Nerses Łaskawy – wielki „pionier ekumenizmu” chrześcijańskiego Wschodu

Podczas poniedziałkowego spotkania z Aramem I Leon XIV wspomniał o dawnym katolikosie Kościoła ormiańskiego Nersesie IV Šnorhali (Łaskawym), który żył w XII wieku i został niedawno, jak poinformował Papież, wpisany do Martyrologium Rzymskiego. Ojciec Święty nazwał go znakiem „ekumenizmu świętych”.

Nerses był człowiekiem wszechstronnym, a w jego pismach szczególne miejsce zajmował temat pokoju. Współcześni nadali mu przydomek „Łaskawy”. O św. Nersesie, jednej z najstarszych i najznamienitszych postaci Kościoła ormiańskiego, Leon XIV wspomniał podczas audiencji dla Arama I z Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, Patriarchy-Katolikosa Wielkiego Domu Cylicji, 18 maja w kontekście wpisania Nersesa do Martyrologium Rzymskiego.

Wzór dyplomacji

Wielkość osobowości św. Nersesa – mistyka i teologa chrześcijańskiego Wschodu – a także poety i kompozytora, zmarłego w 1173 r. – została doceniona również na forum ONZ, gdy w 2023 r. UNESCO umieściło go w kalendarzu rocznic znanych postaci i ważnych wydarzeń tego roku, z okazji 850. rocznicy jego śmierci.

W 1166 r. Nerses został katolikosem i aż do śmierci działał na rzecz dialogu między Kościołami chrześcijańskimi. Cechował się głębokim humanizmem i wrażliwością na temat pokoju, pomimo kontrowersji jego czasów, co z czasem uczyniło go również przykładem dyplomacji w rozwiązywaniu konfliktów religijnych i etnicznych.

Konferencja w Watykanie i znaczek pocztowy

Jesienią 2023 r. św. Nerses był głównym tematem międzynarodowej konferencji w Watykanie, zorganizowanej przez Papieski Instytut Wschodni. Przedstawiając to wydarzenie, jeden z kuratorów, Marco Bais, podkreślił aspekty, które mogą budzić skojarzenia z dwoma wielkimi świętymi Zachodu, Franciszkiem z Asyżu i Bernardem z Clairvaux. Bais twierdził, że św. Nerses łączył „pokorę i oddanie dla ubogich”, które zachował nawet po osiągnięciu szczytu swojej kariery w Kościele, z „subtelnością analizy teologicznej i wielką zdolnością do politycznego przewodzenia Kościołowi”.

Poczta Watykańska we wrześniu 2023 r. wyemitowała pamiątkowy znaczek pocztowy, aby upamiętnić „oryginalnego autora duchowego, wszechstronnego w znajomości doktryny swojego Kościoła, całkowicie oddanego męce Chrystusa”.