. Dziś żyjemy w kulturze kryzysu śmierci, odsuwamy od siebie myśl o odchodzeniu” – mówi Anna Sergot, kuratorka wystawy „Od kołyski aż po grób”, którą można oglądać w Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle nad Notecią.

Nowa ekspozycja prowadzi zwiedzających przez kolejne etapy ludzkiego życia – od narodzin i chrztu, przez pierwszą Komunię świętą, ślub, wesele oraz jubileusze małżeńskie, aż po ostatnie pożegnanie. Tym razem muzealnicy postanowili pokazać pełny cykl życia mieszkańców Krajny, osadzając go w lokalnej tradycji, obrzędach i rodzinnych wspomnieniach.

„Chcieliśmy rozbudować ten wątek, żeby nie było wyłącznie smutno, ale pokazać też radosne momenty w cyklu życia ludzkiego” – podkreśla Anna Sergot. Jak dodaje, wystawa rozpoczyna się symbolicznie od kołyski i narodzin dziecka, ponieważ – jak dawniej wierzono – niemowlę należało ochrzcić jak najszybciej po przyjściu na świat.

Osobny rozdział poświęcono ślubowi i weselu, które w tradycji regionu uznawano za najważniejsze wydarzenie w życiu człowieka. Na ekspozycji znalazły się także odniesienia do dawnych wierzeń związanych z nocą poślubną i rodzinnym szczęściem. – Na młodych ciążyła ogromna presja poczęcia dziecka podczas nocy poślubnej, bo wierzono, że takie dziecko przyniesie błogosławieństwo całej rodzinie – opowiada kuratorka wystawy.

Zwiedzający mogą zobaczyć fotografie, dokumenty, stroje, meble, porcelanę i rodzinne pamiątki związane z kolejnymi etapami życia. Większość eksponatów pochodzi ze zbiorów muzeum oraz od mieszkańców regionu i nakielskich parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika oraz św. Wawrzyńca.  – Pokolenia mieszkańców przekazywały nam swoje osobiste pamiątki – ślubne, komunijne czy chrzcielne. Postanowiliśmy podziękować za to zaufanie i pokazać je szerszej publiczności – mówi Anna Sergot.

Wśród najcenniejszych eksponatów kuratorka wymienia m.in. dawne monidła ślubne, porcelanowe serwisy wręczane z okazji srebrnych i złotych godów oraz wykonane przez lokalnego stolarza łóżko i toaletkę.

Ekspozycja kończy się opowieścią o śmierci i dawnych obrzędach pogrzebowych. Jak przypomina Anna Sergot, jeszcze przed laty pożegnanie bliskich odbywało się w domu rodzinnym, a czas żałoby przeżywano wspólnie podczas tzw. pustych nocy. – Była szansa przeżyć ten czas największego smutku i godnie pożegnać swoich najbliższych – zaznacza kuratorka.

Wystawę „Od kołyski aż po grób” można oglądać w Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle nad Notecią do 1 września 2026 roku. Placówka jest czynna również w niedziele, a zwiedzaniu towarzyszy oprowadzanie po ekspozycji.