Poważne zastrzeżenia Watykanu wobec vademecum dotyczącego „błogosławieństw dla kochających się par”

W 2024 r. prefekt Dykasterii do spraw Nauki Wiary, kardynał Víctor Manuel Fernández, skierował list do biskupa Trewiru, Stephena Ackermanna, w którym zgłasza poważne zastrzeżenia wobec opracowanego w Niemczech „Vademecum” dotyczącego „błogosławieństw dla kochających się par”.

List, datowany na 18 listopada 2024 r. (prawie rok po opublikowaniu Fiducia supplicans) i opublikowany kilka dni temu przez Dykasterię stanowi odpowiedź na pismo wysłane 24 października 2024 r. przez bpa Ackermanna, również w imieniu ówczesnego przewodniczącego Niemieckiej Konferencji Episkopatu, bpa Georga Bätzinga.

Vademecum miało zostać przedstawione niemieckim biskupom diecezjalnym jako zastosowanie deklaracji Fiducia supplicans do sytuacji społecznej i duszpasterskiej diecezji w tym kraju.

Nie dla legitymizacji związków pozamałżeńskich

Po przeanalizowaniu tekstu kard. Fernández przypomina, że Fiducia supplicans jasno stwierdza, iż „Kościół zawsze uważał za moralnie dozwolone tylko te stosunki seksualne, które są przeżywane w małżeństwie, nie ma on uprawnień do udzielania błogosławieństwa liturgicznego, gdy w jakiś sposób może to stanowić formę moralnej legitymizacji związku, który ma pozór bycia małżeństwem lub pozamałżeńskiej praktyki seksualnej”, nawet jeśli osoby proszące o nie dążą do „legitymizacji swego stanu”.

W tym duchu argentyński kardynał kurialny podkreśla, że błogosławieństwa te nie mają na celu „legitymizacji czegokolwiek” ani „usankcjonowania” sytuacji, ale jedynie otwarcie życia na Boga i prośbę o Jego pomoc „w lepszym życiu”, przyzywając Ducha Świętego, aby wartości Ewangelii były przeżywane z większą wiernością.

Krytyka Vademecum: „oficjalne uznanie” i „aklamacja”

W obliczu tego podejścia prefekt Dykasterii ds. Nauki Wiary wskazuje, że niemiecki tekst wprowadza problematyczne elementy. Konkretnie mówi o związku i „oficjalnym uznaniu” ze strony duszpasterzy „par, które kochają się poza małżeństwem”.

Ponadto opisuje „aklamację” tych par, gest, który zazwyczaj stanowi część rytuału małżeńskiego. Dla Watykanu takie podejście oznacza w praktyce legitymizację tych związków, co jest sprzeczne z postanowieniami deklaracji Fiducia supplicans, opublikowanej przez kard. Víctora Manuela Fernándeza za zgodą papieża Franciszka.

Odrzucenie jakiejkolwiek rytualizacji błogosławieństw

Kolejnym kluczowym punktem listu jest kwestia form liturgicznych. Deklaracja watykańska podkreśla, że w odniesieniu do błogosławieństw par niebędących w związku małżeńskim nie dopuszcza się „żadnego rodzaju obrzędu liturgicznego lub błogosławieństw podobnych do obrzędu liturgicznego”.

Ponadto precyzuje, że „forma nie powinna mieć żadnego obrzędowego umocowania ze strony władz kościelnych” i ostrzega przed ryzykiem, że błogosławieństwa te staną się aktami „liturgicznym lub paraliturgicznym, podobnym do sakramentu”. Dlatego też stwierdza, że „nie należy ani promować, ani wprowadzać rytuału błogosławieństwa par w sytuacji nieregularnej”.

Pułapka niemieckiego Vademecum

Zdaniem kard. Fernándeza niemieckie Vademecum zawiera sprzeczność. Chociaż na pierwszych stronach mówi o „spontaniczności i wolności” w błogosławieństwach par tej samej płci – co sugerowałoby, że nie powinny one być instytucjonalizowane – to później oferuje gotowy formularz do ich sprawowania.

W końcowej części, pod nagłówkiem „Forma”, dokument szczegółowo opisuje, że podczas uroczystości należy zadbać o takie aspekty, jak miejsce, estetyka, muzyka i śpiew, aby odzwierciedlić szacunek wobec osób proszących o błogosławieństwo.

„Liturgia lub paraliturgia” niezgodna z doktryną katolicką

Zdaniem prefekta Dykasterii ds. Nauki Wiary rozwój ten stanowi w rzeczywistości „liturgię lub paraliturgię” wokół błogosławieństwa par tej samej płci, co zostało wyraźnie odrzucone przez Fiducia supplicans.

Opublikowanie tego listu przez Dykasterię wpisuje się w kontekst, w którym kilka dni temu arcybiskup Monachium, kardynał Reinhard Marx oświadczył, że zamierza zatwierdzić w swojej diecezji to, co właśnie kardynał Víctor Manuel Fernández odrzuca, a co uczynił również papież Leon podczas konferencji prasowej na pokładzie samolotu, w drodze powrotnej do Rzymu po podróży apostolskiej po kilku krajach afrykańskich.