Papież w katedrze w Madrycie: jednoczcie się jako jedna rodzina braci i sióstr

Aby wznieść coś nowego, pięknego i trwałego, trzeba być gotowym burzyć mury – wskazał Leon XIV podczas nabożeństwa maryjnego w katedrze Matki Bożej z Almudeny w Madrycie. Zachęcił katolików, by „nie ustawali w okazywaniu miłosierdzia, jednocząc się jako jedna rodzina braci i sióstr”, oraz aby nie tracili nadziei, wspierając się wzajemnie w działaniu w świecie.

Przed katedrą papieża powitała króla Zofia, żona byłego króla Juana Carlosa I, oraz dwoje dzieci, które wręczyły mu kwiaty. Ojciec Święty przeszedł przez nawę główną do ołtarza, błogosławiąc wiernych. Arcybiskup Madrytu kard. José Cobo Cano, witając Leona XIV, zaznaczył, że Matka Boża z Almudeny jest symbolem historii, wiary i nadziei Hiszpanii. Jej imię, wywodzące się od arabskiego al-mudayna (cytadela) przypomina, że Maryja pozostaje schronieniem wiary i strażniczką nadziei. Tradycja mówi, że ukazała się w murach miasta z dwiema zapalonymi świecami, towarzysząc Kościołowi Madrytu od czasów rekonkwisty. Zwrócił uwagę, że także dziś istnieją niewidzialne mury: lęku, samotności i obojętności. Natomiast Maryja uczy nas je burzyć, budować spotkanie, pokój i braterstwo oraz odkrywać światło wiary. Purpurat przypomniał, że trzydzieści dwa lata temu św. Jan Paweł II poświęcił tę katedrę pod wezwaniem Matki Bożej z Almudeny. Dziś duchowieństwo, osoby życia konsekrowanego i seminarzyści dziękują za dar wiary i proszą, aby Maryja pomagała im wiernie odpowiadać na powołanie, prowadziła drogami Ewangelii oraz pozostawała Matką pokoju i nadziei – powiedział arcybiskup Madrytu.

Po modlitwie, maryjnej pieśni i odczytanym fragmencie Ewangelii wg św. Jana głos zabrał Ojciec Święty. Przypomniał, że „liczne pokolenia mieszkańców Madrytu na przestrzeni wieków otaczały czcią ten wizerunek Najświętszej Maryi Panny, która trzyma na rękach swego Boskiego Syna i ukazuje Go nam”. Przywołał tradycję która „opowiada, że w trudnych czasach dla wspólnoty chrześcijańskiej, aby uchronić figurę Matki Bożej, ukryto ją we wnęce murów obronnych Cytadeli. Pozostawała tam przez długi czas, aż w końcu, po cudownym zawaleniu się części murów, odnaleziono ją nienaruszoną”. Ta „tysiącletnia pobożność maryjna” jest „znakiem chrześcijańskich korzeni, które was określają i dają wam życie, ale także znakiem wielkiej nadziei, która nieustannie was ożywia i pomaga iść naprzód” – wskazał papież.

Zauważył, że „dzięki zawaleniu się muru doszło do ponownego spotkania Matki ze swoim ludem”. „Fakt ten ma charakter opatrznościowy, ponieważ wskazuje drogę, którą Jezus – poprzez swoją Najświętszą Matkę – zaprasza nas do podjęcia. Gdy mur się wali, najpierw pojawiają się hałas, zamieszanie i nieład. Jednocześnie jednak otwierają się nowe przestrzenie, przywracane są utracone możliwości i powstają warunki do odbudowy. Także we współczesnych społeczeństwach nadal istnieje wiele murów, które nie chronią, lecz dzielą, oddalają i izolują. Niekiedy zaś, myśląc o tym, że ich zburzenie wymagałoby zmierzenia się z tym, co nam się nie podoba, wolimy wygodę polegającą jedynie na ich podpieraniu, a jeszcze częściej – na ich ignorowaniu” – stwierdził Leon XIV.

Tymczasem „Matka Boża z Almudeny, przez swoją obecność i niezawodność swej opieki, mówi nam coś innego: aby wznieść coś nowego, pięknego i trwałego, trzeba być gotowym burzyć mury, ponieważ aby na nowo wyruszyć w drogę, potrzebujemy przestrzeni pozwalających dostrzec horyzont”.

Zachęcił zgromadzonych, by „nie ustawali w dawaniu świadectwa wiary, aby kontemplować zamysł miłości Ojca”, a także „w okazywaniu miłosierdzia, jednocząc się jako jedna rodzina braci i sióstr, oraz abyście nie tracili nadziei, wspierając się wzajemnie w waszym działaniu w świecie”. W ten sposób będą „mogli być budowniczymi więzi przywracających uniwersalny język komunii, braterskiej miłości i zgody”.

Na zakończenie przywołał słowa hymnu poświęconego Matce Bożej z Almudeny: „Święta Maryjo z Almudeny, Dziewico i Matko Odkupiciela, Królowo Nieba, Matko Miłości, pod Twoim płaszczem, pokorna Dziewico, Twoje dzieci szukają opieki. Matko pełna miłości, Świątynio Boga, strzeż nas, Pani, i pomagaj nam być budowniczymi pokoju i pojednania. Amen”.

