Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych we Wrocławiu

Obchody wrocławskie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbyły się 1 marca na cmentarzu osobowickim i w bazylice pw. św. Elżbiety. Przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, instytucji oraz mieszkańcy miasta oddali hołd i modlili się za bohaterów powojennego podziemia niepodległościowego.

Państwowa część obchodów, przeprowadzona zgodnie z ceremoniałem wojskowym, miała miejsce przy Pomniku Ofiar Terroru Komunistycznego na Cmentarzu Osobowickim, w miejscu dawnych kwater więziennych, gdzie spoczywają zamordowani żołnierze polskiego podziemia. W uroczystości uczestniczyły delegacje władz państwowych, samorządowych województwa dolnośląskiego i miasta, Wojska Polskiego oraz innych służb mundurowych, a także liczne organizacje i poczty sztandarowe. Obecni byli również mieszkańcy Wrocławia i okolic.

Wśród gości honorowych znaleźli się kombatanci oraz potomkowie żołnierzy wyklętych: kpt. Stanisław Wołczaski, żołnierz Armii Krajowej i powstaniec warszawski, Krzysztof Marszałek – syn ppłk. Ludwika Marszałka ps. „Zbroja”, oraz Przemysław Lazarowicz – wnuk ppłk. Adama Lazarowicza ps. „Klamra”, zamordowanego 1 marca 1951 r.

– Wracamy myślą do bohaterów, którzy ofiarą i cierpieniem wykuwali naszą wolność. Nie jesteśmy kaprysem historii, lecz dumnym narodem, którego najdzielniejsi potrafili oddać życie za ojczyznę – mówił P. Lazarowicz. Podkreślił, że pamięć i prawda są fundamentem tożsamości narodowej, oraz apelował o wierność Polsce.

Wicewojewoda dolnośląski dr Piotr Sebastian Kozdrowicki przypomniał postać mjr Wandy Kiałki, sanitariuszki i łączniczki Armii Krajowej oraz uczestniczki powojennego podziemia niepodległościowego, która jako kombatantka spotykała się z młodzieżą w dolnośląskich szkołach.

– To dzięki takim osobom żyjemy dziś w suwerennym kraju. Nigdy nie odwrócili się od Polski, nawet w najciemniejszych momentach naszej historii – podkreślił wicewojewoda.

Dyrektor wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Kamil Dworaczek przywołał postać płk. Łukasza Cieplińskiego, straconego 1 marca 1951 r., cytując fragment jego grypsu do syna.

– Powracamy po swoich, jak mówi prof. Krzysztof Szwagrzyk. Nie spoczniemy, dopóki każdy z nich nie zostanie zawołany po imieniu – zaznaczył. Wskazał także na niedawno odsłonięty we Wrocławiu pomnik żołnierzy niezłomnych jako ważne miejsce pamięci w mieście.

Dolnośląska kurator oświaty Ewa Skrzywanek zwróciła uwagę na znaczenie rzetelnej edukacji historycznej. – Historii uczymy się dla teraźniejszości i przyszłości. Wśród żołnierzy wyklętych są bohaterowie, ale i ludzie popełniający błędy. Trzeba pokazywać całą prawdę i nie wykorzystywać historii politycznie – podkreśliła.

Pod pomnikiem odmówiono modlitwę ekumeniczną, odczytano apel pamięci i oddano salwę honorową. Delegacje złożyły kwiaty i wieńce.

Dalsza część obchodów odbyła się w bazylice pw. św. Elżbiety. Mszy św. przewodniczył ks. płk Janusz Radzik, proboszcz parafii i kustosz świątyni. W homilii ks. ppor. Przemysław Cios mówił o wielkości człowieka objawiającej się w wierności wartościom.

– Bóg wzywa człowieka do wielkości, która rodzi się nie z wygody, lecz z ofiary. Krzyż nie jest hańbą, ale miarą wielkości. Odwaga to nie brak strachu, lecz świadomość, że są rzeczy ważniejsze niż strach – podkreślił, wskazując na żołnierzy niezłomnych jako „nauczycieli wielkości” w polskiej historii.