O duchowej mocy literatury na konferencji PWT

We Wrocławiu odbyła się pierwsza interdyscyplinarna konferencja naukowa pt. „Duchowa moc literatury. Dialog literatury z duchowością”, zorganizowana przez środowisko pedagogów i teologów Papieskiego Wydziału Teologicznego.

– Chodzi o pogłębienie wymiany doświadczeń i myśli naukowej z zakresu pedagogiki, teologii, psychologii i literatury oraz wskazanie ich znaczenia w kształceniu i formowaniu młodego pokolenia. Dialog ten przyczyni się do rozwoju refleksji naukowej i doświadczeń badawczych – powiedziała prof. Kazimiera Jaworska z PWT.

W konferencji wzięli udział przedstawiciele różnych ośrodków akademickich w Polsce, m.in. z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Rektor PWT, ks. prof. Sławomir Stasiak, nawiązał do wcześniejszych debat nad statusem Biblii jako tekstu literackiego.

– Kilka lat temu w Warszawie miał miejsce pierwszy kongres biblijny, podczas którego próbowano odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Biblia jest kodem kulturowym Europy. Od lat 70. trwa dyskusja, czy Biblię można traktować jak każdą inną literaturę i analizować ją przy użyciu standardowych metod badawczych – zaznaczył.

– Jako biblista uświadamiam sobie, że bez wzniosłości literatury nie byłoby budowania ducha. Owszem, do Biblii można podejść jak do dzieła literackiego, ale jeśli chcemy dotrzeć do głębi jej przesłania, potrzebne są także metody analizy duchowej i pogłębione studium – dodał.

Rektor pogratulował organizatorom wyboru tematu.

– Literatura rzeczywiście ma duchową moc. Dzisiejsza refleksja nad jej oddziaływaniem na człowieka przyczyni się do rozwoju i – mam nadzieję – zaowocuje wartościową publikacją pokonferencyjną – podkreślił.

Przewodnicząca komitetu organizacyjnego, s. dr Beata Raszczyk, zwróciła uwagę na współczesne wyzwania kulturowe.

– Żyjemy dziś w świecie zdominowanym przez obrazy. Nieustannie sięgamy po smartfony, co w pewnym stopniu ogranicza naszą wyobraźnię. Tymczasem badania jasno pokazują, że bez wyobraźni nie ma pełnego rozwoju człowieka. Konferencja przypomina o znaczeniu literatury i ukazuje wzorce, z których możemy czerpać – powiedziała.

Podczas obrad poruszono także problem funkcjonowania człowieka w świecie nadmiaru informacji. Dr hab. Ryszard Bartoszewicz wskazał na trudności w orientacji poznawczej współczesnego człowieka.

– Nie mamy dziś kryzysu wiedzy, lecz kryzys orientacji w jej nadmiarze. Człowiek wie coraz więcej, ale trudniej mu rozpoznać to, co naprawdę istotne. Widać to szczególnie w młodym pokoleniu – mówił.

– Ogrom możliwości miał dawać wolność, tymczasem często rodzi niepewność. Człowiek działa raczej reaktywnie niż świadomie i celowo. Nie tyle mamy kryzys edukacji jako systemu, ile kryzys człowieka, który nie potrafi się w niej odnaleźć – dodał.

Z kolei o. dr Oskar Maciaczyk OFM podkreślił rolę narracji i przykładów w przekazie religijnym.

– Exemplum, czyli opowiadanie dydaktyczne, od wieków służy umacnianiu moralności. Jako gatunek rozwinęło się szczególnie w kaznodziejstwie. Krótka i skuteczna jest droga poprzez przykłady – przypomniał za Seneką.

– Przykłady pomagają wyjaśniać trudne kwestie i zachęcają do życia wartościami. Współcześnie kaznodzieje coraz częściej sięgają także po literaturę piękną, w której bohaterowie stają się obrazami ludzkich doświadczeń i dylematów – zaznaczył.

– Literatura nie tylko odzwierciedla świat, ale ma moc go przemieniać. Podobnie głoszenie słowa Bożego ma prowadzić do przemiany serc. Człowiek zaś jest z natury istotą kulturotwórczą – podsumował.