Ponad 2,5 mln zł na pomoc od Fundacji Świętego Józefa w 2025 roku

W roku 2025 Fundacja Świętego Józefa na pomoc bezpośrednią osobom skrzywdzonym oraz pomoc pośrednią przeznaczyła 2 574 726,90 zł – podaje raport „Ochrona małoletnich i bezbronnych oraz pomoc skrzywdzonym wykorzystaniem seksualnym w Kościele w Polsce”, przygotowany przez Fundację św. Józefa, Konferencję Episkopatu Polski, Biuro Delegata KEP ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży oraz ISKK. Dokument zawiera m.in. szczegółowe informacje dotyczące ośrodków pomocy osobom pokrzywdzonym, w tym ich zakres działań, formy wsparcia psychologicznego, prawnego i duchowego oraz dane kontaktowe umożliwiające bezpośredni dostęp do pomocy.

Fundacja św. Józefa

Raport przedstawia m.in. podsumowanie działalności Fundacji św. Józefa, powołanej przez KEP w 2019 r., której prezesem jest obecnie Magdalena Bogdan. Fundacja Świętego Józefa Konferencji Episkopatu Polski jest jedną z odpowiedzi Kościoła w Polsce na dramat wykorzystania seksualnego małoletnich i bezbronnych. Finansowana jest przez duchownych diecezjalnych i zakonnych według ustalonych przez KEP składek. Fundacja wspiera bezpośrednio osoby skrzywdzone, finansuje w formie grantów działania podmiotów prawnych oraz realizuje projekty własne.

Jak podaje raport, w 2025 roku Fundacja otrzymała 3 057 388,06 zł z wpływów statutowych (składki z diecezji, zakonów oraz od osób indywidualnych). Z tej kwoty na pomoc bezpośrednią osobom skrzywdzonym oraz pomoc pośrednią FŚJ przeznaczyła 2 574 726,90 zł. Fundacja sfinansowała pomoc psychoterapeutyczną, leczenie psychiatryczne, zakup leków, pomoc prawną, edukacyjną oraz duchową (rekolekcje) na kwotę 614 161,73 zł. Łącznie, wraz z pomocą pośrednią, na wsparcie osób skrzywdzonych przeznaczono 2 574 726,90 zł. udzielono 135 wniosków i grantów. Spośród nich 65 dotyczyło bezpośredniej pomocy osobom skrzywdzonym, 18 wsparcia udzielanego na wniosek diecezji lub zakonów, a 23 – podnoszenia kwalifikacji i rozwoju zawodowego osób pracujących z osobami skrzywdzonymi.

W 2025 r. działał m.in. projekt bezpłatnych konsultacji prawnokanonicznych dla osób skrzywdzonych. W minionym roku zrealizowano 166 godzin dyżuru telefonicznego, z konsultacji skorzystało 39 osób, a zespół przygotował 18 analiz i opinii prawno-kanonicznych. Innym projektem jest strona internetowa zgloskrzywde.pl, która powstała, by dostarczyć zainteresowanym podstawowych informacji o ich prawach, dostępnych formach wsparcia, procedurach zgłoszeń itp. W ramach Telefonu wsparcia „Siostry dla Skrzywdzonych” w 2025 roku zrealizowano 46 dyżurów obejmujących łącznie 96 godzin, podczas których odebrano 70 telefonów.

Fundacja św. Józefa wspiera także działalność prewencyjną. W ramach realizacji grantów prewencyjnych szkoleniami z zakresu budowania bezpiecznych środowisk dla dzieci objęto 7197 osób. Fundacja finansowała doroczne szkolenia dla osób pracujących w systemie ochrony, warsztaty oraz comiesięczne superwizje dla osób działających na poziomie lokalnym, a także szkolenia. Działania prewencyjne, w które angażowała się Fundacja w 2025 roku, obejmowały m.in. webinary dotyczące odporności psychicznej skierowane do rodziców i opiekunów małoletnich, kurs „SAFEGUARDING. Ochrona małoletnich w środowisku kościelnym” oraz „Strefę wiedzy” (www.fsj.org.pl/strefa-wiedzy/), zawierającą specjalistyczne artykuły z dziedziny psychologii i teologii, a także kursy, szkolenia i warsztaty. We współpracy z Pogłębiarką zrealizowano także kurs pt. „Sumienie z odzysku. Jak zaufać samemu sobie”.

