Papież w Kamerunie o misji uniwersytetu katolickiego: formować ludzi zdolnych do służby

Do służenia swej ojczyźnie i wykorzystania dla dobra współobywateli wiedzy, którą zdobywają na tej uczelni, zachęcał Leon XIV naukowców i studentów Katolickiego Uniwersytetu Afryki Środkowej w Jaunde.

Przed wjazdem na teren uczelni Ojciec Święty pobłogosławił pomnik św. Augustyna i pozował przy nim do zdjęć. Monument przedstawia postać Doktora Kościoła wpisaną w kontury Afryki.

Pod wielkim namiotem na terenie kampusu uniwersyteckiego w dzielnicy Nkolbisson papieża powitał rektor, ks. prof. Thomas Bienvenu Tchoungui. Przypomniał, że uczelnia powstała z inspiracji św. Jana Pawła II po jego wizycie w 1985 roku, jako narzędzie formacji intelektualnej i społecznej dla Afryki Środkowej. Od inauguracji w 1991 roku dynamicznie się rozwinął i dziś jest to sieć ponad dziesięciu kampusów, kształcąca około 8 tys. studentów przy wsparciu licznej kadry akademickiej i administracyjnej. Uczelnia obejmuje szerokie spektrum kierunków – od teologii i nauk społecznych po prawo, filozofię, nauki o zdrowiu, inżynierię i agronomię – odpowiadając na kluczowe potrzeby regionu. Ponad 75 proc. absolwentów znajduje zatrudnienie, a dziesiątki tysięcy pełnią odpowiedzialne funkcje w życiu publicznym i gospodarczym. Uniwersytet rozwija także współpracę międzynarodową i utrzymuje liczne partnerstwa akademickie.

Rektor wyraził wdzięczność państwom regionu, a zwłaszcza Kamerunowi za wsparcie i zaufanie wobec misji uczelni. Zapewnił, że Katolicki Uniwersytet Afryki Środkowej wierny duchowi św. Augustyna, pragnie kształtować ludzi prawdy, odpowiedzialności i pokoju.

Z okazji wizyty Ojca Świętego podejmuje on cztery inicjatywy: utworzenie Domu Zaufania dla Pokoju, inaugurację Placu św. Augustyna, organizację międzynarodowego kongresu w 2026 roku oraz budowę Szpitala Uniwersyteckiego Papieża Leona XIV, który stanie się centrum opieki i kształcenia medycznego.

„W regionie borykającym się z poważnymi wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa, spraw społecznych i gospodarczych, ale bogatym w dynamiczną młodzież i ogromny potencjał, nasz uniwersytet zamierza pozostać lojalnym partnerem państw i sługą dobra wspólnego. Pragniemy kształcić uczciwych menedżerów, sprawiedliwych prawników, światłych polityków, kompetentnych i współczujących pracowników służby zdrowia oraz naukowców zaangażowanych w służbę integralnego rozwoju” – zapewnił papieża rektor Katolickiego Uniwersytetu Afryki Środkowej.

Następnie głos zabrali przedstawiciele wykładowców i studentów. Koordynator Platformy Katolickich Uniwersytetów i Instytutów Kamerunu (PUICC) ks. prof. Louis-Claude Mbaraga zaznaczył, że ta inicjatywa episkopatu Kamerunu powstała w 2019 roku. Stanowi ona odpowiedź na brak infrastruktury szkolnictwa wyższego oraz rosnące potrzeby młodzieży. Jej celem jest wspieranie kształcenia zawodowego i duchowego, które sprzyja zarówno zatrudnieniu, jak i samozatrudnieniu młodych ludzi. Instytuty należące do Platformy są uznawane przez państwo i działają pod nadzorem Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego. Obecnie zrzesza ona 16 instytutów w czterech prowincjach kościelnych, kształcąc w obecnym roku akademickim około 8500 studentów. Dyplomy są nadawane przez państwo Kamerun we współpracy z uniwersytetami publicznymi, które sprawują nadzór akademicki nad programami nauczania. Inicjatywa ta odpowiada na potrzeby młodego społeczeństwa, oferując nowoczesne programy oparte na kreatywności, innowacji i perspektywie zawodowej. Kształcenie łączy przygotowanie profesjonalne z formacją duchową, kładąc nacisk na wartości moralne i etyczne, aby absolwenci dawali świadectwo życia chrześcijańskiego w społeczeństwie i miejscu pracy, zaznaczył rektor Katolickiego Instytutu Uniwersyteckiego św. Teresy w Jaunde.

