Prymas Polski: Kościół to żywa wspólnota, a nie kustosz pięknej tradycji

O Kościele, który nie jest i nie może być nigdy kustoszem pięknej tradycji, ale jest i musi być wspólnotą idącą do świata i za św. Janem Chrzcicielem powtarzającą: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata” mówił Prymas Polski abp Wojciech Polak podczas Mszy św. sprawowanej 17 stycznia w kościele bożogrobców w Gnieźnie.

Metropolita gnieźnieński przewodniczył wieczorem Mszy św. z udziałem dam i kawalerów Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie (bożogrobców), którzy uczestniczyli w Gnieźnie w spotkaniu noworocznym. Miejsce modlitwy – kościół pw. św. Jana Chrzciciela – został zbudowany dla zakonu w XIV wieku, sami zaś rycerze przybyli do miasta św. Wojciecha w XII stuleciu. Postać patrona kościoła odnaleźć można na oryginalnych, doskonale zachowanych gotyckich polichromiach, ujętą w sceny z życia Chrystusa, którego chrzest w Jordanie przywołano tego dnia w liturgii Słowa. Jak mówił w homilii Prymas: „Jordan to gest solidarności Jezusa z ludzkością, to zapowiedź naszego wyzwolenia, podkreślenie, jak uczył papież Franciszek, że gdy we wszystkich religiach to człowiek coś ofiaruje i poświęca Bogu, w wydarzeniu z udziałem Jezusa to Bóg ofiaruje swojego Syna dla zbawienia ludzkości”.

Metropolita gnieźnieński zwrócił się także bezpośrednio do bożogrobców, przypominając słowa, które skierował do nich papież Leon XIV podczas ubiegłorocznej jubileuszowej pielgrzymki do Rzymu, że są nie tyle stróżami historii, co „tymi, którzy konkretnie wspierają Kościół zbudowany z żywych kamieni, który żyje jako znak autentycznej wielkanocnej nadziei”.

– Taki właśnie Kościół, mimo doznawanych cierpień, wciąż żyje w Jerozolimie i w Ziemi Świętej – mówił Prymas.

– Taki Kościół żyje w Rzymie i w tylu miejscach świata, żyje w Polsce, także tutaj, wśród synów i córek tej ziemi. Kościół, który nie jest tylko kustoszem pięknej tradycji i miejscem wzruszających pamiątek o minionym życiu, ale który wciąż za Janem Chrzcicielem powtarza światu: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata. Oto prawdziwe źródło ocalenia i pokoju – wskazał abp Polak cytując raz jeszcze słowa papieża Leona, że w świecie, w którym przemoc i agresja wydają się przeważać nad miłością bożogrobcy, ale i my wszyscy, wezwani jesteśmy do świadectwa, że życie zwycięża śmierć, miłość zwycięża nienawiść, przebaczenie zwycięża zemstę, a miłosierdzie i łaska zwyciężają grzech.

Mszę św. wspólnie z Prymasem Polski celebrowali m.in. rektorzy kościoła – były ks. prałat Kazimierz Kociński i obecny ks. kan. Jarosław Bogacz. W świątyni obok unikalnych gotyckich polichromii znajduje się także współczesna mozaika Matki Bożej Królowej Palestyny, która jest patronką zakonu bożogrobców.

Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie, zwany popularnie bożogrobcami (w Polsce także miechowitami), powstał w 1099 roku w Jerozolimie, by bronić grobu Chrystusa i opiekować się pielgrzymami przybywającymi do Ziemi Świętej. Obecnie zakon jest stowarzyszeniem duchownych i świeckich, którzy nie są związani ślubami zakonnymi. W Polsce podzielony jest na cztery prowincje: gdańską, krakowską, warszawską i największą wrocławską.

Do Gniezna bożogrobcy przybyli w 1179 roku z Miechowa. Ich głównym zadaniem było prowadzenie przytułku, opieka nad starcami i chorymi oraz utrzymywanie pewnej liczby ubogich scholarów – uczniów szkoły katedralnej. Kres ich działalności położyli prusacy, likwidując w 1821 roku wszystkie klasztory i zgromadzenia zakonne. Należący do nich przez długie wieki gnieźnieński kościół św. Jana Chrzciciela jest jednym z najlepiej zachowanych gotyckich kościołów w Polsce z zachwycającymi polichromiami w prezbiterium, które przetrwały w niezmienionej formie od XIV wieku i należą do najstarszych tego typu przedstawień w Wielkopolsce.