Okres zwykły to czas wzrastania, nie „nijakości”

Okres zwykły w liturgii Kościoła nie jest czasem banalnym ani „nijakim” – podkreśla w rozmowie z KAI Ewa Chybin, teolog i redaktor projektu „Z Pasji do Liturgii”. Jak wyjaśnia, to najdłuższa część roku kościelnego, w której wierni uczą się przeżywać codzienność w świetle Słowa Bożego i Eucharystii. W swojej refleksji wskazuje na znaczenie zieleni jako koloru wzrostu, duchową dynamikę „tempus per annum” oraz aktualność świadectwa świętych, zwłaszcza Cyryla i Metodego.

Okres zwykły w liturgii Kościoła bywa – jak zauważa Ewa Chybin – błędnie rozumiany jako czas mniej istotny, pozbawiony szczególnej dynamiki duchowej. Tymczasem, jak podkreśla teolog i redaktor projektu „Z Pasji do Liturgii”, jest to „nie czas ‘nijaki’ czy ‘przeciętny’”. Wręcz przeciwnie – „to najdłuższa część roku kościelnego, w której uczymy się przeżywać codzienność w świetle Słowa i Eucharystii”.

Okres zwykły trwa w dwóch etapach: „od Niedzieli Chrztu Pańskiego do Środy Popielcowej oraz od Zesłania Ducha Świętego aż do Adwentu”. Sama nazwa, jak wyjaśnia, nie odnosi się do banalności czy braku treści, lecz ma źródło w łacińskim określeniu tempus per annum – „czas w ciągu roku”.

„Nie chodzi więc o ‘zwyczajność’ w sensie banalności, ale raczej o rytm wzrastania” – zaznacza Chybin. W tym czasie liturgia prowadzi wiernych przez kolejne etapy publicznej działalności Chrystusa. „Słuchamy przypowieści, rozważamy spotkania Pana z poszczególnymi ludźmi” – mówi. To droga dojrzewania wiary i uczenia się patrzenia na świat oczami Chrystusa, a także „odkrywania świętości nawet w ‘zwyczajności’ pozbawionej fajerwerków”.

Zieleń jako znak wzrostu

Szczególne znaczenie ma symbolika koloru liturgicznego przypisanego temu okresowi. „Kolorem liturgicznym tego okresu jest zieleń. To barwa życia, nadziei, wzrostu, odrodzenia, ale i naszego zakorzenienia w niezniszczalnym dziedzictwie, jak mówił św. Grzegorz Wielki” – wskazuje Ewa Chybin.

Zieleń nie jest jedynie estetycznym elementem celebracji. Przypomina, że wiara jest procesem. „Wiara nie jest jednorazowym uniesieniem, ale procesem – wiara jest jak roślina, która potrzebuje czasu, światła i troski” – podkreśla. Jej wzrost „zależy zarówno od Boga, jak i od człowieka, któremu przypadło w udziale o nią dbać”.

W tej perspektywie nawet powtarzalność codziennych celebracji nabiera głębokiego sensu. „Zielone szaty kapłana mówią nam: Bóg działa także w tym, co powtarzalne. Nie tylko w wielkich świętach, lecz również w ‘zwyczajnych’ dniach, relacjach, decyzjach” – wskazuje redaktorka Z pasji do liturgii. I dodaje: „Trzeba wzrastać tam, gdzie zostaliśmy przez Pana zasadzeni”.

Świętość w konkretnych warunkach historii

Refleksja nad okresem zwykłym prowadzi do przywołania świadectwa świętych, którzy wzrastali w konkretnych realiach swoich epok. „Tak, jak wzrastali liczni święci Kościoła, każdy w konkretnych uwarunkowaniach swoich czasów” – zauważa teolog.

W kontekście kończącej się części okresu zwykłego Ewa Chybin zachęca, by „w ciągu najbliższych dni przyjrzeć się dwóm, szczególnym postaciom, których święto będziemy obchodzić w sobotę, 14 lutego”. Wskazuje na Cyryla i Metodego – „Apostołów Słowian”.

Podkreśla, że mimo „licznych przeszkód, a nawet prześladowań, konfliktów z niemiecką hierarchią kościelną i trudnych warunków życia w IX w., niestrudzenie głosili Ewangelię bez względu na to, komu była ona niewygodna”. Przypomina, że chrystianizowali m.in. Wielkie Morawy i Panonię, opracowali alfabet zwany głagolicą – „będący podstawą pisma – cyrylicy” – oraz przetłumaczyli księgi liturgiczne na język Słowian.

Choć od ich śmierci minęły wieki, ich świadectwo pozostaje aktualne. „Także dziś, współcześnie, ich postawa może stanowić dla nas powód do refleksji, a nawet wyrzutu sumienia – czy mężnie wyznajemy wiarę swoim życiem?” – pyta.

Droga przez wierność w codzienności

Ewa Chybin wskazuje, że okres zwykły odsłania fundamentalną prawdę o drodze chrześcijańskiej: „Okres zwykły uczy nas, że droga do świętości prowadzi przez wierność w codzienności – najpierw w małych, a później w wielkich sprawach”.

To czas formacji ucznia, który nie dokonuje się spektakularnie, lecz stopniowo. „To okres cierpliwego, mozolnego formowania serca ucznia – tak jak formowana jest glina w ręku Garncarza” – mówi.

W tej perspektywie „zwykłość” przestaje być kategorią obniżającą rangę czasu liturgicznego, a staje się przestrzenią wzrostu, dojrzewania i konsekwentnego odpowiadania na łaskę. Jak podkreśla Chybin, Bóg działa nie tylko w nadzwyczajnych momentach, lecz również – a może przede wszystkim – w tym, co powtarzalne, codzienne i pozornie nieefektowne.

Więcej informacji o projekcie Z pasji do liturgii na stronie: https://zpasjidoliturgii.pl/