Rzym: na papieskiej uczelni konferencja poświęcona genezie rosyjskiego imperializmu

Na Papieskim Uniwersytecie Świętego Krzyża (Pontificia Università della Santa Croce) w Rzymie odbyła się 28 września konferencja pt. „Niekończąca się historia? Rosyjskie dążenia ekspansjonistyczne z perspektywy historycznej”, Została zorganizowana z inicjatywy ambasady Niemiec przy Stolicy Apostolskiej przy aktywnym wsparciu i pomocy ambasady Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej oraz Zakonu Maltańskiego.

Podczas konferencji, która odbyła się w Aula Magna, głównej sali jednej z najbardziej prestiżowych uczelni Stolicy Apostolskiej wystąpili: ambasador Niemiec przy Stolicy Apostolskiej Bruno Kahl, ambasador Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej Andrij Jurasz, przedstawiciel uniwersytetu, ks. prof. Stefan Mückl oraz główny prelegent konferencji, profesor Martin Schulze Wessel, znany historyk dziejów Europy Środkowej i Wschodniej, autor kilku książek, w których szczegółowo przedstawia korzenie i genezę rosyjskiego hegemonizmu i imperializmu.

Wszyscy prelegenci skupili swoją uwagę na ideologicznych podstawach i współczesnych przejawach rosyjskiej polityki, zwłaszcza w kontekście pełnoskalowej agresji przeciwko Ukrainie.

W referacie prof. Martin Schulze-Wessel przeanalizował trzy kluczowe elementy rosyjskiego dyskursu geopolitycznego: ekspansję terytorialną, dążenie do hegemonii oraz imperializm ideologiczny. Analizując historyczną ciągłość rosyjskiej polityki ekspansjonistycznej, wykazał, w jaki sposób te trzy koncepcje wzajemnie na siebie oddziałują i znajdują odzwierciedlenie we współczesnej polityce Federacji Rosyjskiej.

Profesor poświęcił szczególną uwagę pełnoskalowej wojnie Rosji przeciwko Ukrainie, analizując ją przez pryzmat rosyjskiej pamięci historycznej i ideologii imperialnej. W szczególności podkreślił, że rosyjskie władze przedstawiają obecną wojnę jako kontynuację walki z nazizmem. Właśnie w tym kontekście ideologicznym należy postrzegać systematyczne oskarżenia Ukrainy o rzekomą sympatię wobec ideologii nazistowskiej, które rosyjska propaganda nieustannie wykorzystuje do usprawiedliwienia swojej agresji.

Ważnym wnioskiem było stwierdzenie prof. Schulze-Wessela, że wojna Rosji przeciwko Ukrainie wykracza daleko poza ramy konfliktu dwustronnego i w rzeczywistości jest wojną Rosji przeciwko Zachodowi jako takiemu. W tym kontekście ukraiński opór nabiera znaczenia nie tylko dla obrony suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy, ale także dla przeciwdziałania szerszym imperialnym dążeniom Rosji.

Prof. Schulze-Wessel wyraził głębokie zrozumienie ukraińskich doświadczeń historycznych oraz szczególną bliskością wobec Ukrainy, jej walki o wolność i niepodległość.

Po wygłoszeniu referatu odbyła się dyskusja, podczas której profesor odpowiedział na liczne pytania uczestników konferencji, których zgromadziło się ponad 200 osób, w tym kilkudziesięciu ambasadorów i innych przedstawicieli korpusu dyplomatycznego akredytowanego przy Stolicy Apostolskiej. Dyskusja świadczyła o znacznym zainteresowaniu środowisk akademickich i dyplomatycznych głównym tematem spotkania, omówieniem historycznych uwarunkowań rosyjskiego imperializmu, jego historycznych i współczesnych koncepcji, takich jak ideologie tzw. „Trzeciego Rzymu”, „Świętej Rusi”, „świata prawosławnego”, „rosyjskiego świata” oraz ich wpływu na współczesną geopolitykę, zwłaszcza w jej europejskim wymiarze.