Ostrów Wielkopolski: diecezjalne obchody Dnia Judaizmu

Od zapalenia świec na menorze i nabożeństwa Słowa Bożego rozpoczęły się Diecezjalne obchody Dnia Judaizmu, które w tym roku odbyły się w Synagodze w Ostrowie Wielkopolskim. – Uczestnicząc w tym spotkaniu pragniemy dać wyraz przekonaniu, że dialog i szacunek są konieczne – mówił biskup kaliski Damian Bryl. XXIX Dzień Judaizmu obchodzono pod hasłem „Twój lud, będzie moim ludem, a twój Bóg będzie moim Bogiem” (Księga Rut 1,16).

Witając przybyłych na spotkanie biblista ks. Piotr Bałoniak podkreślał, że tegoroczny Dzień Judaizmu przypada w 40. rocznicę wizyty Jana Pawła II w Synagodze Większej w Rzymie 13 kwietnia 1986 r.

Spotkanie rozpoczęło się od zapalenia świec na menorze i modlitwy. Miała ona charakter nabożeństwa Słowa Bożego, podczas którego czytano fragment z Księgi Proroka Izajasza i przytoczono fragment tekstu Jana Pawła II wygłoszonego w synagodze w Rzymie w 1986 r. Modlitwie przewodniczył biskup kaliski Damian Bryl.

Po modlitwie wykład nt. „Rola synagogi w judaizmie” wygłosił dr Krzysztof Morta. W swoim wykładzie tłumaczył jaka jest różnica między świątynią a synagogą w historii narodu wybranego. Wskazał, że rolą synagogi jest odczytywanie Starego Testamentu, czyli Tory i jej interpretacja. Podkreślił, że impulsem do powstania synagog było zburzenie świątyni Salomona w 587 r. p.n.e. Dodał, że najstarsza zachowana synagoga z II w. p.n.e. znajduje się na greckiej wyspie Delos.

W kolejnym wykładzie Jarosław Biernaczyk przypomniał dzieje ostrowskiej gminy żydowskiej. Zaznaczył, że pierwsi Żydzi pojawili się w mieście na początku XVIII w., a w 1724 r. Przebendowski wydał przywilej dla ludności żydowskiej mieszkającej w Ostrowie. Wskazał, że obecna synagoga jest trzecią, powstała w latach 1857-1860, a jej budowniczym był Moritz Lande. Po nieznacznych uzupełnieniach formy dokonanych w 1913 r. obiekt uzyskał kształt architektoniczny, który niemal w niezmienionym stanie dotrwał do czasów obecnych. Losy Żydów zostały brutalnie przerwane w latach II wojny światowej, a dwa kirkuty zniszczone. O przetrwaniu synagogi zadecydował przypadek, ponieważ była ona wykorzystywana przez Niemców jako magazyn żywności, a w czasach komunistycznych jako magazyn mebli. Dzięki staraniom władz miasta Ostrowa w 2011 r. odbyło się uroczyste oddanie budynku do użytku na cele kulturalne jako „Forum Synagoga”.

Po wykładach odbył się koncert w wykonaniu zespołu Kalisz Klezmer Band.

W swoim wystąpieniu bp Damian Bryl podziękował za udział w spotkaniu i wspólną modlitwę. – Bardzo dziękuję, że w tym roku spotykamy się w ostrowskiej synagodze, żeby razem modlić się, wspominać, poznawać kulturę, historię i zwyczaje tych, którzy mieszkali w tym mieście – powiedział biskup kaliski.

Akcentował, że ważne jest tworzenie klimatu dialogu. – Uczestnicząc w tym Dniu Judaizmu pragniemy dać wyraz przekonaniu, że dialog i szacunek są konieczne i możliwe w życiu religijnym i społecznym, że warto spotykać się, rozmawiać i wykonywać za przykładem Jana Pawła II odważne symboliczne gesty, choćby były niezauważalne i niedoceniane – podkreślił duchowny.

W spotkaniu wzięli udział także wiceprezydent Ostrowa Wielkopolskiego Jakub Tomalkiewicz, ostrowskie duchowieństwo, przedstawiciele Kościołów, wyznań i wspólnot chrześcijańskich, przedstawiciele instytucji życia społecznego, naukowego, kulturalnego Ostrowa Wielkopolskiego i Kalisza.

Spotkanie zakończył poczęstunek złożony z potraw żydowskich.

Organizatorami Dnia Judaizmu były Diecezja Kaliska, Fundacja Znowu Razem oraz Ośrodek Badań nad Historią i Kulturą Żydów z Południowej Wielkopolski Uniwersytetu Wrocławskiego.