Obchody 100. rocznicy prymasostwa kard. Augusta Hlonda

W Poznaniu odbywają się obchody 100. rocznicy prymasostwa kard. Augusta Hlonda, arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego, nazywanego „prymasem trzech epok”. Mszy św. inaugurującej to wydarzenie przewodniczył w bazylice archikatedralnej abp Zbigniew Zieliński.

„W swoich wystąpieniach inauguracyjnych w Wielkopolsce kard. Hlond mocno akcentował potrzebę budowania odrodzonej po zaborach Polski na fundamencie etyki chrześcijańskiej oraz potrzebę zaangażowania społecznego wiernych” – mówił metropolita poznański podczas Mszy św. W nawie głównej poznańskiej katedry został wystawiony obraz sługi Bożego prymasa A. Hlonda. W bocznej kaplicy świątyni znajduje się pomnik prymasa Polski.

Eucharystię koncelebrowali arcybiskup senior Stanisław Gądecki, poznańscy biskupi pomocniczy Grzegorz Balcerek i Jan Glapiak oraz biskup senior Zdzisław Fortuniak. W Eucharystii uczestniczyli m.in. ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz SDB, kapelan prezydenta RP, ks. dr Bogusław Kozioł TChr, postulator procesu beatyfikacyjnego prymasa A. Hlonda, i ks. dr Dariusz Wojtecki, krajowy asystent Stowarzyszenia „Civitas Christiana”.

W homilii abp Zieliński przypomniał działalność i postawę kard. Augusta Hlonda jako prymasa Polski, którego ingres do archikatedry poznańskiej odbył się przed 100 laty, 17 października. Wydarzenie to miało miejsce tydzień po jego ingresie do katedry gnieźnieńskiej, co wynikało z faktu, że obie te archidiecezje były wówczas połączone unią personalną. Abp Zieliński przywołał słowa kard. Hlonda, że „naród może odrodzić się tylko przez Chrystusa. Trwałe będzie odrodzenie tylko na podstawach chrześcijańskich. Na takich tylko podstawach oprze się trwały byt ojczyzny”.

Metropolita poznański zauważył, że uroczystości inauguracyjne kard. Hlonda w Poznaniu miały charakter nie tylko duchowy, ale i państwowy. „Uroczystość zgromadziła rzesze wiernych, duchowieństwo, ale także przedstawicieli władz lokalnych i państwowych, bowiem wszyscy mieli świadomość, że w odradzającej się Polsce, zagospodarowującej niepodległość, potrzebny jest ład nie tylko społeczny, ale także i moralny, a w tym żywiono głębokie przekonanie, że konieczne jest budowanie go na solidnych fundamentach, w tym również wiary oraz chrześcijańskiej miłości” – mówił arcybiskup.

Zwrócił uwagę, że po II wojnie światowej Poznań był również miejscem ponownej inauguracji posługi prymasa po jego powojennej tułaczce. Kard. Hlond natychmiast podjął się trudnego zadania reorganizacji struktur Kościoła w powojennej rzeczywistości oraz na ziemiach zachodnich i północnych. „Uchodził za tego, który miał szczególną świadomość potrzeby troski o tę ziemię i ludność, która po wojennej zawierusze przybyła na te tereny najczęściej ze wschodnich rubieży” – stwierdził. Prymas był także autorem listu o chrześcijańskich zasadach życia państwowego, w którym przypomniał o zasadach budowaniu polskiej państwowości w trudnych okresach historii.

Abp Zieliński podkreślił, że po II wojnie światowej, w obecności całego Episkopatu, 8 września 1946 roku kard. Hlond dokonał na Jasnej Górze aktu poświęcenia narodu polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi: „Dla prymasa niezwykle ważna była odnowa moralna i duchowa Polaków w oswobodzonej z rąk najeźdźców ojczyźnie”.

Galeria zdjęć (3 zdjęć)

Metropolita poznański zaznaczył, że prymas Hlond był promotorem wszechstronnej formacji katolików świeckich, zdolnych do czynnego zaangażowania w życie społeczne. Powołał on Akcję Katolicką, jak również wiele innych organizacji świeckich, które przez cały czas wspierał. Odbudowywał środowiska katolickie, utworzył Radę Społeczną, do grona której zaprosił wybitych naukowców i działaczy społecznych. Wspierał rozwój prasy katolickiej, miał dużą świadomość konieczności dotarcia z Ewangelią do umęczonych wojną Polaków także poprzez prasę. „Unikał angażowania się w spory polityczne, jednakże zabierał bezkompromisowy głos w sprawach społecznych, w obronie wiary i moralności. Zależało mu bardzo, by uniezależnić Polskę od bolszewickich wpływów i materialistycznej wizji świata” – zauważył abp Zieliński.

