Św. Jan Paweł II w słowach Leona XIV w Ameryce Łacińskiej
20 listopada 2026 | 15:23 | Ks. Łukasz Bankowski, Vatican News PL, red. jw | Watykan Ⓒ Ⓟ
Fot. Vatican MediaRodzina, od której zależy przyszłość ludzkości. Praca, która ma służyć człowiekowi, a nie odwrotnie. Technologia, która nie może zastąpić ludzkiej mądrości. Podczas podróży apostolskiej do Urugwaju, Argentyny i Peru Leon XIV wielokrotnie sięgał do nauczania św. Jana Pawła II. Słowa polskiego papieża, wypowiedziane przed dziesięcioleciami, stały się punktem odniesienia w refleksji nad najważniejszymi wyzwaniami współczesnego świata.
Przyszłość zaczyna się w rodzinie
Już pierwszego dnia podróży, 6 listopada, Leon XIV przywołał Jana Pawła II. Podczas spotkania z władzami Urugwaju na Placu Niepodległości w Montevideo przypomniał jego słowa z adhortacji Familiaris consortio: „Przyszłość ludzkości idzie poprzez rodzinę”.
Nie był to jedynie powrót do nauczania sprzed lat. Papież odniósł je do współczesnych wyzwań: ochrony życia od poczęcia, odpowiedzialności rodziców za wychowanie dzieci i konieczności wspierania rodziny. Przypomniał również, że Jan Paweł II odwiedził Urugwaj, pozostawiając przesłanie, które nie straciło na aktualności.
Tego samego dnia w Montevideo wybrzmiało także inne przesłanie polskiego papieża. Leon XIV sięgnął do encykliki „Laborem exercens, przypominając zasadę: „Praca jest «dla człowieka», a nie człowiek «dla pracy»”.
W dobie sztucznej inteligencji słowa te nabierają nowego znaczenia. Rozwój technologii, automatyzacja i zmiany na rynku pracy stawiają pytanie o miejsce człowieka w świecie coraz bardziej zaawansowanych maszyn. Leon XIV podkreślił, że postęp nie może odbywać się kosztem ludzkiej godności. Technologia ma służyć człowiekowi, a nie czynić go zbędnym.
7 listopada, podczas spotkania na Katolickim Uniwersytecie Urugwaju w Montevideo, Leon XIV przypomniał wizytę Jana Pawła II na tej uczelni sprzed ponad 38 lat. Nawiązanie do polskiego poprzednika wpisało się w papieską refleksję nad rolą szkolnictwa wyższego, odpowiedzialnością za rozwój technologii i potrzebą stawiania godności człowieka ponad osiągnięciami maszyn.
8 listopada, w Buenos Aires, Leon XIV ponownie odwołał się do polskiego poprzednika. Tym razem w centrum znalazły się demokracja, ochrona życia i zagrożenia dla życia społecznego.
Przywołując encyklikę „Centesimus annus”, mówił o demokracji, która nie może ograniczać się do mechanizmów politycznych. Potrzebuje odpowiedzialnych obywateli, poszanowania prawa i troski o dobro wspólne. Rozwijając tę refleksję, Leon XIV zachęcał do słuchania osób o odmiennych poglądach i dostrzegania w nich współobywateli, z którymi dzielimy wspólną przyszłość.
Z kolei encyklika „Evangelium vitae” była punktem odniesienia dla przypomnienia o konieczności ochrony życia od poczęcia aż do naturalnej śmierci. Nawiązując do adhortacji „Ecclesia in America”, papież wskazał także na korupcję, przestępczość zorganizowaną oraz handel ludźmi i narkotykami – zjawiska, które nadal dotykają społeczeństwa Ameryki Łacińskiej.
Wiara przekazywana w domu
9 listopada, podczas Mszy św. w Buenos Aires, Leon XIV powrócił do Familiaris consortio. Tym razem zwrócił uwagę na rodzinę jako pierwsze miejsce przekazywania wiary.