 Centrum Ochrony Dziecka

Centrum Ochrony Dziecka jest jednostką międzywydziałową działającą od 2014 r. przy Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie. Jego dyrektorem jest o. Adam Żak SJ. COD wspiera system ochrony dzieci i młodzieży przede wszystkim poprzez działania edukacyjne i koncepcyjne, m.in. opracowywanie programów prewencyjnych i materiałów pomocniczych, przygotowywanie oraz prowadzenie szkoleń dla różnych grup odbiorców, a także wspieranie innych instytucji w ich realizacji.

Działania tzw. struktur podstawowych systemu ochrony zostały objęte ewaluacją. Dane za 2025 r. zebrano za pomocą anonimowych ankiet internetowych. Wynika z nich m.in., że delegaci ds. ochrony dzieci i młodzieży 110 razy przyjęli nowe zgłoszenia dotyczące krzywdy, a 62 razy kierowali osoby skrzywdzone do psychologa lub terapeuty. Z kolei duszpasterze osób zranionych 129 razy kontaktowali się – telefonicznie lub bezpośrednio – z osobami skrzywdzonymi, a w 18 przypadkach kierowali je do psychologa lub terapeuty.

Kuratorzy duchownych obwinionych, oskarżonych i skazanych – według ankiet wypełnionych przez 19 kuratorów – sprawowali opiekę nad 16 duchownymi obwinionymi (przed procesem), 18 oskarżonymi (w trakcie procesu) oraz 28 skazanymi po wydaniu wyroku.

Inicjatywa „Zranieni w Kościele”

Celem telefonu wsparcia Inicjatywy „Zranieni w Kościele” jest zapewnienie dostępu do pomocy psychologicznej, prawnej i duchowej każdej osobie, która zdecyduje się zaufać i skorzystać z tej formy wsparcia. W 2025 r. w ramach działalności inicjatywy odebrano 55 telefonów. Dyżury przy telefonie pełniło łącznie 8 konsultantów – 6 psychoterapeutek i 2 psychoterapeutów – a linia była czynna przez 156 godzin.

Wśród osób dzwoniących w minionym roku zwraca uwagę duża liczba tych, które doświadczyły przemocy w wieku dorosłym, a także osób, które zgłosiły już swoją krzywdę władzom kościelnym, lecz napotykają trudności w kontaktach z nimi lub nie zgadzają się z podjętymi rozstrzygnięciami. Nadal zdarzają się również telefony od osób, które wcześniej nikomu nie opowiadały o swojej historii. Wśród zgłaszających się byli także klerycy, księża i osoby zakonne doświadczające przemocy, m.in. seksualnej, ekonomicznej czy mobbingu. W 2025 r. odebrano również zgłoszenia dotyczące przestępstw seksualnych popełnionych przez świeckich pracowników parafii. Coraz częściej osoby dzwoniące informują, że numer telefonu otrzymały od spowiednika lub terapeuty.

W ramach inicjatywy „Zranieni w Kościele”, we współpracy z Fundacją Pomocy Psychologicznej „Pracownia Dialogu”, działa także grupa wsparcia powołana we wrześniu 2020 r. W 2025 r. skorzystało z niej 11 osób z różnych części Polski. Działalność telefonu wsparcia oraz grupy wsparcia była w większości finansowana z grantu Fundacji Świętego Józefa Konferencji Episkopatu Polski.

Raport wymienia również inne ośrodki pomocy osobom pokrzywdzonym, m.in. Archidiecezjalny Punkt Konsultacyjny dla Osób Zranionych w Kościele w archidiecezji gnieźnieńskiej, Ośrodek Pomocy Osobom Zranionym w Kościele w archidiecezji gdańskiej oraz Punkt Konsultacyjny „Metanoia” w diecezji płockiej.

Szczegółowe informacje dotyczące ośrodki pomocy osobom pokrzywdzonym znajdują się w raporcie pt. „Ochrona małoletnich i bezbronnych oraz pomoc skrzywdzonym wykorzystaniem seksualnym w Kościele w Polsce”, przygotowanym przez Fundację św. Józefa, Konferencję Episkopatu Polski, Biuro Delegata KEP ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży oraz ISKK. Dokument zawiera m.in. opis działań Kościoła w Polsce na rzecz ochrony małoletnich i osób bezbronnych oraz pomocy skrzywdzonym wykorzystaniem seksualnym, a także wyniki kwerendy dotyczącej zgłoszeń wykorzystania seksualnego osób małoletnich w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.