Papież zatwierdził nowy statut Komisji ds. Ochrony Małoletnich

Leon XIV zatwierdził zaktualizowany statut Papieskiej Komisji ds. Ochrony Małoletnich, dostosowany do Konstytucji Praedicate Evangelium. Przewiduje on podejście oparte na wysłuchaniu osób skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym i ocalałych, precyzuje relację Komisji z innymi dykasteriami oraz wzmacnia jej rolę w promowaniu odpowiedzialności, przejrzystości i dobrych praktyk w zakresie ochrony na poziomie globalnym.

Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej opublikowało dzisiaj zaktualizowany statut Papieskiej Komisji ds. Ochrony Małoletnich, który został zatwierdzony przez Leona XIV „ad experimentum”, na trzyletni okres próbny. Poprzedni statut pochodził z 2015 r. Po ogłoszeniem w marcu 2022 r. Konstytucji apostolskiej Praedicate Evangelium, regulującej działalność organów Kurii Rzymskiej, konieczne stało się dostosowanie statutu Komisji do nowej struktury przewidzianej w konstytucji.

Abp Verny: integracja ochrony z życiem Kościoła

„Statut stanowi ważny krok w pogłębianiu naszej wspólnej odpowiedzialności za ochronę osób najbardziej bezbronnych i troskę o nie” – podkreśla przewodniczący Komisji, abp Thibault Verny. – „Odzwierciedla głos osób skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym i ocalałych, ekspertów w dziedzinie ochrony oraz doświadczenia Kościołów lokalnych, potwierdzając, że ochrona pozostaje kluczowym priorytetem”. Nowe statuty wzmacniają rolę Komisji w promowaniu praktyk ochrony w całym Kościele powszechnym oraz doprecyzowują jej mandat, strukturę i sposoby działania. Aktualizacja wpisuje się w szersze działania Stolicy Apostolskiej na rzecz pełnego włączenia ochrony w życie i struktury Kościoła.

Podejścia inspirowane głosem skrzywdzonych

Wśród zasad leżących u podstaw nowych dokumentów znajduje się stała troska o to, by działania Komisji były kształtowane przez wysłuchanie osób skrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym i ocalałych. Wyjaśniono również relacje Komisji z innymi dykasteriami oraz wzmocniono jej rolę w promowaniu odpowiedzialności, przejrzystości i dobrych praktyk w zakresie ochrony na poziomie globalnym. Leon XIV nieustannie podkreśla, że ochrona małoletnich i osób narażonych na wykorzystanie stanowi fundamentalną odpowiedzialność Kościoła. Zaktualizowane statuty potwierdzają to zaangażowanie oraz wsparcie dla Komisji w jej misji towarzyszenia Kościołom lokalnym w umacnianiu ich systemów ochrony.

Charakter Komisji

W pierwszych artykułach zdefiniowano charakter Komisji, która doradza Ojcu Świętemu w sprawach ochrony małoletnich i osób narażonych na wykorzystanie (art. 2 ust. 1) oraz bezpośrednio mu podlega poprzez przewodniczącego (art. 1 ust. 2). Działa ona przy Dykasterii Nauki Wiary i ściśle z nią współpracuje w zakresie wymiany informacji, opracowywania metodologii ochrony, przygotowywania Raportu Rocznego oraz programów formacyjnych. Przewodniczący lub sekretarz są członkami Dykasterii Nauki Wiary, a jeden lub więcej urzędników Dykasterii jest mianowanych przez prefekta jako obserwatorzy na zgromadzeniach plenarnych Komisji (art. 3). Komisja przyczynia się do ukierunkowania, bez bezpośredniego zarządzania, służby na rzecz Kościoła powszechnego poprzez promowanie lokalnej odpowiedzialności i kompetencji dykasterii Kurii Rzymskiej w zakresie ochrony.