„Chcemy we wspólnej modlitwie prosić, abyśmy ożywieni przykładem kard. Hlonda potrafili odkrywać także we współczesności wartość służby dla umiłowanej Ojczyzny, a Kościół, którego cząstkę tu zgromadzeni stanowimy, by był dla nas domem, w którym jako uczniowie zdobywamy cnoty, którymi wspólnie, jak zachęcał dziś przywoływany kardynał prymas, możemy budować pomyślność także naszego domu, którym jest Polska” – powiedział abp Zieliński.

Podczas Mszy św. abp Zbigniew Zieliński przyjął życzenia z okazji 11. rocznicy przyjęcia sakry biskupiej. „Życzymy wielu łask, sił i zdrowia, dziękując za dar obecnego pasterza i za tych, którzy służyli i będą służyć Panu Bogu u Ojczyźnie” – powiedział bp Grzegorz Balcerek, składając życzenia metropolicie poznańskiemu.

Wśród wydarzeń związanych z jubileuszowymi obchodami 100-lecia prymasostwa kard. Augusta Hlonda w stolicy Wielkopolski znalazły się: wernisaż wystawy poświęconej kardynałowi, zorganizowanej w Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu, a także konferencja naukowa pt. „Stulecie Prymasostwa Kardynała Augusta Hlonda”, poświęcona życiu, działalności oraz duchowemu i patriotycznemu dziedzictwu prymasa Polski.

Wieczorem w Aula Nova Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu odbędzie się I Gala Nagrody im. Kardynała Augusta Hlonda. Wręczone zostaną nagrody w trzech kategoriach: religijnej, społecznej i charytatywnej. Kanclerzem Nagrody im. Kardynała Augusta Hlonda jest arcybiskup Zbigniew Zieliński, metropolita poznański.

Honorowy patronat nad wydarzeniami objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki. Organizatorami wydarzenia są: Archidiecezja Poznańska, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu, Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu, Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej w Poznaniu, Akcja Katolicka Archidiecezji Poznańskiej oraz Towarzystwo Salezjańskie Inspektoria pw. św. Wojciecha w Pile.

Prymas August Hlond urodził się 5 lipca 1881 roku w Brzęczkowicach. 13 października 1896 roku wstąpił do Towarzystwa św. Franciszka Salezego. 7 listopada 1922 roku papież Pius XI mianował go administratorem Górnego Śląska. Po utworzeniu diecezji katowickiej August Hlond został, 3 stycznia 1926 roku, jej pierwszym ordynariuszem. 24 czerwca tego roku objął stolice arcybiskupie w Poznaniu i Gnieźnie i został prymasem Polski. W 1927 roku otrzymał godność kardynalską. Do czasu wybuch II wojny światowej prowadził ożywioną pracę duszpasterską (utworzył m.in. Akcję Katolicką i Radę Społeczną przy Prymasie Polski), podkreślając w swoim nauczaniu znaczenie wierności Bogu i Ojczyźnie. Z myślą o Polakach żyjących poza granicami kraju powołał do życia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.

We wrześniu 1939 roku najpierw, na prośbę władz RP udał się do Warszawy, a następnie do Rzymu, aby upominać się o polskie sprawy w Watykanie. W latach 1940–1945 przebywał na terenie Francji, prowadząc pracę zarówno na niwie dyplomatycznej, jak i dobroczynnej na rzecz rodaków. Po wyzwoleniu w 1945 roku przez wojska amerykańskie udał się do Rzymu, skąd wyruszył do Polski. Przybył do Poznania 20 lipca 1945 roku i natychmiast rozpoczął odbudowę życia religijnego i społecznego w Polsce. Pomimo jednoznacznie antykomunistycznych przekonań starał się nie zaogniać relacji na linii Kościół – nowe, zdominowane przez komunistów, władze. Położył wielkie zasługi w procesie budowy życia kościelnego na ziemiach północno-zachodnich, które po 1945 roku znalazły się w granicach Polski.

Zmarł w Warszawie 22 października 1948 roku.