Polscy ludzie Kościoła i kultury zmarli w 2025 roku

Przypominamy sylwetki osób związanych z Kościołem oraz przedstawicieli polskiego świata kultury zmarłych w ciągu mijającego 2025 roku.

29 stycznia – ks. prałat dr  Zbigniew Sobolewski, wieloletni dyrektor Dzieła Pomocy „Ad Gentes”. Miał 62 lata.

31 stycznia – Danuta Baszkowska – wybitna działaczka charytatywna i ekumeniczna, założycielka i prezes Stowarzyszenia Pokoju i Pojednania „Effatha”. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Miała 84 lata.

1 lutego – Wojciech Trzciński, wybitny kompozytor muzyki rozrywkowej, filmowej i teatralnej, m.in. do znanego oratorium „Kolęda-Nocka” z tekstami Ernesta Brylla. Miał 75 lat.

8 lutego – prof. Jadwiga Puzynina, wybitna polska językoznawczyni, znawczyni twórczości Cypriana Kamila Norwida, w PRL zaangażowana w działalność opozycyjną, odznaczona Orderem Orła Białego. Miała 97 lat.

15 lutego – ks. prof. Michał Czajkowski, teolog, biblista i ekumenista, wieloletni asystent kościelny miesięcznika „Więź”, b. współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów i członek Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. Przez ćwierć wieku aktywny współpracownik SB inwigilujący środowiska kościelne.

24 lutego – bp Zdzisław Tranda, emerytowany zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego (1978-2002) i prezes Polskiej Rady Ekumenicznej (1990-1993), jeden z liderów ruchu ekumenicznego w Polsce. Miał 99 lat.

25 lutego – bp Kazimierz Romaniuk, pierwszy biskup warszawsko-praski, a także pierwszy od 400 lat (od czasów ks. Jakuba Wujka SJ) pojedynczy tłumacz wszystkich ksiąg biblijnych z języków oryginalnych na język polski. Dzieło znane jest jako Biblia Warszawsko-Praska. Miał 97 lat.

27 lutego – prof. Stanisław Gebhardt, ekonomista, wybitny działacz emigracyjnego Stronnictwa Pracy, jeden z głównych twórców światowego ruchu chrześcijańsko-demokratycznego. Kawaler Orderu Orła Białego i wysokich odznaczeń państwowych w różnych krajach. Miał 96 lat.

18 marca – Leszek Mądzik – twórca Sceny Plastycznej KUL, uznany reżyser ponad 20 autorskich spektakli pokazywanych na na całym świecie;  scenograf i plastyk. Otrzymał m.in. Nagrodę Ministra Spraw Zagranicznych, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Zasługi Pro Ecclesia et Pontifice, Nagrodę Specjalną Totus. Miał 80 lat.

21 marca – o. Adam Schulz SJ, pierwszy rzecznik Konferencji Episkopatu Polski (1998-2004) oraz przewodniczący Rady Ruchów Katolickich. Miał 73 lata.

5 kwietnia – prof. dr Karol Karski, czołowy teolog luterański i ekumenista, autor licznych artykułów i kilku książek, poświęconych sprawom jedności chrześcijan. Wieloletni profesor w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej i Akademii Teologii Katolickiej. Miał 84 lata.

12 kwietnia – o. Jan Andrzej Kłoczowski OP, wybitny duszpasterz, teolog, filozof i publicysta.  Był czwartym polskim dominikaninem, z tytułem Magistra Świętej Teologii, przyznawanym przez generała zakonu (2014). Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Miał 87 lat.

14 kwietnia – bp Piotr Turzyński, biskup pomocniczy diecezji radomskiej, delegat KEP ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej i ds. Duszpasterstwa Nauczycieli. Miał 61 lat.

4 maja – ks. prof. Helmut Juros, wybitny teolog,  etyk i politolog, badacz w zakresie katolickiej nauki społecznej, założyciel Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UKSW. Był członkiem i aktywnym uczestnikiem wielu polskich i europejskich gremiów oraz towarzystw naukowych. Miał 92 lata.

