Obchody 81. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau

Wspólną modlitwą Żydów i chrześcijan zakończyły się obchody 81. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz. Uroczystości odbyły się 27 stycznia w budynku tzw. Centralnej Sauny na terenie byłego niemieckiego obozu Auschwitz II-Birkenau. W ceremonii uczestniczyło 21 byłych więźniów, przedstawiciele władz państwowych z Prezydentem RP Karolem Nawrockim, środowiska żydowskie i romskie, korpus dyplomatyczny i duchowieństwo.

Podczas ceremonii rozbrzmiał rytualny róg szofaru. We wspólnej modlitwie w Światowym Dniu Holokaustu udział wzięli: rabin Tomer Rechowi z Krakowa, biskup diecezji bielsko-żywieckiej bp Roman Pindel, biskup diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego bp Adrian Korczago oraz przedstawiciel Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego ihumen Aleksander.

Galeria zdjęć (9 zdjęć)

Rabin odczytał modlitwę składającą się z trzech głównych elementów: Psalmu 23, modlitwy żałobnej El Male Rachamim oraz Kadyszu. Przywołał obraz Boga jako Pasterza, który prowadzi wiernych „nad spokojne wody i na zielone niwy”, przywracając im siły. Pojawił się w motyw „ciemnej doliny”, gdzie człowiek nie lęka się zła, bo jest z nim Bóg.

Modlitwa El Male Rachamim była błagalną prośbą o spoczynek dusz pomordowanych w czasie Zagłady, w „właściwym wytchnieniu pod skrzydłami Bożej Obecności”. Wspomniano w niej żydowskie ofiary, zgładzone przez niemieckich prześladowców, oraz tych, którzy oddali życie za uświęcenie Imienia Bożego (Kiddush HaShem).

W modlitwie chrześcijańskiej przywołano słowa „Wieczny odpoczynek…”, pamięć ofiar „szczególnego miejsca kaźni”, bestialsko mordowanych w obozie, wyrażając wiarę, że w Bogu znaleźli oni wybawienie z cierpienia i zwycięstwo życia nad śmiercią, a także prośbę o przezwyciężanie nienawiści i budowanie pokoju.

Następnie ihumen Aleksander odmówił prawosławną modlitwę za zmarłych, prosząc Boga – „Ducha i Dawcę życia, który śmierć zdeptał” – o odpoczynek dusz pomordowanych w „miejscu światłości, szczęśliwości i pokoju”. Centralnym momentem modlitwy było wspólne odczytanie Psalmu 42 („Jak łania pragnie wody ze strumieni…”). Wersety o tęsknocie duszy za Bogiem i nadziei pośród cierpienia odczytali razem przedstawiciele Kościołów chrześcijańskich.

Podczas uroczystości zapalone zostały znicze w miejscach symbolicznych byłego obozu. W imieniu Ocalałych jeden z nich zapalił prezydent RP Karol Nawrocki przy pomniku ofiar obozu. Minister kultury Marta Cienkowska oraz dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński złożyli światło pamięci przy ruinach krematorium IV, a kolejny znicz zapłonął przy pozostałościach prowizorycznej komory gazowej, tzw. białym domku.

W części oficjalnej głos zabrali m.in. ocalony z Zagłady Bernard Offen, który przestrzegał przed „odradzającą się nienawiścią” i podkreślał, że droga ku przyszłości nie prowadzi przez zemstę i gniew, lecz przez empatię i dostrzeganie wartości każdego człowieka. Dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński zwrócił się do Ocalałych, nazywając ich doświadczenie fundamentem pamięci i moralnym drogowskazem dla współczesnego świata. W imieniu darczyńców Fundacji Auschwitz-Birkenau przemówił Yossi Matias z firmy Google, który podkreślił znaczenie zachowania pamięci o Zagładzie w epoce odchodzenia świadków. Organizatorzy uroczystości zrezygnowali w tym roku z przemówień przywódców politycznych.

Prezydent Karol Nawrocki złożył kwiaty przed tablicą upamiętniającą pierwszy masowy transport Polaków do KL Auschwitz w dniu 14 czerwca 1940 r. oraz przed pomnikiem rtm. Witolda Pileckiego. Następnie udał się na teren dawnego obozu Auschwitz I, gdzie przed Ścianą Śmierci oddał hołd pomordowanym przez niemieckich oprawców. Modlił się także w celi męczeństwa św. Maksymiliana Kolbego w Bloku 11.

Niemiecki obóz Auschwitz został wyzwolony 27 stycznia 1945 roku przez żołnierzy Armii Czerwonej. KL Auschwitz stał się symbolem Zagłady Żydów – zamordowano tam około miliona osób – a także miejscem kaźni Polaków – 90 tys. ofiar śmiertelnych, Romów i Sinti – 21 tysięcy ofiar śmiertelnych oraz więźniów innych narodowości.