Przedstawicielka studentów Katolickiego Uniwersytetu Afryki Środkowej witając Ojca Świętego kolejno po angielsku i po francusku zaznaczyła, iż jego obecność jest dla nich znakiem nadziei oraz wyrazem zaufania Kościoła do młodych. Wyraziła wdzięczność za możliwość studiowania, wykładowcom za ich zaangażowanie, a rodzinom za poświęcenie, dzięki któremu mogą się kształcić. „Wiemy, że edukacja to przywilej, ale także odpowiedzialność. Chcemy stać się kompetentnymi profesjonalistami, ale przede wszystkim ludźmi o nienagannym charakterze, zdolnymi do służby sprawiedliwości, pokojowi i rozwojowi w Afryce Środkowej” – zapewniła przedstawicielka studentów. Dodała, że wielu z nich zmaga się z trudnościami finansowymi, dlatego liczą na rozwój systemów stypendialnych oraz wsparcie dla infrastruktury uczelni. „Oczekujemy przede wszystkim słowa zachęty, światła, które pokieruje naszymi wyborami, oraz Twego błogosławieństwa, które umocni naszą wiarę i nasze zaangażowanie. Pomóż nam stać się pokoleniem budowniczych pokoju, sług dobra wspólnego i świadków miłości w naszych społeczeństwach” – powiedziała studentka.

Kolejny przedstawiciel studentów wyraził w języku hiszpańskim ich obawy o przyszłość. „Jak stawić czoła nowym wyzwaniom związanym z cyberprzestępczością? Wpływem sieci społecznościowych? Pokusą izolacji? Utratą wiary, podsycana przez globalizację i postępującą sekularyzację, która nie oszczędza już Afryki? Co zrobić, by oprzeć się pokusie migracji, by szukać lepszej przyszłości gdzie indziej? To wszystko pytania, które nurtują dzisiejszą młodzież” – powiedział przedstawiciel studentów. „Przybywamy do Ciebie w poszukiwaniu motywów do nadziei, aby przywrócić zaufanie wszystkim młodym Afrykanom, którzy stracili punkty odniesienia i są zagrożeni rozpaczą” – wyznał.

W swoim przemówieniu papież wyraził życzenie, aby ta uczelnia założona przed 37 laty przez Stowarzyszenie Konferencji Episkopatów Afryki Środkowej, służyła Kościołowi i Afryce w jej poszukiwaniu prawdy oraz w promowaniu sprawiedliwości i solidarności.

Leon XIV zaznaczył, że uniwersytety powinny być wspólnotami życia i badań, gdzie poszukiwanie prawdy staje się nie tylko celem, ale też stylem życia. Wskazał, iż w świecie, który często gubi odniesienia duchowe i moralne, uczelnia powinna być miejscem dialogu, refleksji i rozwoju wewnętrznego.

Ojciec Święty podkreślił wzajemne powiązanie wiary i rozumu. Przytaczając myśl św. Jana Henryka Newmana zaznaczył, iż wiara otwiera naukę na pełnię rzeczywistości, pobudza krytyczne myślenie i poszerza horyzonty poznania. Dzięki temu możliwe jest głębsze zrozumienie świata i człowieka.

Papież zwrócił uwagę na szczególną rolę Afryki w budowaniu nadziei dla współczesnego świata. Wskazał na potrzebę myślenia interdyscyplinarnego i otwartego na różne kultury, zwłaszcza wobec wyzwań takich jak nierówności, konflikty czy ubóstwo.

Nawiązując do motto tej uczelni: „W służbie prawdy i sprawiedliwości” Leon XIV podkreślił, iż prawdziwy rozwój społeczeństw opiera się na prawych sumieniach. Uniwersytet powinien zatem formować ludzi zdolnych do rozeznania dobra i działania na rzecz sprawiedliwości i pokoju. W obliczu przemian, także cyfrowych i związanych ze sztuczną inteligencją, potrzebna jest bowiem nie tylko wiedza techniczna, ale również głęboka formacja humanistyczna.

