Ponad 4 tys. nowych studentów rozpoczyna naukę na UKSW

 – Jeżeli uniwersytet chce być środowiskiem jedynie przekazywania wiedzy, to może się bać o swoją przyszłość – mówił Wielki Kanclerz UKSW abp Adrian Galbas podczas Mszy św. poprzedzającej inaugurację nowego roku akademickiego na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Rektor uczelni ks. prof. Ryszard Czekalski przestrzegał studentów przed rezygnacją z samodzielnego myślenia. – Można powierzyć maszynie analizę danych, ale nie wolno oddać jej własnego sumienia – wskazywał.

Uroczystość zgromadziła społeczność akademicką UKSW, delegacje innych uczelni wyższych i ogólnopolskich instytucji naukowych oraz przedstawicieli władz rządowych i samorządowych.

Podczas immatrykulacji – uroczystego przyjęcia nowych osób w poczet społeczności akademickiej – ślubowanie złożyli studenci reprezentujący wszystkie kierunki kształcenia na UKSW oraz doktoranci, którzy osiągnęli najlepsze wyniki w rekrutacji do Szkoły Doktorskiej UKSW.

Inaugurację roku akademickiego 2026/2027 na UKSW poprzedziła Msza św. sprawowana w kościele akademickim św. Józefa pod przewodnictwem abp. Adriana Galbasa, Wielkiego Kanclerza Wydziałów Kościelnych tej uczelni. Eucharystię, na której zgromadzili się studenci i wykładowcy, koncelebrowali m.in. sekretarz generalny KEP bp Marek Marczak, biskup pomocniczy diecezji warszawsko-praskiej Jacek Grzybowski i rektor UKSW ks. prof. Ryszard Czekalski.

Abp Galbas: trzy stopnie poznania

W homilii abp Galbas nawiązał do fragmentu Listu św. Pawła do Galatów, w którym Apostoł przestrzega przed regresem w wierze. Jak zauważył, tekst ten skłania do refleksji nad różnymi sposobami poznania. Pierwszym z nich jest zdobywanie wiedzy, która pozwala odpowiedzieć na pytania: „co, kto, kiedy, gdzie, jak?”. Sama wiedza jednak – podkreślił – może prowadzić jedynie do erudycji pozbawionej głębi, a „sama wiedza wbija w pychę”.

Drugim stopniem poznania jest zrozumienie, które pozwala pytać: „dlaczego tak jest?”, „co to znaczy?” i „jaki jest sens tego, że tak jest?”. – Samo jednak zrozumienie także nie wystarczy – zaznaczył abp Galbas.

Przywołując św. Tomasza z Akwinu, wskazał następnie na trzeci stopień poznania – mądrość, która odpowiada na pytanie, co człowiek powinien uczynić, mając wiedzę i rozumiejąc jej sens. Mądrość jest więc, jak powiedział, „umiejętnością dobrego życia” i postępowania według prawdy.

Hierarcha odniósł tę refleksję do współczesnego uniwersytetu i rozwoju sztucznej inteligencji. Zauważył, że AI może dostarczyć ogromnej ilości informacji, ale nie zastępuje ludzkiego rozumienia i mądrości. – Sztuczna inteligencja wie bardzo dużo, natomiast niczego nie rozumie – powiedział. Jego zdaniem, uczelnia, która ograniczałaby swoją rolę do przekazywania wiedzy, miałaby powody do obaw o swoją przyszłość. Jeśli natomiast jej ambicją jest kształtowanie ludzi zdolnych do rozumienia i mądrego życia, „może być spokojna o swoją przyszłość”.

W dalszej części homilii abp Galbas odniósł się do Ewangelii o człowieku, który w środku nocy przychodzi do przyjaciela i prosi go o chleb. Zwrócił uwagę, że kluczem do tej przypowieści jest słowo „przyjaciel”. Zachęcił, aby pytać o własną relację z Bogiem i o to, czy człowiek ma odwagę oraz pokorę, by prosić Go o potrzebne dary – nie tylko dla siebie, ale także dla innych.

– Szukajcie, szukajcie. Proście, kołaczcie – apelował, wskazując te trzy słowa jako wezwanie do stałego i systematycznego wysiłku. Odnosząc je do rozpoczynającego się roku akademickiego, życzył studentom i pracownikom UKSW, aby był to czas rozwoju, a nie „rok lenistwa” czy regresu. Zachęcał, by zdobywali nie tylko więcej wiedzy i lepszego rozumienia, ale przede wszystkim większą mądrość. Podkreślił przy tym, że o mądrość należy prosić Boga, który jest jej źródłem.