13 maja – bp Janusz Jagucki, w latach 2001-2010 zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Miał 78 lat.

13 czerwca – Piotr Nowina-Konopka, działacz katolicki, polityk, poseł, inicjator Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana, w latach 2013 – 2016 ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej. Wcześniej, w latach 1999 – 2004 rektorem Kolegium Europejskiego w Natolinie. Miał 76 lat.

8 lipca – bp Władysław Bobowski, biskup pomocniczy senior diecezji tarnowskiej. Miał 93 lata.

15 lipca – prof. Wojciech Kurpik, wieloletni konserwator i opiekun Wizerunku Matki Bożej na Jasnej Górze, konfrater Zakonu Paulinów. Miał 94 lata.

13 sierpnia – bp senior Marian Błażej Kruszyłowicz OFMConv, w latach 1990-2013 biskup pomocniczy archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Miał 89 lat.

20 sierpnia – abp Józef Kowalczyk, arcybiskup metropolita gnieźnieński senior; w latach 1989-2010 nuncjusz apostolski w Polsce, w latach 2010-2014 arcybiskup metropolita gnieźnieński i Prymas Polski. Miał 86 lat.

21 sierpnia – Stanisław Sojka, wybitny muzyk, kompozytora i autor tekstów, opracował muzycznie i wykonał m.in. poemat Jana Pawła II “Tryptyk rzymski”. Miał 66 lat.

28 sierpnia – bp Jan Szkodoń, biskup pomocniczy senior Archidiecezji Krakowskiej. Miał 78 lat.

31 sierpnia – Danuta Ciesielska (z d. Plebańczyk), żona Sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego. Należała przed laty do tzw. „Rodzinki” – grupy młodych ludzi skupionych wokół ks. Karola Wojtyły przy kościele św. Floriana w Krakowie. Miała 96 lat.

14 września – bp Antoni Pacyfik Dydycz OFMCap, biskup senior diecezji drohiczyńskiej. W ramach KEP przewodniczył m.in. Komisji ds. Trzeźwości i Zespołowi Pomocy Kościołowi na Wschodzie. Uhonorowany Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Miał 87 lat.

22 września – ks. Stanisław Kardasz, emerytowany proboszcz parafii pw. Matki Bożej Zwycięskiej i Świętego Jerzego w Toruniu; taternik i himalaista, uczestnik zwycięskiej wyprawy na Mount Everest (1979/80) pod kierownictwem Andrzeja Zawady. Działacz toruńskiego KIK. Uhonorowany m.in. Orderem Odrodzenia Polski. Miał 88 lat.

10 października – prof. Adam Strzembosz, wybitny prawnik i sędzia, autorytet w dziedzinie praworządności, były pierwszy prezes Sądu Najwyższego i były przewodniczący Trybunału Stanu, kawaler Orderu Orła Białego, związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Miał 95 lat.

31 października – Jan Turnau, ceniony publicysta, teolog, działacz na rzecz ekumenizmu. Był wieloletnim redaktorem działu religijnego w miesięczniku „Więź” i publicystą „Gazety Wyborczej”, w której m.in. redagował „Arkę Noego” – strony poświęcone tematyce wiary. Pisał także dla „Gościa Niedzielnego”, „Tygodnika Powszechnego” i „Myśli Protestanckiej”. Autor m.in. książek „Zdaniem laika”, „Karol Wojtyła-Jan Paweł II. Kalendarium”, „Bóg dla wymagających”. Był członkiem Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Miał 92 lata.

31 października – Elżbieta Penderecka, mecenas kultury, promująca w Polsce i na całym świecie muzykę oraz wspierająca kariery młodych artystów. Pomysłodawczyni i organizatorka wielu ważnych wydarzeń artystycznych i festiwali, z których najbardziej znanym jest Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena. Przez ponad 50 lat stała u boku wybitnego kompozytora Krzysztofa Pendereckiego. Miała 78 lat.

9 listopada – o. Stanisław Piętka OFMConv., były prezes Narodowy i Asystent Stowarzyszenia „Rycerstwo Niepokalanej” w Polsce, ceniony rekolekcjonista. Miał 72 lata.