Rekordowa liczba diakonów stałych

Stały diakonat w Kościele katolickim w Stanach Zjednoczonych osiągnął w 2025 roku rekordową liczbę członków. Jednocześnie najnowsze badanie wskazuje, że wspólnota diakonów staje przed poważnymi wyzwaniami demograficznymi, ponieważ liczba przechodzących na emeryturę i zmarłych niemal dorównuje liczbie nowo wyświęconych.

Dane pochodzą z raportu „A Portrait of the Permanent Diaconate in 2025”. Dokument ten to jedno z najbardziej szczegółowych opracowań dotyczących demografii, formacji oraz wyzwań stojących przed tą grupą duchownych przygotowanego przez Center for Applied Research in the Apostolate (CARA) przy waszyngtońskim Uniwersytecie Georgetown na zlecenie Komitetu ds. Duchowieństwa, Życia Konsekrowanego i Powołań Konferencji Biskupów Stanów Zjednoczonych. Według raportu w Stanach Zjednoczonych posługuje obecnie 21 562 diakonów stałych, co stanowi najwyższą liczbę w historii. Rok wcześniej posługę sprawowało 20 212 diakonów.

Pod powierzchnią rekordowych statystyk widoczne są jednak oznaki spowolnienia wzrostu. W 2025 roku święcenia przyjęło około 570 nowych diakonów, podczas gdy 494 diakonów przeszło na emeryturę, a 390 zmarło. Oznacza to, że przyrost liczebny jest coraz bardziej uzależniony od zastępowania odchodzących członków, a nie od rzeczywistego rozwoju posługi.

„Raport pokazuje znaczące odbicie: szacujemy 570 święceń wobec 494 przejść na emeryturę i 390 zgonów. Choć wskaźnik zastępowalności poprawia się w porównaniu z poprzednimi latami, obciążenie aktywnych diakonów pozostaje bardzo duże” – powiedziała główna autorka raportu, s. Thu Do LHC (wietnamskie zgromadzenie Miłości Krzyża Chrystusowego).  Spośród wszystkich diakonów około 13 864 pełni obecnie aktywną posługę, podczas gdy pozostali są emerytowani lub nie wykonują już zadań duszpasterskich.

Starzejąca się wspólnota

Raport zwraca uwagę na szybkie starzenie się diakonatu. Mediana (miara statystyczna, która dzieli dany zbiór danych na dwie równe części ) wieku aktywnych diakonów wynosi 69 lat, a wszystkich diakonów, wraz z emerytowanymi – 70 lat. Jedynie niewielki odsetek aktywnych diakonów ma mniej niż 50 lat. W wielu diecezjach liczba przechodzących na emeryturę przewyższa tempo wzrostu, co rodzi obawy, że bez zwiększenia liczby kandydatów i święceń diakonat może w przyszłości zacząć się kurczyć.

Coraz większa różnorodność

Badanie wykazało, że zdecydowana większość diakonów stałych pozostaje w związkach małżeńskich, a jedynie niewielka część jest wdowcami lub osobami nieżonatymi.

Raport odnotowuje również wzrost różnorodności etnicznej. Chociaż większość diakonów nadal stanowią biali nie-latynosi, rośnie udział katolików pochodzenia latynoskiego zarówno wśród aktywnych diakonów, jak i kandydatów przygotowujących się do święceń.

„Diakonat w piękny sposób odzwierciedla rosnącą różnorodność kulturową Kościoła katolickiego w Stanach Zjednoczonych. Dzięki temu mężczyźni mogą służyć wspólnotom w ich ojczystych językach, co stanowi wymowne świadectwo powszechności i żywotności Kościoła” – podkreśliła s. Thu.

Wyzwanie dla przyszłości

Autorzy raportu nie przewidują natychmiastowego spadku liczby diakonów, jednak wskazują na narastającą presję demograficzną. Coraz większa część nowych święceń służy zastępowaniu odchodzących diakonów, a nie rozszerzaniu posługi. „To sygnał ważnej zmiany. Jeśli chcemy utrzymać żywe życie parafialne i uniknąć duszpasterskiej luki, gdy starsi diakoni przechodzą na zasłużoną emeryturę, musimy aktywnie zachęcać kolejne pokolenie mężczyzn do rozeznawania tego powołania i odpowiadania na Boże wezwanie” – powiedziała s. Thu Do.