Ks. prof. Ryszard Czekalski: kluczowa umiejętność

W przemówieniu inauguracyjnym rektor USKW ks. prof. Ryszard Czekalski mówił m.in. o przyszłości uniwersytetu w świecie sztucznej inteligencji, rozwoju UKSW oraz znaczeniu jego chrześcijańskiej tożsamości.

Podkreślił, że współczesny uniwersytet musi mierzyć się nie tylko z pytaniami o przyszłość nauki, szkolnictwa wyższego i nowych technologii, ale przede wszystkim o przyszłość człowieka. Wśród wyzwań wymienił wojnę za wschodnią granicą Polski, narastające konflikty i kryzys zaufania do państwa, Kościoła, instytucji, mediów, ekspertów, a także nauki i naukowców.

Jak zaznaczył, szczególnym wyzwaniem jest rozwój sztucznej inteligencji, która stała się już częścią codzienności. AI potrafi w krótkim czasie przeszukiwać ogromne zasoby informacji, analizować teksty, tworzyć obrazy i programy czy formułować odpowiedzi. – Jeżeli dostęp do informacji staje się niemal nieograniczony, to największym wyzwaniem przestaje być samo jej zdobycie – mówił ks. prof. Czekalski. Jego zdaniem, kluczowa staje się umiejętność odróżniania prawdy od tego, co tylko prawdopodobne, wiedzy od opinii, argumentu od manipulacji, a mądrości od sprawności technicznej.

Zwracając się do studentów I roku, ks. prof. Czekalski zachęcił ich do korzystania z nowych technologii i sztucznej inteligencji, ale jednocześnie przestrzegł przed rezygnacją z samodzielnego myślenia. – Nigdy nie pozwólcie, by zwolniła ona was z myślenia – apelował, dodając: „Można oddać maszynie obliczenia, można powierzyć jej analizę danych, ale nie wolno, nie wolno oddać jej własnego sumienia”.

W ocenie rektora uniwersytet nie może być jedynie miejscem przekazywania wiedzy, rozdawania dyplomów czy instytucją mierzącą swoją wartość liczbą publikacji, projektów i miejsc w rankingach. – Uniwersytet musi pozostawać miejscem, w którym człowiek uczy się myśleć. Miejscem, w którym uczy się pytać. Miejscem, w którym uczy się rozumieć konsekwencje własnych wyborów – powiedział. Podkreślił też potrzebę tworzenia przestrzeni do swobodnego poszukiwania prawdy i dialogu między ludźmi o różnych poglądach.

Nawiązując do słów papieża Leona XIV o tym, że człowiek nie może żyć pozbawiony sensu, ks. prof. Czekalski podkreślił, że technologia nie jest w stanie odpowiedzieć za człowieka na pytania o sens życia, dobro czy moralną odpowiedzialność. Dlatego jednym z podstawowych zadań uniwersytetu pozostaje pomaganie człowiekowi w poszukiwaniu sensu. Uczelnia powinna przy tym nie narzucać gotowych odpowiedzi, lecz tworzyć przestrzeń do uczciwego i odważnego pytania o prawdę, dobro i granice ludzkiego działania.

Uniwersytet otwarty na świat

Rektor wskazał, że UKSW chce rozwijać się jako uniwersytet łączący różne dziedziny wiedzy – od teologii i medycyny po prawo, nauki ścisłe, filozofię, psychologię, biologię, informatykę, humanistykę i nauki społeczne. – Największe pytania współczesności coraz rzadziej mieszczą się w granicach jednej dyscypliny – zauważył. Dodał, że ambicją uczelni jest łączenie nauki z odpowiedzialnością, tradycji z nowoczesnością, tożsamości z otwartością, a wiedzy z mądrością.

W tegorocznej rekrutacji na UKSW zarejestrowało się ponad 30 tys. kandydatów – najwięcej w historii uczelni. Na pierwszy rok przyjęto ponad 4 tys. osób. Największym zainteresowaniem cieszyły się m.in. pielęgniarstwo, kierunek lekarski i psychologia.

Rektor zaznaczył, że otwarcie na świat nie może oznaczać utraty własnej tożsamości. Punktem odniesienia dla wspólnoty akademickiej pozostaje bł. kard. Stefan Wyszyński. Ks. Czekalski, przywołując słowa Prymasa Tysiąclecia „czas to miłość”, podkreślił, że uniwersytet jest przede wszystkim wspólnotą ludzi: czas profesora poświęcony studentowi, promotora – doktorantowi czy badacza – poszukiwaniu prawdy nie może być traktowany wyłącznie jako obowiązek lub element dorobku. – Jeśli o człowieku zapomnimy, możemy mieć świetne laboratoria, możemy mieć nowoczesne systemy, możemy mieć wysokie wskaźniki, możemy awansować w rankingach, a mimo to możemy stracić coś najważniejszego – duszę uniwersytetu – powiedział rektor UKSW.

