Niedługo dowiemy się więcej o pierwszej encyklice Leona XIV

Pierwsza encyklika papieża Leona XIV, ma zostać podpisana i opublikowana dopiero pod koniec bieżącego miesiąca. Według doniesień niemieckiej katolickiej agencji informacyjnej KNA miała ona zostać podpisana 15 maja. Jednak Matteo Bruni, dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, poinformował dziennikarzy, że oświadczenie dotyczące tego dokumentu zostanie wydane 22 maja.

Dokument, który krąży pod roboczym tytułem Magnifica humanitas, ma poruszać szereg kwestii, w tym sztuczną inteligencję, pokój międzynarodowy oraz to, co źródła określają jako kryzys prawa międzynarodowego.

Encyklika jest następstwem wcześniejszych sygnałów, że Stolica Apostolska przygotowuje dokument poświęcony sztucznej inteligencji. Na początku lutego doniesienia wskazywały na trwające prace nad tekstem analizującym etyczne i antropologiczne implikacje nowych technologii. Leon XIV wypowiadał się już na temat zagrożeń związanych z rozwojem technologicznym, ostrzegając przed niebezpieczeństwami wynikającymi z „niekontrolowanej technologii” i podkreślając znaczenie ochrony godności osoby ludzkiej.

Według doniesień encyklika poruszy również kwestię niestabilności geopolitycznej oraz postrzeganego osłabienia międzynarodowych struktur prawnych. Oczekuje się, że dokument przedstawi odpowiedź Kościoła na niektóre z głównych wyzwań stojących przed ludzkością w XXI wieku.

Przewidywana data 15 maja pokrywałaby się z podpisaniem i opublikowaniem Rerum novarum, najbardziej znanej encykliki papieża Leona XIII, wydanej 15 maja 1891 r. Dokument ten jest uważany za fundamentalny tekst współczesnej katolickiej nauki społecznej i porusza kwestię sytuacji robotników w epoce przemysłowej.

Tę samą datę wybrał w 1931 r. papież Pius XI dla encykliki Quadragesimo Anno, która rozwijała nauczanie Kościoła na temat porządku społecznego i wprowadziła zasadę pomocniczości. Trzydzieści lat później, 15 maja 1961 r., papież Jan XXIII ogłosił encyklikę Mater et Magistra, która skupiała się na sprawiedliwości gospodarczej i rozwoju społecznym.

Oczekiwane podejście do sztucznej inteligencji opierałoby się na najnowszym nauczaniu Stolicy Apostolskiej. W styczniu 2025 r. Dykasteria do spraw Nauki Wiary oraz Dykasteria do spraw Kultury i Edukacji opublikowały Antiqua et Nova, wspólną notę dotyczącą „związku między sztuczną inteligencją a inteligencją ludzką”.

W dokumencie stwierdzono, że sztuczna inteligencja może przynieść „ważne innowacje”, ale ostrzegano, że niesie ona również ze sobą niebezpieczeństwo pogłębienia nierówności, manipulowania opinią publiczną oraz rozszerzenia „instrumentów wojny daleko poza zakres ludzkiej kontroli”. Dodano, że sztuczna inteligencja „nie powinna być postrzegana jako sztuczna forma ludzkiej inteligencji, ale jako jej produkt” i podkreślono, że „powinna być wykorzystywana wyłącznie jako narzędzie uzupełniające ludzką inteligencję, a nie zastępujące jej bogactwo”.