Papież odwiedza wystawę poświęconą Léonowi Harmelowi

Léon Harmel (1829–1915), francuski przedsiębiorca i przyjaciel papieża Leona XIII, jest bohaterem wystawy przygotowanej przez Fundację Costruiamo il futuro i Towarzystwo Dzieł (Compagnia delle Opere), która zostanie zaprezentowana podczas Meetingu w Rimini.

Harmel należał do grona inspiratorów społecznego nauczania Kościoła i encykliki Rerum novarum z 1891 roku. Pamiętajmy, że kard. Robert Francis Prevost  przyjmując imię Leon XIV, wskazywał na potrzebę kontynuowania drogi zapoczątkowanej przez Leona XIII, który w Rerum novarum odniósł się do wyzwań pierwszej rewolucji przemysłowej. Leon XIV podkreślał, że dziś Kościół musi odpowiadać na wyzwania kolejnej rewolucji przemysłowej, związanej m.in. z rozwojem sztucznej inteligencji.

Harmel prowadził zakłady włókiennicze w Val-des-Bois koło Reims. Jeszcze przed publikacją Rerum novarum stworzył tam model przedsiębiorstwa określany mianem „korporacji chrześcijańskiej”. Jego celem było nie tylko zapewnienie pracownikom pomocy, lecz włączenie ich w zarządzanie przedsiębiorstwem i współodpowiedzialność za jego funkcjonowanie.

W zakładach wprowadzono m.in. zasiłki rodzinne, fundusz wzajemnej pomocy, opiekę zdrowotną, spółdzielnię konsumencką, rozwiązania emerytalne i ubezpieczeniowe, szkoły, placówki socjalne, bibliotekę oraz system podziału zysków. Dla rodzin robotniczych powstawały również domy z działkami przeznaczonymi pod uprawę.

Za jedno z najważniejszych przedsięwzięć Harmela uznaje się utworzoną w 1883 roku Radę Fabryki, w której zasiadali przedstawiciele właścicieli i pracowników. Robotnicy byli w ten sposób włączani w podejmowanie decyzji i stawali się – według idei Harmela – „prawdziwymi współpracownikami”. Rozwiązanie to bywa wskazywane jako prekursor późniejszych modeli współzarządzania przedsiębiorstwami.

Harmel utrzymywał bliskie relacje z Leonem XIII. Od 1885 roku organizował pielgrzymki robotników do Rzymu; w pielgrzymce w 1891 roku uczestniczyło około 20 tys. osób. Popierał również prawo pracowników do zrzeszania się w związkach zawodowych, czym naraził się części francuskich środowisk pracodawców, oskarżających go nawet o sprzyjanie socjalizmowi.

Wystawa w Rimini przedstawia Harmela jako przedsiębiorcę, który próbował realizować zasady katolickiej nauki społecznej poprzez konkretne rozwiązania dotyczące pracy, własności i odpowiedzialności za dobro wspólne.