List prezydenta Nawrockiego: dziedzictwo patrona zobowiązuje

List na inaugurację nowego roku kształcenia na UKSW przesłał prezydent Karol Nawrocki. Zaznaczył w nim, że uczelnia ta zajmuje szczególnie miejsce na akademickiej mapie Polski. Historia uczelni, wyrastająca z tradycji wydziału teologicznego Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Teologii Katolickiej, przypomina o trudnej drodze, jaką polska nauka przebyła w czasach zniewolenia komunistycznego – napisał Karol Nawrocki.

Przypomniał też o wielkiej roli patrona uczelni kard. Stefana Wyszyńskiego. „Dziedzictwo patrona zobowiązuje do odważnego poszukiwania prawdy, służby człowiekowi i troski o dobro wspólne” – dodał prezydent RP. Wyraził też radość, że UKSW pozostaje wierny swojej katolickiej tożsamości, rozwija kierunki humanistyczne, ścisłe, biologiczne i medyczne. Życzył, aby uczelnia nadal z powodzeniem kształciła ludzi gotowych służyć Polsce, Kościołowi i społeczeństwu.

Szef MON: nie ulegajcie krótkotrwałym emocjom 

Na uroczystości obecny był także wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Wskazując na misję UKSW realizowaną zarówno wobec państwa, jak i Kościoła, wymienił możliwość współistnienia obu podmiotów przy zachowaniu wzajemnego szacunku i autonomii. Podkreślił, że współdziałanie obu wspólnot jest dobre wtedy, gdy żadna ze stron nie próbuje przekraczać swoich granic.

Kosiniak-Kamysz zwrócił uwagę, że współczesnym problemem nie jest brak informacji, lecz rozpoznanie prawdy. Przeciwstawił prawdę obiektywną temu, co określił jako „prawdę emocjonalną”, zależną od liczby udostępnień, polubień czy siły medialnego przekazu. – Prawda leży tam, gdzie leży, a nie gdzie jest więcej lajków – powiedział, apelując do studentów, aby nie ulegali łatwym i krótkotrwałym emocjom.

Do nauczycieli akademickich zaapelował, aby byli również wychowawcami. Jego zdaniem uczelnia nie może ograniczać swojej misji do przekazywania i sprawdzania wiedzy oraz zdobywania stopni naukowych. Powinna także kształtować kolejne pokolenia, w tym ich patriotyzm i miłość do ojczyzny. – Uniwersytet ma obowiązek nie tylko wykształcić kolejne pokolenia (…), ale ma obowiązek ukształtować kolejne pokolenia – mówił.

Znaczną część wystąpienia poświęcił bezpieczeństwu Polski i wojnie na Ukrainie. Zapowiedział dalszą pomoc dla walczącej Ukrainy, wskazując na dwa powody. Pierwszym jest obowiązek humanitarny i chrześcijański wobec ludzi dotkniętych wojną. – Jak giną dzieci, jak bomby lecą na żłobki, przedszkola i szpitale, jak ludzie tracą swoje życie (…) to po prostu trzeba pomagać. Po chrześcijańsku trzeba pomagać – mówił.

Drugim powodem jest, według ministra, interes państwa polskiego. Im dalej od polskich granic będzie znajdować się rosyjskie zagrożenie, tym bezpieczniejsza będzie Polska.

Władysław Kosiniak-Kamysz zaapelował jednocześnie o przeciwstawianie się nastrojom populistycznym, nacjonalistycznym i szowinistycznym, które – jak mówił – dzielą młodych ludzi ze względu na narodowość i pochodzenie. W jego ocenie, głos środowiska akademickiego jest potrzebny zarówno „dla człowieczeństwa”, jak i dla polskiej racji stanu.

Wykład inauguracyjny pt. „Neurochirurgia: przeszłość, teraźniejszość, perspektywy na przyszłość” wygłosił prof. dr hab. n. med. Mirosław Ząbek.

Nowe wydziały, nowe wyzwania

W roku akademickim 2026/2027 UKSW ma 15 wydziałów, w tym trzy nowe: Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa, Wydział Psychologii oraz Wydział Nauk o Zdrowiu. Uczelnia uruchomiła także kierunek ratownictwo medyczne. Nastąpi też dalsza rozbudowa kampusu przy ul. Wóycickiego. Przygotowane są projekty akademików oraz nowych budynków dydaktycznych, laboratoryjnych i administracyjnych. Uczelnia ma już także teren pod przyszłe inwestycje, ale do ich realizacji potrzebne są odpowiednie środki finansowe.

W semestrze zimowym na UKSW ma ponadto studiować ponad 100 zagranicznych studentów z dziewięciu państw i 44 uczelni partnerskich w ramach programu Erasmus+