Patriarcha Bartłomiej modlił się przy grobie papieża Franciszka

Patriarcha ekumeniczny Konstantynopola Bartłomiej I odwiedził dziś bazylikę Matki Bożej Większej (Santa Maria Maggiore) w Rzymie, gdzie znajduje się grób papieża Franciszka. Duchowy zwierzchnik prawosławia złożył kwiaty, oddając hołd zmarłemu papieżowi, z którym, jak pisze portal The Orthodox Times, łączyła go bliska osobista przyjaźń.

Podczas wizyty patriarcha Bartłomiej modlił się również przed bizantyjską ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, znaną jako Salus Populi Romani (Ocalenie Ludu Rzymskiego).

Wizyta na Orientale

Wcześniej patriarcha odwiedził Papieski Instytut Wschodni, znany także jako Orientale,  gdzie wygłosił wykład, opowiadając się za opracowaniem wspólnego kodeksu prawa kanonicznego dla Kościołów prawosławnych. Podkreślił, że kanony powinny służyć jedności chrześcijan i zbawieniu człowieka.

Bartłomiej I studiował na tej uczelni w latach 1963–1968, uzyskując doktorat z prawa kanonicznego. Wykład zatytułowany „Od Orientale do tronu św. Andrzeja: wyznanie kanonisty” był jego powrotem do miejsca, które ukształtowało jego drogę naukową.

Wspominając lata studiów, patriarcha przypomniał przemiany w relacjach katolicko-prawosławnych podczas Soboru Watykańskiego II. „Byliśmy tu studentami, gdy lód dziewięciu wieków zaczął topnieć” – powiedział, nawiązując do wzajemnego zniesienia anatem z 1054 r. przez papieża Pawła VI i patriarchę Atenagorasa w grudniu 1965 r.

Wspólny kodeks prawa kanonicznego

Głównym tematem wystąpienia była potrzeba opracowania wspólnego kodeksu prawa kanonicznego dla Kościołów prawosławnych. Bartłomiej przypomniał, że postulat ten przedstawił już w swojej pracy doktorskiej.

„Kościoły prawosławne potrzebują jednego wspólnego kodeksu prawa kanonicznego, przygotowanego przez jego kanonistów i zatwierdzonego przez biskupów na soborze” – stwierdził. Jak zaznaczył, odnowa życia kościelnego wymaga również rewizji obowiązujących przepisów.

Choć propozycję usunięto z porządku obrad przygotowań do Świętego i Wielkiego Soboru w 1976 r., patriarcha podkreślił, że pozostaje ona aktualna. Wskazał, że wspólne ramy kanoniczne są potrzebne Kościołom prawosławnym działającym na wszystkich kontynentach, aby umacniać ich jedność i ograniczać wpływ interesów narodowych i politycznych na życie kościelne.

Bartłomiej I opowiedział się także za „ekumenizmem prawniczym”, czyli wykorzystaniem studiów porównawczych nad prawem kościelnym i wspólnego dziedzictwa kanonicznego pierwszego tysiąclecia do zbliżenia katolików i prawosławnych. Zaznaczył, że kanony nie powinny stawać się przeszkodą w dialogu między Kościołami. „Kanony istnieją dla zbawienia człowieka. To jest ich ostateczny cel” – podkreślił.

Nadzieja na ponowne otwarcie Szkoły Teologicznej w Halki

Patriarcha wyraził również nadzieję na ponowne otwarcie Szkoły Teologicznej w Halki, zamkniętej w 1971 r. Poinformował, że ostatnie rozmowy z władzami tureckimi, w tym z przedstawicielami Ministerstwa Edukacji Narodowej i Rady Szkolnictwa Wyższego, przyniosły zachęcające sygnały.

„Dzisiaj możemy mówić nie tylko o ranie, ale także o nadziei” – powiedział patriarcha. Chciałby on, aby Halki stało się ośrodkiem kształcenia teologicznego i dialogu, otwartym dla studentów różnych Kościołów prawosławnych i innych tradycji chrześcijańskich.

Podczas wizyty otwarto też wystawę „Powrót do Alma Mater”, prezentującą fotografie i dokumenty archiwalne z lat studiów Bartłomieja oraz okresu jego posługi kościelnej. Patriarsze wręczono także pamiątkowy dokument w językach łacińskim i greckim.

Wizyta odbyła się kilka dni po 35. rocznicy wyboru Bartłomieja na patriarchę ekumenicznego, przypadającej 22 października. Wspominając dawne plany podjęcia pracy profesorskiej w Halki, Bartłomiej powiedział: „Marzył o katedrze w Halki. Bóg dał mu za to Tron św. Andrzeja”.

Na zakończenie wyraził nadzieję, że Kościoły prawosławne na nowo odkryją wspólne dziedzictwo kanoniczne, a katolicy i prawosławni odzyskają pełną jedność. „Modlimy się, aby nasze dwa siostrzane Kościoły, związane tak wieloma wspólnymi kanonami, mogły pewnego dnia ponownie dzielić ten sam kielich” – powiedział patriarcha.