Prawo antykonwersyjne narzędziem nękania mniejszości religijnych

Po wejściu w życie nowego prawa antykonwersyjnego w stanie Maharasztra, Archidiecezja Mumbaju wydała 31 lipca stanowcze oświadczenie, w którym potępiając konwersje uzyskane siłą lub oszustwem, skrytykowała przepisy, które – jak stwierdziła – staną się narzędziem nękania mniejszości religijnych.

Po uchwaleniu przez parlament stanowy „Ustawy o wolności religijnej Maharasztry” w marcu ubiegłego roku, prezydent Indii Droupadi Murmu podpisała ustawę pod koniec lipca, torując drogę do jej wdrożenia. Maharasztra, której stolicą jest Mumbaj, stała się trzynastym stanem Indii, który przyjął przepisy mające na celu zwalczanie konwersji religijnych uzyskanych siłą, oszustwem lub przymusem.

Jednak według Archidiecezji Mumbaju ustawa ta wykracza daleko poza deklarowany cel. W oświadczeniu wyrażono „głębokie zaniepokojenie” i ostrzeżono przed potencjalnymi konsekwencjami dla wolności religijnej mniejszości chrześcijańskich.

W oświadczeniu najpierw powtórzono jasną zasadę, że „Kościół katolicki zawsze jednoznacznie potępiał nawrócenia uzyskane siłą, oszustwem, przymusem lub nakłanianiem”. Nie kwestionuje ono potrzeby karania za rzeczywiste nadużycia. Wyrażony niepokój dotyczy sposobu, w jaki te przepisy są formułowane i wdrażane. Według archidiecezji, doświadczenia dwunastu innych stanów, które przyjęły podobne przepisy, pokazują, że są one „częściej wykorzystywane do zastraszania mniejszości religijnych niż do rozwiązywania rzeczywistych przypadków przymusowych nawróceń”. Biskupi uważają, że nowe przepisy mogą nałożyć „nieproporcjonalne obciążenie na wspólnoty chrześcijańskie, pary międzywyznaniowe i wszystkich, którzy korzystają z konstytucyjnej wolności wyznawania, praktykowania i propagowania swojej wiary”.

W oświadczeniu podkreślono kilka szczególnie niepokojących przepisów. Terminy użyte w ustawie, takie jak „podżeganie”, „bezprawny wpływ” i „fałszywe oświadczenie”, są uważane za zbyt niejasne. Według Kościoła, mogą być one interpretowane w sposób, który wymierzony jest w zwyczajne działania: szkoły katolickie, seminaria, szpitale, organizacje charytatywne czy misje wśród ubogich. Kolejnym powodem do niepokoju jest możliwość złożenia przez członka rodziny konwertyty zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, nawet bez jego zgody. Zdaniem archidiecezji przepis ten podważa „prawo osoby dorosłej do samodzielnego podejmowania decyzji w oparciu o sumienie” i może być stosowany wobec osób, które dobrowolnie decydują się na przyjęcie wiary chrześcijańskiej lub zawarcie związku małżeńskiego z osobą wyznającą inną religię.

Archidiecezja jest również zaniepokojona uprawnieniami przyznanymi policji, która będzie mogła wszczynać dochodzenia z własnej inicjatywy, nawet bez złożenia zawiadomienia przez ofiarę. Ostrzega, że przepis ten toruje drogę „nadmiernemu nadzorowi nad spotkaniami modlitewnymi, szkołami, szpitalami i ośrodkami pomocy społecznej prowadzonymi przez instytucje mniejszości”. Co gorsza, same dzieła charytatywne mogą zostać zinterpretowane jako próby nawracania. „Istnieje uzasadniona obawa, że zwykłe akty dobroczynności i posługi duszpasterskie zostaną zinterpretowane jako forma podżegania” – pisze archidiecezja, zmuszając w ten sposób zgromadzenia zakonne i instytucje chrześcijańskie „do obrony swoich działań przed policją i sądami, zamiast poświęcić się służbie ludziom, dla których zostały założone”.

Oświadczenie idzie dalej, ostrzegając, że ustawa ta może stać się „narzędziem nękania, bojkotu społecznego i działań grup samozwańczych przeciwko mniejszościom religijnym”. Istnieje obawa, że oskarżony zostanie „uznany za winnego w oczach opinii publicznej na długo przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji prawnej”.

Archidiecezja w Mumbaju wzywa rząd Maharasztry do wyjaśnienia definicji użytych w ustawie i ustanowienia wystarczających zabezpieczeń proceduralnych, aby zapobiec nadużywaniu jej przepisów wobec mniejszości religijnych. Potwierdza swoją gotowość do dialogu z władzami, aby walka z oszukańczymi nawróceniami nie odbywała się „kosztem podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję Indii”.