Papieski wysłannik o zawieszeniu broni w Oleszkach: to wynik wielu spotkań

„Niech to zawieszenie broni będzie bodźcem dla obu stron” – powiedział kard. Matteo Zuppi, który w imieniu papieża prowadzi misję humanitarną w Rosji i na Ukrainie. W centrum jego działań są takie kwestie jak wymiana jeńców wojennych oraz sprowadzenie do domów ukraińskich dzieci, które zostały deportowane do Rosji. Papieski wysłannik wskazał, że rozpoczęty w Oleszkach rozejm humanitarny „jest wynikiem wielu spotkań”.

Przewodniczący włoskiego episkopatu, którego jeszcze papież Franciszek mianował specjalnym wysłannikiem ds. Ukrainy, a Leon XIV potwierdził jego misję, w lipcu przebywał w Kijowie, a pod koniec września odwiedził Moskwę. W obu tych stolicach mediował w sprawie pomocy dla mieszkańców Oleszek, którzy pod rosyjską okupacją przeżywają „wielki głód”.

Te wizyty przygotowały też grunt pod możliwość rozmowy telefonicznej Leona XIV z prezydentem Władimirem Putinem. Ustalona wcześniej data przypadła na czas hospitalizacji papieża. Następnie Ojciec Święty rozmawiał w sprawie Oleszek z prezydentem Ukrainy.

Rozejm chleba

Kard. Zuppi wskazał na znaczenie bezpośredniej mediacji papieża, która doprowadziła do „rozejmu chleba”. Papieski wysłannik zauważył, że punktem wyjścia dyplomacji nie są piękne korytarze, ale twarze ofiar i niekończące się cierpienie, które powodują wojny. „Miejmy nadzieję, że humanitarne zawieszenie broni w Oleszkach stanie się dla wszystkich prawdziwą zachętą do wybrania drogi pokoju” – powiedział włoski hierarcha.

Architektura pokoju

Papieski wysłannik wskazał, że teraz trzeba pracować, by rozejm z Oleszek stał się zasadą w ramach szerszych wysiłków na rzecz budowania architektury pokoju. „Widzę zachęcające sygnały. Rośnie świadomość współpracy między Rosją a Ukrainą w celu rozwiązania sytuacji powodujących straszliwe cierpienie. Wzrasta również zaangażowanie społeczności międzynarodowej” – powiedział.

Kard. Zuppi odniósł się do swoich odwiedzin w obozach dla jeńców wojennych – zarówno na Ukrainie, jak i w Rosji. „Są to – powiedział – ludzie, którzy średnio od trzech lat przebywają w obozach jenieckich, nie mając żadnych wiadomości od swoich bliskich. Mężczyźni w wieku od 40 do 50 lat – takich spotkałem w Rosji; młodsi na Ukrainie, ale wszyscy mają jedno pragnienie: wrócić do domu, wydostać się z horroru, z koszmaru wojny. Musimy zacząć od bólu, który mamy przed sobą”.

Skuteczność papieskiej dyplomacji

O sytuacji w Oleszkach, mieście leżącym niedaleko Chersonia i znajdującym się pod okupacją od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r., osobiście rozmawiał z papieżem zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Abp Światosław Szewczuk wyznał, że papież był bardzo poruszony losem ludzi, którzy od siedmiu miesięcy umierają z głodu. Podkreślił też znaczenie działań, jakie w sprawie pokoju na Ukrainie podejmuje papieska dyplomacja.

„Dyplomacja Stolicy Apostolskiej ma charakter humanitarny: nie robi hałasu, ale jest naprawdę skuteczna” – podkreślił abp Szewczuk. Wskazał, że widać to na przykładzie ukraińskich jeńców wojennych, z którymi papieskiemu wysłannikowi udało się spotkać w Rosji. „Wcześniej – zauważył – Rosjanie odmówili tego nawet międzynarodowym organizacjom humanitarnym”.

Niepewność w Oleszkach

Obowiązujący rozejm ma pozwolić na dostarczenie żywności i lekarstw do Oleszek oraz umożliwić mieszkańcom dobrowolne opuszczenie tego miasta. Szacuje się, że w okupowanym przez Rosjan mieście przebywa 2 tys. cywilów, w tym 200 dzieci. Wejście w życie zawieszenia broni potwierdził Davyd Arakhamia, który negocjował w tej sprawie ze strony Ukrainy. Rozejm ma obowiązywać do najbliższej niedzieli.

Otwarte pozostaje pytanie, czy ludność cywilna będzie miała możliwość przedostania się na drugi brzeg Dniepru, kontrolowany przez ukraińskie wojsko, czy zostanie wywieziona w głąb Rosji.