Ojciec Święty podkreślił, że człowiek nie może zostać zastąpiony przez systemy czy symulacje – jesteśmy bowiem istotami realnymi, powołanymi do relacji i odpowiedzialności za świat. Jednocześnie przypomniał, że uniwersytet katolicki ma szczególne zadanie: nie tylko przekazywać wiedzę, ale formować też ludzi zdolnych do służby dobru wspólnemu. „Bądźcie zawsze świadomi tego, że oprócz przekazywania wiedzy i kształcenia umiejętności zawodowych, ten Uniwersytet ma na celu przyczynienie się do integralnej formacji osoby ludzkiej” – wskazał papież, uwypuklając rolę formacji duchowej, czy inicjatyw duszpasterstwa akademickiego.

Zwracając się do studentów Leon XIV zachęcił ich, by wykorzystywali zdobytą wiedzę dla dobra swej ojczyzny, nie ulegając pokusie emigracji do innych, zamożniejszych krajów, a także, aby byli budowniczymi przyszłości opartej na sprawiedliwości i mądrości.

Ojciec Święty zachęcił wykładowców, aby byli nie tylko nauczycielami, lecz także świadkami wartości: uczciwości, odpowiedzialności i służby, aby mieli świadomość, że ich przykład kształtuje sumienia młodych ludzi.

Kończąc papież zaznaczył, iż wspólnotę uniwersytecką powinna ożywiać pokora – świadomość, że wszyscy jesteśmy uczniami, „czyli towarzyszami w szkole jedynego Mistrza, który tak bardzo umiłował świat, że oddał za niego swoje życie”.

Spotkanie zakończyło się wspólnym odmówieniem modlitwy „Ojcze nasz” i papieskim błogosławieństwem. Na kolację i nocleg Leon XIV odjechał do nuncjatury apostolskiej.

*

Katolicki Uniwersytet Afryki Środkowej jest subregionalną uczelnią wyższą̨, która łącząc dążenie do doskonałości akademickiej z odpowiedzialnością̨ etyczną, ma na celu wszechstronne kształcenie nowego pokolenia mężczyzn i kobiet zdolnych do działania na rzecz społecznego, politycznego, gospodarczego, moralnego i duchowego odrodzenia Afryki.

Założony w 1989 roku pod auspicjami Stolicy Apostolskiej przez Stowarzyszenie Konferencji Episkopatów Regionu Afryki Środkowej (AECCAR) w celu objęcia sześciu krajów Afryki Środkowej (Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Kongo-Brazzaville, Gabon, Gwinea Równikowe i Czad), uczelnia poświęca szczególną̨ uwagę̨ trzem celom: przyczynianiu się do rozwoju społeczeństw afrykańskich poprzez ścieżki kształcenia zawodowego i akademickiego, które odpowiadają rzeczywistym potrzebom w dziedzinie nauk społecznych, technik zarządzania i nauk pielęgniarskich; propagowaniu chrześcijańskiej wizji człowieka w jej wymiarze filozoficznym i teologicznym; przyczynianie się do kształtowania etycznego postępowania we wszystkich sferach życia prywatnego i publicznego. Stąd też pochodzi motto uczelni: „W służbie Prawdy i Sprawiedliwości”. W pierwszym roku akademickim, w 1991 roku, studiowało tam 111 studentów. Obecnie uczelnia posiada między innymi wydziały teologii, filozofii, nauk politycznych i prawnych oraz nauk społecznych i zarządzania.

Partnerem uczelni w Kamerunie jest Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, który w lutym 2026 roku podpisał porozumienie o współpracy z Katolickim Uniwersytetem Afryki Środkowej. Umowa zakłada międzykulturową i międzynarodową edukację studentów, wykładowców, pracowników, projekty naukowe oraz badawcze związane z migracjami, zmianami kulturowymi, czy poświęcone zagadnieniom etycznym w erze technologii i sztucznej inteligencji.