Kompetencje: zgłaszanie przypadków, wysłuchiwanie i życie konsekrowane

Komisja wspiera Kościoły lokalne i promuje odpowiedzialność na poziomie lokalnym (art. 2 ust. 3 i art. 6 ust. 1-3) w tworzeniu stabilnych i dostępnych systemów zgłaszania przypadków, a także ośrodków wsparcia na poziomie regionalnym i krajowym, które przyjmują, słuchają i towarzyszą skrzywdzonym, chroniąc jednocześnie poufność, dane osobowe i prawa wszystkich zaangażowanych osób. Komisja może być zaangażowana w proces wizyt ad limina, we współpracy z Dykasterią Nauki Wiary i zgodnie z ustalonymi przez nią procedurami (art. 2 ust. 4). Ponadto wspiera życie konsekrowane poprzez Konferencje Wyższych Przełożonych Zakonnych, ważnych partnerów w formacji, w upowszechnianiu dobrych praktyk oraz koordynacji mającej na celu promowanie odpowiedzialności przełożonych i prawa właściwego dla każdego instytutu (art. 2 ust. 5; art. 5 ust. 1).

Roczne sprawozdanie dotyczące ochrony 

Do zadań Komisji należy przygotowanie rocznego sprawozdania dotyczącego kościelnych polityk i procedur w zakresie ochrony, które jest opracowywane przy udziale dykasterii i lokalnych organów kościelnych, a po konsultacji z Sekretariatem Stanu jest przedkładane Ojcu Świętemu w celu uzyskania zgody na jego publikację (art. 2 ust. 6; art. 7 ust. 1, 8 i 9). Raport roczny opisuje sytuację w zakresie ochrony w Kościele powszechnym, rozróżniając między zweryfikowanymi politykami, zgłoszonymi praktykami, otrzymanymi informacjami, problemami systemowymi i zaleceniami.

Współpraca z Kurią Rzymską

Komisja współpracuje z dykasteriami Kurii Rzymskiej w sprawach dotyczących ochrony i może, w porozumieniu z Sekretariatem Stanu (art. 2 ust. 7), przedstawiać zalecenia prefektom dykasterii. W przypadku powtarzających się naruszeń lub poważnych uchybień w lokalnych systemach ochrony Komisja może przekazać swoje oceny bezpośrednio do odpowiedniej dykasterii, która zachowuje uprawnienia decyzyjne właściwe dla swojej funkcji (art. 6 ust. 4).

Uniwersalne ramy ochrony

Komisja promuje wspólne ramy zasad ochrony poprzez dostosowanie lokalnych wytycznych do wskazówek Stolicy Apostolskiej. Zasady te są definiowane i wdrażane na poziomie lokalnym, z uwzględnieniem specyfiki różnych kontekstów oraz obowiązującego prawa cywilnego (art. 2 ust. 2; art. 5 ust. 2).

Skład Komisji

Komisja składa się z maksymalnie 23 członków mianowanych przez Papieża i jest reprezentowana przez przewodniczącego, również mianowanego przez Papieża. Przewodniczącemu pomaga sekretarz, który jest członkiem Komisji (art. 8). Komisja zbiera się dwa razy w roku na zgromadzeniu plenarnym i działa kolegialnie pod kierownictwem przewodniczącego (art. 9). Obejmuje ona grupy regionalne i grupy robocze (art. 10). Przewodniczącemu i sekretarzowi pomaga i doradza Rada Wykonawcza, stały organ złożony z samego przewodniczącego i sekretarza oraz trzech komisarzy wybranych spośród członków Komisji i urzędników Stolicy Apostolskiej pozostających w jej służbie.

Rada Wykonawcza może również korzystać z pomocy dwóch członków zewnętrznych, ekspertów w sprawach finansowych i administracyjnych (art. 11). Komisja może wreszcie korzystać z pomocy doradców regionalnych w celu realizacji swojego mandatu (art. 12). Pełny tekst zaktualizowanego Statutu jest dostępny w języku włoskim na stronie: press.vatican.va.