Pan Cudów – kult, który jednoczy Peruwiańczyków na całym świecie

Wizerunek Chrystusa, namalowany przed niemal czterema wiekami przez afrykańskiego niewolnika na murze w Limie, stał się jednym z najważniejszych symboli religijnych Peru. Dziś kult Pana Cudów łączy Peruwiańczyków na całym świecie. Jego historię przybliża wystawa przygotowana w katedrze w Pucallpie, którą Leon XIV odwiedzi w niedzielę, 15 listopada.

W najdalszych stronach świata wizerunek Pana Cudów od wieków gromadzi Peruwiańczyków, którzy w tym nabożeństwie odnajdują sposób na zachowanie więzi z ojczystą ziemią. „Sam widziałem, jak Rzym przybiera fioletowe barwy!” – mówił Leon XIV podczas spotkania z władzami Peru 11 listopada w Limie.

Chrystus, który ocalał z trzęsienia ziemi

Początki kultu sięgają 1651 r. Według tradycji anonimowy niewolnik pochodzący z Angoli namalował wówczas wizerunek ukrzyżowanego Chrystusa na murze w dzielnicy Pachacamilla w Limie. Kiedy w następnych latach trzęsienia ziemi niszczyły miasto, mur z malowidłem pozostał nienaruszony. Wierni uznali to za cudowny znak.

Jak wyjaśnia w rozmowie z mediami watykańskimi antropolog Adine Gavazzi, w kulcie Pana Cudów spotykają się trzy światy: europejska tradycja chrześcijańska, duchowe dziedzictwo afrykańskich niewolników i wielowiekowa kultura andyjska.

Charakterystyczny fioletowy strój, który przywdziewają czciciele Pana Cudów, ma swoje korzenie w tradycji wspólnoty zakonnej założonej w kolonialnym Peru przez matkę Antonię Lucíę del Espíritu Santo. Według przekazów podczas nadprzyrodzonej wizji otrzymała ona liliową tunikę, nawiązującą do szaty Chrystusa idącego na Kalwarię. Fiolet symbolizuje Jego ofiarę, a biały sznur przypomina o więzach, którymi został skrępowany.

Z Limy na cały świat

Każdego października ulice Limy wypełniają się tłumami wiernych uczestniczących w procesjach ku czci Pana Cudów. Ich organizacją zajmuje się bractwo liczące ponad 4700 członków. Jednak działalność wspólnoty nie ogranicza się do procesji – obejmuje również modlitwę, formację duchową, wzajemną pomoc i dzieła charytatywne.

Kult Chrystusa, nazywanego także „Cristo Moreno”, czyli Ciemnoskórym Chrystusem, rozprzestrzenił się daleko poza Peru. Już w 2012 r. procesje odbywały się w około 260 miastach świata. Dla peruwiańskich emigrantów stały się one sposobem pielęgnowania wiary, tradycji i więzi z ojczyzną.

Z tą historię można się zapoznać na wystawie „W domu Pana. Stroje i bractwa Pana Cudów – z Peru na cały świat”, przygotowanej przez Katedrę UNESCO Uniwersytetu Szwajcarii Włoskiej. Po prezentacjach w Genewie, Bernie, Bazylei i Fryburgu dotarła ona do peruwiańskiej Amazonii, na trasę papieskiej podróży.

Jak podkreślają jej kuratorzy, kult zrodzony przy jednym murze w Limie stał się dla Peruwiańczyków rozsianych po świecie znakiem przynależności, pamięci i nadziei – swoistym „domem z dala od domu”.