Ostrów Wielkopolski: modlitwa w 100. rocznicę śmierci kard. Edmunda Dalbora

– Drodzy Ostrowianie ceńcie sobie pamięć i spuściznę, zwłaszcza duchową, swojego wspaniałego ziomka. Dokumentacja, jaką pozostawił kard. Edmund Dalbor, każe dziś nam z uznaniem ocenić jego zatroskanie jako pasterza posłanego do Ludu Bożego, by go prowadził drogami prawości – mówił bp Jan Kopiec, który w ostrowskiej konkatedrze przewodniczył Mszy św. w 100. rocznicę śmierci Prymasa Polski kard. Edmunda Dalbora. Wraz z biskupem gliwickim seniorem modlił się biskup kaliski Damian Bryl.

W homilii celebrans wyraził radość, że Ostrowianie pamiętają o swoim Rodaku. – Cieszymy się, nie ukrywam z całego serca, że rodzinne miasto zgasłego sto lat temu prymasa Edmunda Dalbora dziś serdecznie pamięta o nim, by dotrzeć przez refleksję i zachętę do wdzięcznych pokładów naszych serc – powiedział kaznodzieja.

Podkreślił, że pamięć o wielkich pasterzach Kościoła jest nie tylko wspomnieniem historycznym, lecz przede wszystkim zobowiązaniem duchowym. Przypomniał, że wartość ludzkiego życia mierzy się służbą drugiemu człowiekowi oraz pracą dla dobra wspólnoty.

Jako przykład wierności powołaniu, odwagi i odpowiedzialności za Kościół oraz Ojczyznę wskazywał na postać kard. Edmunda Dalbora, który z małej, lokalnej, ostrowskiej wspólnoty, stał się duchowym przewodnikiem całego narodu w czasie odbudowy niepodległej Polski. – Jego życie, jego droga, jego służba Kościołowi i Ojczyźnie pokazują nam, jak wielkie rzeczy mogą wyrastać z prostych, lokalnych korzeni – podkreślał biskup gliwicki senior.

Akcentował, że jego posługa biskupia przypadła w niełatwych czasach I wojny światowej i po niej. – Wspomnijmy tylko, że nosił w sobie dziedzictwo naszych ziem, łączył się z Jezusem Chrystusem w wyznaczaniu niezbędnych zadań, by życia nie zmarnować, lecz włączyć się w zapobieganie tragediom w czasie wojny, zabiegać o posługę religijną w tych trudnych czasach. Dla niego ważne było jak w warunkach odzyskanej wolności przyczyniać się do łagodzenia sporów, jak Kościołowi zapewnić należyte miejsce w państwie, jak uniknąć błędów w utworzeniu sprawiedliwego ustroju, z poszanowaniem tradycji, z przenikliwym spojrzeniem w przyszłość następujących pokoleń – mówił hierarcha.

Zachęcał, aby pamięć o kard. Dalborze nie ograniczała się do wspomnień, lecz stała się inspiracją do codziennej służby Bogu i ludziom. – To zobowiązuje do wdzięczności, do modlitwy, ale także do naśladowania, bo pamięć o takich ludziach nie może być jedynie wspomnieniem historycznym. Ona powinna stać się inspiracją do naszego codziennego życia, do troski o wiarę, o Kościół, o dobro wspólne – przekonywał bp Kopiec.

W swoim słowie biskup kaliski przypomniał, że 13 lutego przypada 100. rocznica śmierci kard. Edmunda Dalbora. – W szczególny sposób wspominamy dzisiaj ważną postać dla Kościoła w naszej diecezji i dla Ostrowa. Te nasze dzisiejsze spotkania: modlitewne czuwanie tutaj w konkatedrze, a przedtem sesja naukowa w gmachu I Liceum Ogólnokształcącego były wyrazem naszego szacunku i wdzięczności wobec księdza kardynała – zaznaczył bp Damian Bryl.

Prosił wiernych, aby pamiętali o przodkach. – Ta pamięć jest wyrazem naszego szacunku, ale także ta pamięć jest nam potrzebna, bo historia nas współtworzy. Ci, którzy byli przed nami, szczególnie takie ważne postacie, są częścią naszej tożsamości. Poznawajmy ich, z wdzięcznością wspominajmy i jako ludzie wiary polecajmy ich w naszych modlitwach dobremu Bogu, aby mogli cieszyć się radością oglądania Boga na wieki – powiedział pasterz Kościoła kaliskiego.

Wspólnie z bp. Janem Kopcem Mszę św. koncelebrowali: biskup kaliski Damian Bryl, ks. prał. Tomasz Ilski, ks. kan. Adam Kosmała, proboszcz parafii konkatedralnej, ks. Artur Zmyślony, ks. prof. UAM dr hab. Michał Kieling, ks. Waldemar Graczyk, wicerektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego, ks. Mirosław Musiał, proboszcz parafii Zwiastowania Pańskiego w Poznaniu. Modlili się także alumni Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu.

Wcześniej w budynku I LO w Ostrowie Wielkopolskim odbyła się konferencja naukowa, podczas której wygłoszono trzy wykłady. Piotr Grabarz, nauczyciel historii, przewodniczący Koła Polskiego Towarzystwa Historycznego w Ostrowie Wielkopolskim w wykładzie nt. „Edmund Dalbor – z Ostrowa do Rzymu. Młodość, edukacja i droga do kapłaństwa” mówił o najwcześniejszym okresie życia Prymasa Polski. Ks. prof. Uniwersytetu Kaliskiego dr hab. Sławomir Kęszka, historyk Kościoła przytaczał fragmenty korespondencji kard. Edmunda Dalbora z arcybiskupem metropolitą lwowskim Józefem Bilczewskim. W ostatnim wykładzie biskup gliwicki senior dr hab. Jan Kopiec, wieloletni wykładowca historii Kościoła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim poruszył temat „Rzym i Stolica Apostolska w biografii kard. Edmunda Dalbora”. Nad całością czuwał ks. prof. UAM dr hab. Michał Kieling.

Konferencja zorganizowana została przez Wydział Teologiczny Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, I Liceum Ogólnokształcące im. Ks. Jana Kompałły i Wojciecha Lipskiego oraz parafię konkatedralną w Ostrowie Wielkopolskim.

Kard. Edmund Dalbor urodził się 30 października 1869 r. w Ostrowie Wielkopolskim. W latach 1878-1888 był uczniem tutejszego gimnazjum (obecnie I LO). Święcenia kapłańskie przyjął w 1893 r. w Rzymie. 30 czerwca 1915 r. został mianowany arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i poznańskim oraz Prymasem Polski. 15 grudnia 1919 r. został kardynałem. Zmarł 13 lutego 1926 r. w Poznaniu. Został pochowany w katedrze gnieźnieńskiej.

Prymas Dalbor bywał w Ostrowie Wielkopolskim. W 1923 r. odebrał w ratuszu na Rynku z rąk burmistrza Ostrowa dyplom Honorowego Obywatela Miasta Ostrowa Wielkopolskiego i nawiedził swoje gimnazjum. Ostatni raz przybył do miasta w 1925 r., kiedy to poświęcił pomnik kard. Ledóchowskiego.

W rodzinnym mieście imię kardynała Edmunda Dalbora nosi jedna z ulic, natomiast na murze konkatedry w Ostrowie Wielkopolskim znajduje się tablica poświęcona jego osobie. Tę tablicę w 1970 r. poświęcił abp Antoni Baraniak.