Nie chodzi jedynie o religijne wychowanie dzieci czy uczestnictwo w katechezie. Wiara dojrzewa również przy rodzinnym stole, we wspólnej modlitwie, przebaczeniu i codziennym świadectwie rodziców oraz dziadków. Papież przypomniał, że rodzina chrześcijańska jest jednym z najważniejszych środowisk ewangelizacji.
Tego samego dnia, podczas spotkania z przedstawicielami świata pracy na Papieskim Katolickim Uniwersytecie Argentyny w Buenos Aires, Leon XIV ponownie sięgnął do encykliki „Laborem exercens”. Przywołał nauczanie Jana Pawła II o tym, że człowiek przez swoją pracę uczestniczy w dziele Stwórcy, rozwijając je i dopełniając na miarę swoich możliwości.
Papież przypomniał, że praca nie jest jedynie sposobem zarabiania pieniędzy. Człowiek poprzez nią współtworzy świat powierzony mu przez Boga. Przestrzegł przed sprowadzaniem wartości pracownika do jego wydajności i ekonomicznej użyteczności. Zwrócił także uwagę na zagrożenia wynikające z niekontrolowanej automatyzacji i rozwoju sztucznej inteligencji, które mogą prowadzić do utraty miejsc pracy.
Nauczanie Jana Pawła II stało się punktem wyjścia do przypomnienia, że gospodarka powinna służyć człowiekowi, a technologia pozostawać podporządkowana etyce. W centrum działalności ekonomicznej musi znajdować się osoba ludzka i jej godność.
10 listopada, podczas Eucharystii w Córdobie, zabrzmiały słowa Jana Pawła II wypowiedziane niemal czterdzieści lat wcześniej. Leon XIV przypomniał jego przesłanie z Mszy św. na stadionie Vélez Sarsfield w Buenos Aires, 10 kwietnia 1987 roku: „Świat oczekuje od nas zaangażowania się całym życiem i dawania świadectwa modlitwy”.
Było to wezwanie do wiary, która nie kończy się na deklaracjach. Leon XIV wskazał na świętych Argentyny, których życie stało się przekonującym świadectwem Ewangelii. Ich przykład przypomina, że chrześcijaństwo staje się wiarygodne przede wszystkim wtedy, gdy słowa znajdują potwierdzenie w czynach.
11 listopada kolejne nawiązanie do polskiego papieża pojawiło się w sanktuarium Matki Bożej z Luján. Podczas Mszy św. Leon XIV sięgnął do encykliki „Ecclesia de Eucharistia”, ukazując szczególną więź Maryi z ofiarą Chrystusa. Przypomniał Jej wierność Synowi aż po krzyż oraz postawę miłości, której Maryja uczy wszystkich uczniów Jezusa.
W tej samej homilii papież przedstawił cztery etapy chrześcijańskiej drogi eucharystycznej: pojednanie, oświecenie przez Słowo Boże, komunię i posłanie z misją. Wskazał, że spotkanie z Chrystusem nie może zamykać człowieka w jego własnym świecie, lecz powinno prowadzić do dzielenia się otrzymanymi darami i służby innym.
13 listopada, już w Peru, Leon XIV ponownie przywołał Jana Pawła II. Podczas spotkania ze środowiskiem akademickim Katolickiego Uniwersytetu św. Turybiusza z Mogrovejo w Chiclayo odwołał się do konstytucji apostolskiej „Ex corde Ecclesiae”.
Papież przypomniał, że uniwersytet katolicki nie może być jedynie miejscem przygotowywania specjalistów na potrzeby rynku pracy. Jego zadaniem jest formowanie ludzi zdolnych do poszukiwania prawdy, podejmowania odpowiedzialnych decyzji i służby społeczeństwu.
Rozwijając tę refleksję, Leon XIV przestrzegał przed bezkrytycznym zachwytem nad technologią. Wskazał, że sztuczna inteligencja i nowoczesne narzędzia nie zastąpią ludzkiego sumienia, krytycznego myślenia ani mądrości. Postęp pozbawiony troski o sprawiedliwość i godność człowieka może bowiem prowadzić do nowych form wykluczenia.
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