Następnie papież złożył u stóp Jej figury (znajdującej się w bocznej nawie świątyni) Złotą Różę, będącą – jak zaznaczył – „symbolem synowskiej miłości Papieża do Najświętszej Maryi Panny”. Ośpiewano hymn ku czci Matki Bożej z Almudeny, Matki i Opiekunki Archidiecezji Madryckiej.

Następnie Leon XIV wraz ze zgromadzonymi odmówił modlitwę Jana Pawła II do Matki Bożej z Almudeny. Odśpiewano modlitwę „Ojcze nasz”, po czym papież udzielił końcowego błogosławieństwa.

Katedra Santa María la Real de la Almudena, położona w dzielnicy Madrid de los Austrias, ma krótką, ale złożoną historię. Nazwa „Almudena” wywodzi się od arabskiego słowa al-mudayna, oznaczającego otoczone murem miasto lub cytadelę. Pierwszy projekt architektoniczny kościoła został opracowany w 1879 roku przez Francisco de Cubasa, któremu powierzono stworzenie panteonu dla królowej Marii de la Mercedes. Kamień węgielny wmurowano w 1883 roku, ale dwa lata później, kiedy papież Leon XIII ustanowił diecezję Madrytu i Alcalá de Henares bullą „Romani pontifices praedecessores”, odstąpiono od pierwotnego projektu i postanowiono wybudować katedrę. Cubas opracował nowy projekt architektoniczny, bardziej ambitny od poprzedniego i inspirowany XIII-wiecznym gotykiem francuskim, łączącym elementy katedr w Reims, Chartres i León. Właśnie ten projekt, który obejmował również powstanie obszernej krypty neoromańskiej, stanowił podstawę ostatecznej konstrukcji. W 1899 roku zmarł markiz de Cubas, a kierownictwo nad pracami powierzono najpierw Miguelowi Olabarríi, następnie Enrique Marii Repullésowi, a w końcu Juanowi Moya. Krypta została otwarta w 1911 roku, ale podczas wojny domowej prace zostały wstrzymane, by wznowić je, przy ograniczonych środkach, dopiero w 1939 roku. W międzyczasie zmieniły się kryteria estetyczne i styl gotycki katedry nie był już uważany za odpowiedni, ponieważ kontrastował z otaczającymi budynkami. W 1944 roku Generalna Dyrekcja Sztuk Pięknych ogłosiła ogólnokrajowy konkurs na nowy projekt architektoniczny, który wygrali Fernando Chueca Goitia i Carlos Sidro. W ten sposób prace wznowiono w 1950 roku: krużganek ukończono w 1955 roku, a główną fasadę w 1960 roku. Katedra została ostatecznie ukończona w 1993 roku, a 15 czerwca tego samego roku poświęcił j Jan Paweł II podczas swej czwartej pielgrzymki do Hiszpanii.

Główna fasada, zwrócona w stronę Pałacu Królewskiego, charakteryzuje się portykiem inspirowanym stylem toskańskim oraz znajdującą się nad nim loggią w porządku jońskim. Nad loggią, w barokowej niszy, znajduje się figura Matki Boskiej z Almudeny, otoczona rzeźbami przedstawiającymi św. Izydora, św. Marię de la Cabeza, św. Teresę z Avila i św. Ferdynanda. Po bokach fasady wznoszą się dzwonnice. Katedra jest na planie krzyża łacińskiego, z trzema nawami i transeptem. W ołtarzu głównym znajduje się cenna ikona Matki Bożej Almudena. Zgodnie z lokalną legendą, cudownie ocalała ona podczas mauretańskiego oblężenia miasta i ukrycia jej w murach cytadeli. Jej powstanie datowane jest na okres między XV a XVI wiekiem; pod ołtarzem znajduje się grobowiec królowej Marii de las Mercedes, przeniesiony tu w 2000 roku z Escorialu. W prezbiterium znajduje się drewniany krucyfiks, zwany Cristo de la Buena Muerte, dzieło z XVII wieku, autorstwa rzeźbiarza Juana de Mesa (1583-1627), pochodzące z Kolegiaty św. Izydora. Malowidła i witraże na ścianach absydy są dziełem Kiko Argüello, założyciela Drogi Neokatechumenalnej. Wnętrze królewskiej katedry jest oszałamiające, z wielką nawą główną, strzelistym sklepieniem i wysokimi witrażami. Kaplica Najświętszego Sakramentu, z ozdobnymi dekoracjami i misternymi złoceniami, stanowi centralny punkt kultu. Podobnie jak w przypadku większości wielkich kościołów, La Almudena mieści również liczne kaplice poświęcone różnym świętym, zapewniając tym samym miejsca do modlitwy i refleksji. W 40. rocznicę pierwszej podróży apostolskiej Jana Pawła II do Hiszpanii w katedrze otwarto kaplicę poświęcona temu papieżowi. Podkreśla ona najważniejsze aspekty z życia i duchowości Jana Pawła II. Ma charakter pielgrzymkowy i pokutny. Z jednej strony przypomina o licznych podróżach papieża, z drugiej każdy „pielgrzymując” wokół kaplicy, może zobaczyć zdjęcia z ważnych spotkań Jana Pawła II, usiąść na ławce przypominającej łódź, która jest symbolem Kościoła prowadzonego przez światło Chrystusa, wyspowiadać się i z nowymi siłami głosić Ewangelię. Drewno cyprysowe, z którego została wykonana kaplica przypomina o umiłowaniu przyrody przez papieża z Polski.

Pełną treść papieskiego przemówienia publikujemy TUTAJ.